نویسنده = نادری کیا، رضا
مهندسی کیفیت، پایایی و بهینه‌سازی فرآیندها

چارچوب ترکیبی فازی چند معیاره برای انتخاب راهبرد نگهداری و تعمیرات مبتنی بر ریسک در دارایی های حیاتی ریلی: ادغام FMEA, ANP و ELECTRE III

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 23 شهریور 1405

https://doi.org/10.48313/jqem.2026.590357.1607

رضا نادری کیا، داود طالبی، محمدمهدی موحدی

چکیده هدف: هدف از این مقاله، ارائه‌ی یک چارچوب تصمیم‌گیری ترکیبیِ نوین برای انتخاب راهبرد نگهداری و تعمیرات ریسک‌محور در شرایط نامشخص و پیچیده است. این مقاله در پی پر کردن دو شکاف اساسی تحقیقاتی: (۱) عدم‌قطعیت ذاتی در قضاوت‌های خبرگیِ ذهنی و (۲) نادیده‌گرفتن وابستگی‌های متقابل میان معیارهای ارزیابی ریسک است.

روش‌شناسی پژوهش: چارچوب پیشنهادی به‌گونه‌ای منحصربه‌فرد، سه روش مبتنی بر منطق فازی را تلفیق می‌کند: FMEA فازی برای شناسایی و اولویت‌بندی حالات بحرانی خرابی با استفاده از متغیرهای زبانی؛ ANP فازی برای مدل‌سازی روابط غیرخطیِ متقابل میان عوامل ریسک و تولید وزن‌های معیارِ قابل‌اطمینان؛ و ELECTRE III برای رتبه‌بندی مبتنی بر برتریِ گزینه‌های راهبردی تعمیرات تحت شرایط اطلاعات ناقص.

یافته‎ها: اعتبارسنجی چارچوب از طریق مطالعه‌ی موردیِ واقعی بر روی یک ماشین سرند بالاست در شبکه‌ی ریلی ایران، با استفاده از داده‌های پنج‌ساله‌ی سامانه‌ی مدیریت تعمیرات رایانه‌ای (CMMS) انجام شده است. نتایج به‌وضوح نشان می‌دهد که راهبرد تعمیرات نت‌محور بر قابلیت‌اطمینان (RCM) در کاهش خرابی‌های پرریسک و بهبود در دسترس‌بودن دارایی، عملکرد بهتری نسبت به سایر راهبردها دارد.