مهندسی و مدیریت کیفیت

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین سبد بهینه سهام با استفاده از ترکیب مدل مارکوویتز با روش‌های ماشین بردار پشتیبان، تحلیل‌پوششی‌دادها و الگویتم خوشه‌بندی دی‌بی‌اسکن است. جامعه آماری پژوهش، شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1391 الی 1401 است.
روش‌شناسی پژوهش: در راستای دستیابی به اهداف پژوهش برای تشکیل سبد بهینه سهام، از رویکرد کاهش ابعاد، روش‌های تحلیل‌پوششی‌دادها، ماشین بردار پشتیبان و الگوریتم‌های خوشه‌بندی دی‌بی‌اسکن استفاده شده است. نسبت‌های مالی ترازنامه‌ای، نسبت‌های مالی صورت سود زیان، نسبت‌های مالی صورت گردش وجه نقد و نسبت‌های مالی ترکیبی و ریسک و بازده بر اساس مدل ترکیبی مارکوویتز به‌عنوان ورودی مدل تهیه چهار پرتفوی استفاده شده است.
یافته‌ها: یافته‌های حاصل از پژوهش، حاکی است روش بردار پشتیبان و روﯾﮑﺮد ﭼﻬﺎرم ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ مدل ترکیبی اﺳﺖ، در بهینه‌سازی ﺳﺒﺪ ﺳﻬﺎم ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﻬﺘﺮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ.
اصالت/ارزش افزوده علمی: با توجه به نوآوری این پژوهش در به‌کارگیری مدل ترکیبی مارکوییتز، نتایج می‌تواند به سرمایه‌گذاران و تحلیل‌گران سهام در مدیریت کیفیت سبد بهینه سهام  کمک کند.

چکیده هدف: هدف این پژوهش، ارایه یک مدل منصفانه برای تخصیص هزینه ثابت میان مجموعه‌ای از واحدهای تصمیم‌گیرنده مانند بانک‌ها یا کارخانه‌ها، در یک محیط نامطمئن است به‌نحوی‌که کارایی واحدها کاهش نیابد و حتی در مواردی بهبود یابد.
روش‌شناسی پژوهش: برای تحقق هدف، از تحلیل پوششی داده‌ها همراه با بهینه‌سازی استوار استفاده شده است. در این مدل، ورودی‌ها و خروجی‌های واحدها به‌صورت اعداد نادقیق تصادفی در نظر گرفته شده و برای خطی‌سازی مدل و تبدیل آن به یک فرم برنامه‌ریزی قطعی، از مفاهیم برنامه‌ریزی تصادفی بهره گرفته شده است؛ همچنین، مفهوم مجموعه وزن‌های مشترک برای ایجاد یک مبنای منصفانه در تخصیص به کار رفته است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند که با استفاده از طرح تخصیص هزینه ثابت پیشنهادی، کارایی واحدهای تصمیم‌گیرنده (بانک‌ها) نه‌تنها کاهش نمی‌یابد بلکه در بسیاری از موارد افزایش می‌یابد .این موضوع نشان‌دهنده موفقیت مدل در حفظ و ارتقا کارایی در فرآیند تخصیص منابع در شرایط عدم قطعیت است.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نوآوری اصلی پژوهش در ترکیب تحلیل پوششی داده‌ها با بهینه‌سازی استوار در محیط‌های نامطمئن و توسعه یک مدل تخصیص هزینه ثابت بر پایه عدم کاهش کارایی و استفاده از مجموعه وزن‌های مشترک است؛ همچنین کاربرد عملی مدل در صنعت بانکداری ایران به ارزش واقعی پژوهش در فضای تصمیم‌گیری مدیریتی می‌افزاید.

چکیده تلاش‌های فراوانی برای رسیدن به معیارها و مدل‌های جامع برای ارزیابی شرکت‌ها انجام شده‌است. در این مقاله هدف به دست آوردن کارایی شرکت‌های پتروشیمی برپایه کارکردهای منابع انسانی، عملیات و فروش است. مدل کارایی با در نظر گرفتن این کارکردها می‌تواند عملکرد بهتری برای محاسبه کارایی داشته باشد. برای انجام این پژوهش 14 پتروشیمی فعال در بورس انتخاب و مدل مفهومی بر اساس سه واحدفوق ایجاد شده‌است. داده‌ها از سایت کدال استخراج شده‌است. رتبه‌بندی کارایی صنایع پتروشیمی با داده‌های یکسان با سه روش محاسبه شده‌است. از یک مدل شبکه‌ای برای به‌دست آوردن کارایی استفاده شده‌ و نتایج حاصل نشان‌دهنده کارا بودن پتروشیمی‌های 1، 10 و 11 در هریک از مدل‌ها است. اجرای مدل‌ها، نشان دهنده این است که، کارکردهای منابع انسانی، عملیات و فروش می‌تواند بهتر عمل کنند. همچنین نتایج متفاوت سه مدل از یکدیگر نشان دهنده اهمیت انتخاب مدل ارزیابی کارایی برای سازمان‌ها است.

چکیده تحلیل پوششی داده­ها یک تکنیک ناپارامتری بر مبنای برنامه­ریزی ریاضی برای ارزیابی عملکرد واحدهای تصمیم­گیرنده متجانس است. بسیاری از واحدها ساختار چندمرحله ای دارند که در آن خروجی یک مرحله به عنوان ورودی مرحله بعدی است. یک زنجیره تأمین، که شامل چندین عضو مانند تأمین کننده و تولیدکننده می­باشد، فرایند چندمرحله ای دارد. در این مقاله، برای نخستین­بار، روش­های شبکه­ای برای دستیابی به بیشترین میزان بهره­وری در زنجیره­های تأمین، که به صورت یک سیستم چندمرحله ای در نظر گرفته می­شوند، معرفی می­شود. مدل­های پیشنهادی با نگاه به ساختار درونی زنجیره تأمین ارتباط بین مراحل سازنده آن را لحاظ می­کند. چنین دیدگاهی مفاهیم مدیریتی را در جهت بهبود کارایی زنجیره تأمین و نیز بهره­وری هر عضو آن ارائه می­دهد.                        

چکیده برای افزایش توان رقابتی سازمان­ها، راه­کارهای متعددی وجود دارد. یکی از بهترین راه­کارهای ارائه شده، بهبود بهره­وری و کارایی است. روش تحلیل داده­ها (DEA) که یک روش ریاضی و از بهترین روش­های ناپارامتریک است، کارایی سازمان­ها را بر اساس متغیرهای ورودی و خروجی اندازه­گیری می­کند. واحدهایی که نمره کارایی آن­ها برابر یک شود، کارا هستند. همچنین با استفاده از روش اندرسون-پیترسون (AP) واحدهای کارا رتبه­بندی می­شوند. در این تحقیق، یک روش توسعه­ای جدید برای ارزیابی و رتبه­بندی سازمان­ها بر اساس امتیاز کارایی ارائه گردیده است. مطالعه موردی تحقیق ارزیابی کارایی شرکت­های سیمان پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار است که با استفاده از مدل جمعی و اندرسون-پیترسون، رتبه­بندی شدند. همچنین رتبه شرکت­ها با استفاده از مدل توسعه­ای جدید و مدل TOPSIS محاسبه و با یکدیگر مقایسه گردید. نتایج نشان داد که رتبه شرکت­ها با استفاده از مدل توسعه­ای جدید (N-DEA) راه­حل مناسبی جهت محاسبه کارایی و رتبه­بندی واحدهای تصمیم­گیرنده است.

چکیده روش‌های کنترل کیفی آماری، اساس سنجش عملکرد و بهره‌وری فرآیند می‌باشند. نمودارهای کنترل از پرکاربردترین ابزارهای کنترل آماری بوده و نقش مهمی در ارتقا کیفیت فرآیندها و محصولات ایفا می­کنند. اصلی­ترین هدف پیاده­سازی آنها شناسایی انحراف(ها) و انجام اقدامات اصلاحی برای رفع ریشه انحراف است. کاربردهای فنی نمودارهای کنترل تعیین اندازه نمونه، فرکانس نمونه‌گیری و حدود کنترل می‌باشد که به آن طراحی نمودار کنترل اطلاق می‌شود. در بیشتر تحقیقات انجام شده برای طراحی نمودار nP ، فقط یک انحراف بادلیل را به عنوان عامل از کنترل خارج شدن نمودار درنظرگرفته­اند درحالی­که چندین انحراف در صنعت می‌توانند نقش داشته باشند. بدین منظور در این تحقیق به طراحی و توسعه آماری-اقتصادی نمودار کنترل nP، بمنظور کاهش هزینه‌ها و متوسط زمان شناسایی و افزایش توان نمودار با استفاده از مقادیر خاکستری و درنظرگرفتن انحرافات بادلیل متعدد پرداخته شده است. در این راستا بمنظور دستیابی به مقادیر بهینه این پارامترها، یک مسئله چندهدفه با سه محدودیت تعریف شده است که هر ترکیب ممکن از پارامترها را به عنوان یک واحد تصمیم‌گیری درنظر گرفته ایم. سپس با استفاده از روش تحلیل پوششی داده­ها و روش­های رتبه بندی،کاراترین طرح برای تصمیم گیرنده تعیین شده است. در ادامه تحقیق تحلیل حساسیت بر روی برخی پارامترهای مدل انجام شده است و تاثیر این پارامترها بر روی مقادیر بهینه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.