ارزیابی کارآیی شرکت‌های پتروشیمی مبتنی بر کارکردهای منابع انسانی، عملیات و فروش و رتبه‌بندی آن‌ها با استفاده از رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدیریت سیستم و بهره وری، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم ها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

تلاش‌های فراوانی برای رسیدن به معیارها و مدل‌های جامع برای ارزیابی شرکت‌ها انجام شده‌است. در این مقاله هدف به دست آوردن کارایی شرکت‌های پتروشیمی برپایه کارکردهای منابع انسانی، عملیات و فروش است. مدل کارایی با در نظر گرفتن این کارکردها می‌تواند عملکرد بهتری برای محاسبه کارایی داشته باشد. برای انجام این پژوهش 14 پتروشیمی فعال در بورس انتخاب و مدل مفهومی بر اساس سه واحدفوق ایجاد شده‌است. داده‌ها از سایت کدال استخراج شده‌است. رتبه‌بندی کارایی صنایع پتروشیمی با داده‌های یکسان با سه روش محاسبه شده‌است. از یک مدل شبکه‌ای برای به‌دست آوردن کارایی استفاده شده‌ و نتایج حاصل نشان‌دهنده کارا بودن پتروشیمی‌های 1، 10 و 11 در هریک از مدل‌ها است. اجرای مدل‌ها، نشان دهنده این است که، کارکردهای منابع انسانی، عملیات و فروش می‌تواند بهتر عمل کنند. همچنین نتایج متفاوت سه مدل از یکدیگر نشان دهنده اهمیت انتخاب مدل ارزیابی کارایی برای سازمان‌ها است.

کلیدواژه‌ها


[1]           پورکاظمی, م., ارزیابی کارایی مجتمع های پتروشیمی ایران با استفاده از تحلیل پوششی داده ها. پیک نور- علوم انسانی, 1385 شماره 2(ویژه اقتصاد) از صفحه 34 تا 43.
[2]           جهانگیری, عباس. (1395). رتبه‌بندی بیمارستان‌های منتخب ایران از نظر کیفیت ارائه خدمات با تلفیقی از روش‌های سروکوال و تحلیل پوششی داده‌ها. نشریه علمی پژوهشی مهندسی و مدیریت کیفیت, 6(3), 180-190..
[3]           charnes, A., Clark, C. T., Cooper, W. W., & Golany, B. (1984). A developmental study of data envelopment analysis in measuring the efficiency of maintenance units in the US air forces. Annals of operations Research, 2(1), 95-112.
[4]           Roghanian, P., Rasli, A., & Gheysari, H. (2012). Productivity through effectiveness and efficiency in the banking industry. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 40, 550-556.
[5]           Djellal, F., & Gallouj, F. (2009). Measuring and improving productivity in services: issues, strategies and challenges: Edward Elgar Publishing..
[6]           Farrell, M. J. (1957). The measurement of productive efficiency. Journal of the Royal Statistical Society: Series A (General), 120(3), 253-281..
[7]           Alidrisi, H., Aydin, M. E., Bafail, A. O., Abdulal, R., & Karuvatt, S. A. (2019). Monitoring the performance of petrochemical organizations in Saudi Arabia using data envelopment analysis. Mathematics, 7(6), 519..
[8]           بنی‌هاشمی, سید‌علی, نجفی, سید‌اسماعیل. (1396). ارایه رویکرد توسعه‌ای جدید DEA و TOPSIS برای رتبه‌بندی کارایی (مطالعه موردی شرکت‌های سیمان پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار). نشریه علمی پژوهشی مهندسی و مدیریت کیفیت, 7(1), 69-81..
[9]           Liu, H.-h., Yang, G.-l., Liu, X.-x., & Song, Y.-y. (2020). R&D performance assessment of industrial enterprises in China: A two-stage DEA approach. Socio-Economic Planning Sciences, 71, 100753.
[10]        Henriques, I. C., Sobreiro, V. A., Kimura, H., & Mariano, E. B. (2020). Two-stage DEA in banks: Terminological controversies and future directions. Expert Systems with Applications, 113632.
[11]        Lewis, H. F., & Sexton, T. R. (2004). Network DEA: efficiency analysis of organizations with complex internal structure. Computers & Operations Research, 31(9), 1365-1410.
[12]        Hsieh, L.-F., & Lin, L.-H. (2010). A performance evaluation model for international tourist hotels in Taiwan—An application of the relational network DEA. International Journal of Hospitality Management, 29(1), 14-24..
[13]        Cook, W. D., Liang, L., & Zhu, J. (2010). Measuring performance of two-stage network structures by DEA: a review and future perspective. Omega, 38(6), 423-430..
[14]        فرشته کوشکی; المیرا مشایخی نظام آبادی. "یک روش تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای برای ارزیابی زنجیره‌های تأمین و کاربرد آن در داروسازی". نشریه علمی پژوهشی مهندسی و مدیریت کیفیت, 8, 1, 1397, 37-48..
[15]        Kao, C. (2009). Efficiency decomposition in network data envelopment analysis: A relational model. European Journal of Operational Research, 192(3), 949-962.
[16]        Kao, C., & Hwang, S.-N. (2008). Efficiency decomposition in two-stage data envelopment analysis: An application to non-life insurance companies in Taiwan. European Journal of Operational Research, 185(1), 418-429.
[17]     Cook, W. D., Zhu, J., Bi, G., & Yang, F. (2010). Network DEA: Additive efficiency decomposition. European Journal of
 Operational Research, 207(2), 1122-1129
[18]        Liang, L., Yang, F., Cook, W. D., & Zhu, J. (2006). DEA models for supply chain efficiency evaluation. Annals of operations Research, 145(1), 35-49.
[19]        قادری، ف.، علی‌زاده، م.، میرجلیلی، م.، شیخ‌علیشاهی، م.(1389)، ارزیابی عملکرد منابع انسانی بانک‌ها بر اساس روش‌های DEA و Fuzzy DEA، نشریه تخصصی مهندسی صنایع، دوره 44 شماره 2، 213-228.
[20]       ملک اخلاق ا.،پورعیسی آ.، نبی‌زاده ع.(1395)، ارزیابی عملکرد نیروی فروش بر اساس شاخص‌های کلیدی عملکرد با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها، مجله مدیریت توسعه و تحول، 25-34.
[21]       صدری، م (1398)، توسعه مدلی برای ارزیابی عملکرد شرکت‌های دانشبنیان با بهره‌گیری از رویکرد.BSC-DEA دانشکده صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه تربیت‌مدرس