برآورد جدید E2-بیز پارامتر بهرهدهی سیستم صفبندی چند باجهای با ظرفیت نامتناهی
صفحه 1-14
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.553995.1579
شهرام یعقوب زاده شهرستانی، ایمان مخدوم
چکیده هدف: این پژوهش با هدف توسعه یک رویکرد جدید برآورد بیزی با عنوان روش E2-بیز برای برآورد پارامتر شدت ترافیک در سیستم صفبندی چندباجهای ∞/M/M/c انجام شده است. با توجه به اهمیت برآورد دقیق پارامتر بهرهدهی در بهینهسازی سیستمهای خدماتی، این تحقیق به نیاز موجود برای استنتاجهای قابل اعتمادتر در شرایط عدمقطعیت میپردازد.
روششناسی پژوهش: مدل صفبندی M/M/c/∞ که شامل c باجه خدمتدهنده است، درنظر گرفته شد. فواصل زمانی بین ورود مشتریان دارای توزیع نمایی با پارامتر λ و فواصل زمانی خدمت دارای توزیع نمایی با پارامتر μ است. پارامتر شدت ترافیک با استفاده از روشهای بیز، E-بیز و روش پیشنهادی جدید E2-بیز تحت تابع زیان آنتروپی عمومی برآورد شد. عملکرد برآوردگر پیشنهادی با استفاده از شبیهسازی مونتکارلو و یک مجموعهداده واقعی ارزیابی گردید.
یافتهها: نتایج شبیهسازی و تحلیل تجربی نشان داد که برآوردگر پیشنهادی E2-بیز از نظر کارایی و دقت نسبت به برآوردگرهای بیز و E-بیز عملکرد بهتری دارد. برآوردگری که میانگین مدتزمان انتظار مشتریان در صف را حداقل میکند، بهعنوان برآوردگر بهینه انتخاب شد.
اصالت/ارزشافزوده علمی: این پژوهش یک رویکرد نوین برآورد E2-بیز را معرفی میکند که دقت برآورد پارامترها را در مدلهای صفبندی تحت شرایط عدمقطعیت بهبود میبخشد. بهکارگیری تابع زیان آنتروپی عمومی چارچوبی انعطافپذیر و مقاوم فراهم میکند و گامی موثر در پیشبرد استنتاج بیزی در سیستمهای تصادفی بهشمار میآید.
بهینهسازی دوهدفه تخصیص افزونگی فعال در سیستم توزیع انرژی الکتریکی در یک شناور با در نظرگیری اشتراک بار و تعمیرکار واحد
صفحه 15-38
https://doi.org/10.48313/jqem.2026.546474.1574
مریم گنجی، مهدی کرباسیان
چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر، یافتن چیدمان مناسب از نوع و تعداد تجهیزات جهت حداکثر نمودن قابلیت دسترسی و کاهش هزینهها با استفاده از استراتژی تخصیص افزونگی فعال با در نظر گرفتن امکان اشتراکگذاری بار و استفاده از نیروی تعمیرکار باسیاست نگهداشت و مرخصی در سیستم توزیع انرژی الکتریکی یک شناور است. در استراتژی فعال، تمام قطعات و اجزای اضافهشده به سیستم بهصورت فعال از زمان شروع به کار سیستم مورداستفاده قرار میگیرند و سیستم زمانی خراب میشود که تمام اجزا دچار خرابی شده باشند.
روششناسی پژوهش: در پژوهش حاضر یک مدل دو هدفه برای سیستم توزیع انرژی الکتریکی با افزونگی فعال در یک شناور در نظر گرفتهشده است که هدف اول آن هزینه کل و هدف دوم آن قابلیت دسترسی است. شبیهسازی رفتار سیستم با استفاده از زنجیره مارکوف و توزیع فاز نوع صورت گرفته و برای حل آن از الگوریتم ژنتیک چندهدفه NSGA-II) (استفاده گردیده است. خرابی یک تجهیز بر نرخ خرابی سایر تجهیزات زیرسیستم تاثیر میگذارد و باعث افزایش نرخ خرابی میگردد. بهعبارتدیگر، مساله باحالت اشتراکگذاری بار بررسیشده است. یک تعمیرکار نیز برای تعمیر تجهیزات در نظر گرفته شده است. سیاست نگهداشت و مرخصی بدین گونه است که اگر در زمان مرخصی تعمیرکار، تجهیزی دچار خرابی شود، مرخصی تعمیرکار پایانیافته و تعمیر تجهیز خراب آغاز میگردد. در زمان تعمیر تجهیز خراب نیز اگر تجهیز دیگری دچار خرابی شود، میبایست در صف تعمیر قرار گرفته و تعمیرکار بلافاصله پس از اتمام تعمیر تجهیز خراب پیشین، تعمیر تجهیز خراب بعدی را آغاز نماید. زمانی که تعمیرکار در مرخصی است، اگر هیچ تجهیزی دچار خرابی نشود، تعمیرکار میتواند مجددا به مرخصی برود.
یافتهها: نتایج حاصل از پژوهش، بهترین ترکیب نوع و تعداد تابلوهای توزیع انرژی الکتریکی در هر زیرسیستم از سیستم توزیع انرژی الکتریکی شناور را جهت افزایش قابلیت دسترسی و کاهش هزینهها با استفاده از افزونگی فعال نشان داده است. همچنین میزان احتمال کار تعمیرکار را جهت اتخاذ تصمیمات مدیریتی در جهت سیاستهای نگهداشت و مرخصی نشان داده است.
اصالت/ارزشافزوده علمی: با توجه به نوآوری تحقیق، نتایج حاصل از پژوهش میتواند جهت تحلیلهای مهندسی به لحاظ بررسی قابلیت دسترسی و جهت تحلیلهای مدیریتی در برآورد هزینهها و تخصیص نیروهای تعمیراتی مفید واقع شود.
