مهندسی و مدیریت کیفیت

چکیده هدف: در بسیاری از فرآیندهای صنعتی وضعیت‌هایی وجود دارد که کنترل و پایش هم‌زمان دو یا بیش از دو متغیر غیر مستقل لازم است. در این حالت، کنترل تک‌متغیره‌ی مشخصه‌های کیفی به‌صورت مستقل از هم می‌تواند گمراه کننده باشد. در رهیافت کلاسیک، هنگامی‌که مشخصه‌ی کیفیت خارج از حدود فنی مشخصه‌ی کیفیت قرار‌گیرد، زیان کیفیت به‌عنوان هزینه در‌نظر گرفته می‌شود و همه‌ی محصول‌های داخل حدود فنی مشخصه کیفیت، بدون توجه به انحراف مشخصه‌ی کیفیت از مقدار هدف، دارای کیفیت مشابه قلمداد می‌شوند. این در حالی است که باید بین محصول‌هایی که داخل حدود فنی مشخصه‌ی کیفیت قرار دارند تمییز قایل شد، چراکه هر انحراف از مقدار هدف، زیانی متناسب با آن انحراف ایجاد می‌کند.
روش‌شناسی پژوهش: در این مقاله برای اولین بار در ادبیات موضوع در تعیین متوسط هزینه‌ی تولید محصول نامنطبق در حالتی‌که دو مشخصه‌ی کیفیت مورد ارزیابی قرار می‌گیرند، از تابع زیان نرمال انعکاسی استفاده می‌شود. به‌طور خلاصه این مطالعه، به طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترل چند متغیره‌ی T²هتلینگ با فاصله‌ی نمونه‌‌گیری متغیر چندگانه در حضور تابع زیان چندمتغیره نرمال انعکاسی RNLMVSIT²می‌پردازد. همچنین به‌منظور شناخت اثر پارامترهای زمان و هزینه بر روی پارامترهای طراحی و متوسط هزینه، از تحلیل حساسیت استفاده شده است.
یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده عملکرد رضایت‌بخش مدل‌های پیشنهادی است.
اصالت/ارزش افزوده علمی: در این مقاله برای اولین بار در ادبیات موضوع در تعیین متوسط هزینه‌ی تولید محصول نامنطبق در حالتی‌که دو مشخصه‌ی کیفیت مورد ارزیابی قرار می‌گیرند، از تابع زیان نرمال انعکاسی استفاده می‌شود.

چکیده اگر شناسایی تغییرات کوچک در فرایند تولید مد نظر باشد، نمودار کنترلی میانگین متحرک موزون نمایی (EWMA) جایگزین مناسبی برای نمودار کنترلی X ̅ است. در شرایطی که به‌‌علت محدودیت‌های اقتصادی نتوان نمونه بزرگ از جامعه استخراج کرد، طرح نمونه‌گیری تصادفی ساده (SRS) ممکن است از دقت کافی برخوردار نباشد، که در این صورت می‌توان از طرح نمونه‌گیری مجموعه‌ی رتبه‌‌ای (RSS) استفاده نمود. در این مقاله برای اولین بار طراحی اقتصادی و آماری- اقتصادی نمودار کنترلی EWMA تحت طرح RSS بررسی شده است. با ارائه‌ی نتایج‌ عددی، مزایای طراحی آماری-اقتصادی به طراحی اقتصادی نشان داده شده است. نتایج نشان می‌دهد که هزینه‌ها در طراحی آماری-اقتصادی نسبت به طراحی اقتصادی با اندک تغییری افزایش یافته است، اما به‌دلیل پایین بودن نرخ هشدار نادرست با اهداف کنترل کیفیت آماری هم‌راستا بوده و هم‌زمان با کاهش هزینه‌ها، کیفیت محصول را در سطح مطلوبی از خطا و توان بالا، کنترل می‌کند.

چکیده یکی از مهم­‌ترین نمودار­ها­ی کنترلی، نمودار کنترلی  است. در شرایطی که اندازه‌­گیری واحدها دشوار و با هزینه بالا ولی در عوض رتبه­‌بندی آن­ها با هزینه‌­ای ناچیز انجام پذیرد، طرح نمونه­‌گیری مجموعه­‌ی رتبه‌­ای[1] ( ) مورد استفاده قرار می­‌گیرد. در این مقاله برای اولین بار طراحی اقتصادی و آماری- اقتصادی نمودار کنترلی  تحت طرح  بررسی شده است. با ارائه‌ی نتایج‌ عددی، مزایای طراحی آماری-اقتصادی به طراحی اقتصادی نشان داده شده است. با توجه به این­که طراحی آماری-اقتصادی همواره خواص آماری مطلوب‌تری دارد، نتایج نشان می‌­دهد که هزینه­‌ها در طراحی آماری-اقتصادی نسبت به طراحی اقتصادی با اندک تغییری افزایش یافته است. بنا بر این، با توجه به ویژگی‌های بهینه‌ی اقتصادی و آماری نمودار کنترلی  و نتایج مقاله، پیشنهاد می‌شود که از نمودار کنترلی  با طراحی آماری-اقتصادی، در کنترل میانگین فرایندهای صنعتی و خدماتی استفاده شود.



 [1]   Ranked Set Sampling                                                                                                                                                                                         

چکیده کارکرد اصلی یک نمودار کنترلی، کمک به مدیریت تشخیص منابع مختلف تغییرپذیری در یک فرایند تولید است. همچنین نمودار کنترلی به‌طور گسترده در زمینه‌ی صنعت به‌عنوان یک ابزار جهت نظارت بر یک فرایند تولید به منظور بهبود کیفیت محصول استفاده می‌شود. متداول‌ترین نمودار کنترلی با در نظر گرفتن یک مشخصه، نمودار کنترلی  می‌باشد. در این مقاله یک مدل طراحی اقتصادی و طراحی آماری-اقتصادی به منظور طراحی بهینه‌ی نمودارهای کنترلی  با در نظر گرفتن توزیع وایبول تعمیم‌یافته‌ی جدید دو پارامتری به‌عنوان سازوکار شکست فرایند پیشنهاد و ارائه نموده‌ایم و در سطح نمونه‌گیری یکنواخت و نایکنواخت به مقایسه‌ی این دو مدل طراحی پرداخته‌ایم. از مقایسه‌ی انجام شده نتیجه می‌گیریم که مدل آماری-اقتصادی از نظر دست یافتن به خواص آماری نمودار کنترلی مطلوب از مدل اقتصادی بهتر اما پرهزینه‌تر می‌باشد.