نوع مقاله: مقاله پژوهشی

تجزیه و تحلیل قابلیت اطمینان و ارزیابی میزان خرابی (مطالعه موردی: دستگاه مبدل حرارتی)

دوره 11، شماره 1، بهار 1400، صفحه 61-76

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.136224

شهین دباغ، یونس جاوید، فرزاد موحدی سبحانی، عباس سقایی، کیا پارسا

چکیده مطالعات قابلیت اطمینان بخش مهمی از هر برنامه‌ی مدیریت نگهداری تجهیزات است. با پیچیده‌تر شدن سیستم‌ها، استراتژی‌های نگهداری برای دست‌یابی به تصمیمات پایدار برای مدیریت ضروری است. خرابی‌های ناگهانی در یک سیستم می‌تواند علت اصلی افت عملکرد ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی باشد. برای تصمیم‌گیری حیاتی درباره سیستم، از مکانیسم‌های مختلف تحمل خطا استفاده می‌شود. در مقاله حاضر، یک روش توزیع وایبل دو پارامتری به منظور تجزیه و تحلیل مجموعه داده‌های دستگاه مبدل حرارتی در صنایع پتروشیمی با استفاده از نرم افزار Isograph Hazop + v7.0 مورد بررسی قرار گرفته است. از آنجایی‌که عملکرد موثر یک سیستم، به برنامه‌ریزی و قابلیت اطمینان آن در شرایط مناسب وابسته است، این مقاله به ارائه‌ی یک روش برای بدست آوردن قابلیت اطمینان برای محاسبه فواصل ‌زمانی نگهداری پیشگیرانه در سیستم‌های واقعی پرداخته است. نتایج حاصل منجر به حجم کمتر بازرسی و فعالیت‌های تعمیراتی، ایمنی و قابلیت اطمینان واحدهای صنعتی و سود اقتصادی بیشتر می‌شود.

مدیریت کیفیت، تعالی سازمانی و تحلیل عملکرد

عارضه‌یابی و ارایه راهکارهای بهبود فرایندهای صدور ضمانت‌نامه‌ برای تعاونی‌ها با استفاده از ترکیب روش‌های تاپسیس، آنتروپی شانون و تکنیک گروه اسمی

دوره 16، شماره 1، بهار 1405، صفحه 63-79

https://doi.org/10.48313/jqem.2026.567660.1597

محمد جواد ارشادی، البرز محمدی، علی حاجی وند، سمیه سروش، بهار هاشمیه، نگار زنگنه

چکیده هدف: مدیریت اثربخش فرایندهای سازمانی و رویارویی با چالش‌ها، برای دستیابی به اهداف در دنیای رقابتی امروز، برای سازمان‌هایی نظیر صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری تعاون، حیاتی است. اهمیت این موضوع برای این صندوق، با توجه به طیف وسیع ذی‌نفعان و نقش کلیدی آن در حمایت از بخش تعاون، دوچندان خواهد بود. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف ارایه چالش‌ها و راهکارهای بهبود، در فرایندهای صدور بیمه‌نامه‌های اعتباری ضمانت توسعه تعاون صورت پذیرفت.
روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش بر پایه اصول مدیریت کیفیت و رویکرد فرایندی بنا نهاده شده تا صحت و اعتبار علمی و کاربردی نتایج تضمین شود. تحلیل عمیق چالش‌ها و اولویت‌بندی آن‌ها با استفاده از روش آنتروپی شانون، تکنیک تاپسیس (TOPSIS) و رویکرد گروه اسمی (NGT) صورت پذیرفت.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که بیشترین عارضه‌های صندوق در بخش‌های فرایند و استراتژی متمرکز هستند؛ ازاین‌رو، متناسب با اولویت‌های استخراج‌شده، راهکارهای بهینه‌سازی ارایه و شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) برای نظارت مستمر تدوین گردید.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نتایج نهایی این پژوهش علاوه بر ایجاد شفافیت فرایندی، با ارایه یک نقشه راه عملیاتی و علمی، مبنایی برای تمرکز منابع بر نقاط کلیدی موفقیت فراهم آورد که گامی محوری در جهت کاهش زمان و هزینه، ارتقا اثربخشی و تحقق اهداف استراتژیک در بخش تعاون محسوب می‌شود.

بهبود کیفیت خدمات با بهره گیری از مدل ساختاری تاثیر سواد اطلاعاتی بر مدیریت چابک سازمان مطالعه موردی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران

دوره 5، شماره 1، بهار 1394، صفحه 64-73

غلامعلی طبرسا، محمد علی حقیقی، صدیقه شریفی

چکیده دنیای رقابتی امروز، سازمان ها را با تغییرات محیطی در درون و برون سازمان مواجه ساخته است. از سوی دیگر با پیشرفت روز افزون فناوری اطلاعات بهره گیری کارا و اثربخش از این تکنولوژی، به منظور بهبود کیفیت صنایع تولیدی یا خدماتی پیشرو، امری اجتناب ناپذیر است. ارائه خدمات به صورت الکترونیکی در سازمان ها نقش مهمی در افزایش کیفیت خدمات، رضایتمندی مشتریان و نیز کسب مزیت رقابتی دارد. سواد اطلاعاتی کارکنان عامل مهم و کلیدی در بهره مندی سازمان از این ابزار به شمار می رود. نظر به اهمیت این موضوع مقاله حاضر تاثیر سواد اطلاعاتی را بر مدیریت چابک سازمان مورد مطالعه قرار می دهد. از آنجایی که نوآوری های تکنولوژی و تنوع منابع اطلاعاتی تنها و بدون وجود سواد اطلاعاتی منجر به یادگیری سازمان، سرعت پاسخگویی به تغییرات و انعطاف پذیری و در نهایت کیفیت مطلوب خدمات نمی شود، لذا شکل جدیدی از سازمان ها که از تغییرات محیط کاری به عنوان فرصت استفاده کنند، ضروری خواهد بود. چنین سازمان هایی کارمندانی را طلب می نمایند که بتوانند انبوه اطلاعات را گردآوری کنند، نظم دهند، ارزیابی کنند و پس از تجزیه و تحلیل جهت پیشرفت سازمان استفاده نمایند. بدیهی است فقدان این مهارت ها موجب ناکامی سازمان در عرصه رقابتی حال حاضر می گردد. داشتن سواد اطلاعاتی یعنی بهره مندی از مهارت یادگیری مادام العمر. این مهارت توانایی پرورش فکر را جهت شناسایی نیازهای اطلاعاتی و جستجو و بهره گیری بهینه از آن منابع و نظام ها و نیز ارزیابی فرآیند کار در افراد بوجود آورده و آن ها را به کارکنان اطلاعاتی تبدیل کند. هدف از تحقیق حاضر، بررسی عوامل تاثیر گذار سواد اطلاعاتی کارکنان بر چابکی سازمانی است. جامعه آماری در این تحقیق شامل کارکنان سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران است. براساس نتایج تحقیق تاثیر ابعاد سواد اطلاعاتی بر چابکی سازمانی با استفاده از تحلیل های آماری مورد تائید قرار گرفت.

مدل‌سازی تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات در مهندسی کیفیت

ارایه مدل مفهومی از عوامل موثر بر تعیین ضریب ادغامی در برنامه‌ریزی تولید، با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی

دوره 15، شماره 1، بهار 1404، صفحه 67-82

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.515177.1512

مزدک خدادادی کریموند، هادی شیرویه زاد، فرهاد حسین زاده لطفی

چکیده هدف: با توجه به این‌که یکی از محدودیت­‌ها و مسایل در برنامه‌ریزی تولید ادغامی تعیین مقدار ضریب ادغام است، این پژوهش به شناسایی عوامل موثر بر ضریب ادغام در برنامه‌ریزی تولید و تجزیه‌وتحلیل آنان با استفاده از رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی می‌پردازد تا تاثیر این عوامل بر یکدیگر موردبررسی قرار گیرد.
روش‌شناسی پژوهش: در این پژوهش پس از شناسایی عوامل موثر در تعیین ضریب ادغام، پرسشنامه مدل‌سازی ساختاری تفسیری بین خبرگان توزیع و پس از تجمیع آن‌ها مراحل مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی طی و درنهایت ضمن ترسیم شبکه تعاملات به تجزیه‌وتحلیل شدت و نفوذ و وابستگی عوامل پرداخته شده است.
یافته‌ها: مدل ساختاری تفسیری ارایه‌شده دارای یازده سطح می‌باشد که پس از تجزیه‌وتحلیل نفوذپذیری و میزان وابستگی به‌صورت فازی هیچ‌یک از عوامل در دسته خودمختار قرار نگرفت که بیانگر ارتباط قوی متغیر‌ها در مدل به‌دست آمده می‌باشد.
اصالت/ارزش افزوده علمی: برنامه­‌ریزی تولید برای محصولات متفاوت با منبع یکسان یک مساله‌­ پیچیده است و از این‌رو تجزیه‌وتحلیل عوامل موثر بر تعیین مقدار ضریب ادغام در برنامه‌ریزی تولید سبب درک بهتر موضوع جهت اتخاذ تصمیم‌­های مناسب به‌ویژه در به‌کارگیری منابع مشترک در راستای تعیین سطح تولید بهینه می‌گردد.

مدل سازی ترکیبی منطق فازی و شبکه عصبی مصنوعی برای پیش بینی خرابی ماشین آلات به منظور افزایش بهره وری

دوره 12، شماره 1، بهار 1401، صفحه 69-86

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166513

پرویز چوپان کاری، امیر عزیزی، محمد جواد ارشادی

چکیده در این پژوهش، یک رویکرد ترکیبی برپایه منطق فازی و شبکه عصبی مصنوعی برای پیش بینی خرابی ماشین آلات در راستای افزایش بهره‌وری ارائه می شود. مورد مطالعه این پژوهش یکی از کارخانجات صنعت خودروسازی با نام دیاکو ایده آریا بوده که در حوزه تولید قطعات خودرو فعالیت می کند. برای مدل سازی شبکه فازی-عصبی پرسپترون چند لایه(MLP)، نخست تعداد 100 خرابی و توقف در بازه زمانی 15 ماه جمع آوری شده و سپس در نرم افزار MATLAB وارد شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد پیاده سازی شبکه فازی-عصبی و پیش بینی زمان خرابی ماشین آلات سبب کاهش مدت زمان و هزینه تعمیرات شده است. بنابراین مدت زمان کاری و دسترس پذیری ماشین آلات افزایش یافته و در نهایت سبب افزایش میزان بهره وری به میزان 57 درصد می‌شود، همچنین، میزان دقت مدل فازی- عصبی توسعه داده شده 94 درصد برآورد شده است.

ارائه مدل یکپارچه سازی آمادگی فناورانه، سند بیانیه نیاز و ویژگی‌های محصول در مدیریت طراحی سیستمی کلان محصولات هواپایه

دوره 13، شماره 1، بهار 1402، صفحه 73-94

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.192562

مهدی گوگردچیان، محسن اسدی، سید ضیاءالدین قاضی زاده فرد، سهیل امامیان

چکیده هزینه، زمان و کیفیت طراحی محصولات کلان و یکپارچه، از عوامل مهم و ضروری در مدیریت طراحی است.هدف از انجام این پژوهش ارائه مدل یکپارچه‌سازی آمادگی فناورانه، سند بیانیه نیازو ویژگی‌های محصول درمدیریت طراحی سیستمی کلان محصولات هواپایه بومی بوده و به دنبال آن است تا ضمن شناسایی و اولویت‌بندی نیازهای واقعی و آتی بهره‌بردار، زمان تحویل نهایی محصول را با تحویل و تکامل تدریجی کاهش دهد. روش شناسی این پژوهش از نظر اجرا، توصیفی- پیمایشی و رویکرد پیمایشی و تحلیل داده‌ها به روش کمی و با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی است. نتایج حاصل از ضرایب معناداری بارهای عاملی وضرایب مسیر و نتیجه آزمون متغیرهای تحقیق بیانگر این است که ضریب معناداری 6 مسیر میان متغیرهای مشاهده پذیر و پنهان و مؤلفه‌های تعیین‌شده در مدل مفهومی تحقیق، از 1.96 بیشتر بوده و در سطح اطمینان 95 درصد، فرضیه‌های تحقیق و اعتبار مناسب مدل را تایید می نماید.

قابلیت اطمینان و دسترسی پذیری سیستم های دارای افزونگی با رویکرد مدل مارکوف

دوره 10، شماره 1، بهار 1399، صفحه 75-85

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.115120

قنبر عباس پور اسفدن

چکیده در این پژوهش با استفاده از مدل مارکوف ، فرمول عمومی محاسبه قابلیت اطمینان و MTTF که از عوامل اصلی مهندسی در کیفیت میباشند و ... در سیستم های دارای افزونگی 1 از n، از دو روش حل معادلات دیفرانسیل (حل دستگاه معادلات حالت ، استخراج تابع قابلیت اطمینان و محاسبه MTTF با استفاده از آن) و روش میانبر (محاسبه مستقیم MTTF بدون نیاز به تابع قابلیت اطمینان با استفاده از ماتریس های گذار در مدل مارکوف) بدست آمده که بعضا در مقاله نیز به طور مختصر اشاره شده و امکان برآورد این پارامترها برای هر تعداد n دلخواه، تسهیل گردیده است. همچنین با استفاده از توابع بدست آمده، میزان تاثیر افزایش اقلام افزونه بر ارتقای قابلیت اطمینان، در این سیستم ها (با حالت های آماده به خدمت و فعال و اجزاء تعمیرپذیر و غیرقابل تعمیر) ، جهت انجام محاسبات از نرم افزار Mathematica استفاده شده است .

ارائه مدلی برای تخصیص بهینه منابع انسانی به فرآیندهای عملیاتی با استفاده از مدل مارکویتز: مطالعه موردی در واحد اورولوژی یک مرکز فوق‌تخصصی کلیه

دوره 11، شماره 1، بهار 1400، صفحه 77-87

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.136306

بختیار استادی، مهناز ابراهیمی صدرآبادی، علی حسین زاده کاشان، محمد مهدی سپهری

چکیده آنالیز فرآیند ارتباط تنگاتنگی با بهینه‌سازی فرایند دارد ودرآن بحث منابع نقش اصلی دارد. ازآنجا که مجموعه‌ی بهینه منابع به ویژه درشرایط رخداد حوادث غیر منتظره دارای اثرات متغیر در ریسک، عملکرد فرآیند و بازدهی آن است می‌تواند مشابه مدل انتخاب سبد بهینه سهام تعریف شود. هدف این مقاله، ارائه مدلی ریاضی برای تخصیص منابع انسانی بااستفاده از مدل مارکویتز براساس مهارت‌ها و هزینه‌ها و باهدف مینیمم کردن ریسک و ماکسیمم کردن بازده منابع است. مدل ارائه شده شامل ترکیبی از ارزیابی ریسک وبازده جهت پیدا کردن بهترین سبد ترکیب منابع در شرایط بحرانی است و روش حل محدودیت اپسیلون است. ازجمله نوآوری‌ها، مدل مارکوئیتز برای بهینه‌سازی تخصیص منابع و تخصیص مبتنی بر ریسک منابع است. مدل پیشنهادی در مطالعه موردی واحد اورولوژی یک مرکز فوق‌تخصصی کلیه استفاده شده است. نتایج نشاندهنده تخصیص منابع با بازده وریسک بهینه و بیشترین میزان خروجی در شرایط بحرانی باشد.

سیستم‌های مدیریت کیفیت، استانداردها و رویکردهای مبتنی بر ریسک

طراحی سازه بدنه فشار زیردریایی بر مبنای عدم قطعیت و روش‌های قابلیت اطمینان

دوره 14، شماره 1، بهار 1403، صفحه 79-90

https://doi.org/10.48313/jqem.2024.215015

جواد شیخ هفشجانی، محمد صابر فلاح نژاد، محمدباقر فخرزاد، حسن حسینی نسب

چکیده هدف: هدف این پژوهش ایجاد یک چارچوب طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان برای پوسته‌های فشاری زیردریایی است، با هدف دستیابی به تعادلی ایده‌آل میان یکپارچگی سازه‌ای و قابلیت اطمینان.
روش‌شناسی پژوهش: در ابتدا، یک مدل مکانیکی المان محدودساخته شد و با مقایسه با داده‌های تجربی، مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. پس از آن مدل‌های جایگزین مختلفی از طریق الگوریتم‌های بهینه‌سازی وزنی طراحی شدند. عدم قطعیت‌ها به‌صورت متغیرهای تصادفی مدل‌سازی شده و ارزیابی‌های قابلیت اطمینان برای هر طراحی انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که مدل‌های بهینه‌شده حتی با وزن کاهش‌یافته می‌توانند احتمال خرابی قابل قبولی را فراهم کنند. اولویت‌بندی حاصل از تحلیل قابلیت اطمینان، دید روشنی برای انتخاب طراحی نهایی ارایه می‌دهد.
اصالت/ارزش افزوده علمی: نوآوری این مطالعه در کاربرد ترکیبی تحلیل اجزای محدود، مدل‌سازی عدم قطعیت و روش‌های بهینه‌سازی در طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان پوسته‌های فشاری نهفته است راهبردی که به‌ندرت در طراحی سازه‌های دریایی به‌کار گرفته می‌شود.

مدیریت کیفیت داده‌محور و سیستم‌های هوشمند

ارایه مدل تصمیم‌گیری داده‌محور به‌منظور ارزیابی به‌صورت‌کنندگان پایدار و تاب‌آور در صنعت خودرو

دوره 15، شماره 1، بهار 1404، صفحه 83-109

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.529590.1555

سیده محبوبه سعیدی فر، ایرج مهدوی، علی تاجدین، نیکبخش جوادیان

چکیده هدف: با توجه به چالش‌های رو به رشد زنجیره‌های به‌صورت در دنیای امروز، شامل نوسانات بازار، فشارهای فزاینده زیست‌محیطی و اجتماعی و نیز نیاز به افزایش تاب‌آوری در برابر بحران‌های پیش‌بینی‌نشده (مانند همه‌گیری کرونا و بحران‌های اقتصادی)، انتخاب به‌صورت‌کنندگانی که به‌طور همزمان معیارهای پایداری و تاب‌آوری را برآورده کنند، اهمیتی استراتژیک پیدا کرده است. در این راستا، هدف اصلی این پژوهش ارایه یک مدل تصمیم‌گیری جامع و داده‌محور با رویکردی آینده‌نگر برای ارزیابی و انتخاب به‌صورت‌کنندگان در زنجیره‌به‌صورت است که بتواند همزمان ابعاد مختلف پایداری و تاب‌آوری را مد نظر قرار دهد.
روش‌شناسی پژوهش: در مدل ارایه‌شده، ابتدا وزن معیارها و زیرمعیارهای مطرح‌شده از طریق روش بهترین-بدترین تصادفی محاسبه گردید. سپس ارزیابی عملکرد به‌صورت‌کنندگان با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره ویکور تصادفی انجام گرفت. در مرحله بعد، برای پیش‌بینی عملکرد آتی به‌صورت‌کنندگان از الگوریتم رگرسیون جنگل تصادفی استفاده شد. این مدل در قالب یک مطالعه موردی در شرکت خودروسازی سایپا کاشان و با بهره‌گیری از پرسشنامه‌های تخصصی و نظرات کارشناسان صنعت اجرا شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که معیارهای مرتبط با پایداری و تاب‌آوری در انتخاب به‌صورت‌کنندگان صنعت خودرو نقش کلیدی دارند. در میان زیرمعیارهای بررسی‌شده، انتشار گازهای گلخانه‌ای و کاهش مصرف انرژی به دلیل الزامات زیست‌محیطی، و هزینه و سطح موجودی ایمنی به علت تاثیر مستقیم بر عملکرد اقتصادی و تداوم عملیات، بیشترین تاثیر را بر کارایی به‌صورت‌کنندگان داشتند. علاوه‌بر این، به‌کارگیری الگوریتم جنگل تصادفی برای پیش‌بینی عملکرد آینده به‌صورت‌کنندگان نشان داد که این روش از دقت پیش‌بینی بالایی برخوردار است (RMSE = 0.0976).
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: گرچه هر یک از روش‌های به‌کاررفته در این پژوهش (بهترین-بدترین تصادفی، ویکور تصادفی، الگوریتم جنگل تصادفی) به‌صورت جداگانه در مطالعات پیشین مورد استفاده قرار گرفته‌اند، اما ارایه چارچوبی یکپارچه که این سه روش را با یکدیگر ترکیب کند، نوآوری اصلی این مطالعه محسوب می‌شود. در واقع، این پژوهش برای نخستین بار با تلفیق روش‌های چندمعیاره و الگوریتم یادگیری ماشین، یک مدل تصمیم‌گیری جامع و داده‌محور ارایه کرده است که علاوه‌بر ارزیابی عملکرد کنونی به‌صورت‌کنندگان، قابلیت پیش‌بینی عملکرد آینده آن‌ها را نیز فراهم می‌کند. چنین ترکیبی، پیش از این در ادبیات انتخاب به‌صورت‌کننده با تمرکز همزمان بر پایداری و تاب‌آوری زنجیره‌به‌صورت در صنعت خودرو ارایه نشده و از این منظر دارای نوآوری روش‌شناختی مشخص و واضح است.

مطالعه از هم گسیختگی میکرو قطرات در فرآیند تولید پوشش های سطحی با استفاده از مدل قابلیت اطمینان در داده های سانسور شده

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 86-101

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122460

سعید اسدی، هانیه پناهی

چکیده میکرو پوشش‌ها کاربرد وسیعی در تولیدات صنعتی نوین دارند. از هم پاشیدگی میکرو قطرات در حین برخورد با سطح، باعث کاهش کیفیت پوشش ایجاد شده بر روی سطح می گردد. فشار دستگاه پاشش یکی از مهمترین عوامل از هم گسیختگی میکرو قطرات است. در این تحقیق تاثیر فشار بر روی قطر از هم گسیختگی میکرو ذرات توسط مدل قابلیت اطمینان بر اساس نمونه سانسور شده مطالعه شده است. برای محاسبه مدل قابلیت اطمینان از توزیع رایلی نمایی شده معکوس به عنوان توزیع برازنده داده‌ها، استفاده گردیده و برآوردگر درستنمایی ماکزیمم پارامترهای مدل، محاسبه شده است. همچنین بر اساس الگوریتم متروپلیس-هاستینگس پارامترهای مجهول برآورد شده‌اند. نتایج نشان می دهد که مدل قابلیت اطمینان معرفی شده، عملکرد خوبی در برآورد احتمال از هم گسیختگی میکرو قطرات در فشارهای مختلف پاشش دارد. بر اساس مدل پیشنهادی، مشاهده گردیده است که با افزایش فشار نازل، قطر از هم گسیختگی میکرو قطرات کاهش می یابد.

طراحی آماری- اقتصادی دو هدفه‌ی نمودارهای کنترل X ̅ با توزیع مکانیزم شکست پارتو

دوره 12، شماره 1، بهار 1401، صفحه 87-102

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.164184

سلیمه سادات عقیلی، محسن ترابیان، محمد حسن بهزادی، اصغر سیف

چکیده نمودارهای کنترل در تجزیه و تحلیل و کنترل فرآیندهای تولید کاربرد زیادی دارند تا کیفیتی رضایت بخش، کافی، قابل اعتماد و اقتصادی تولید کنند. تعیین بهینه‌ی پارامترهای نمودار یک موضوع مهم برای مهندسین کیفیت جهت بهبود فرآیندها است. در این مقاله، طراحی آماری‌- اقتصادی نمودار کنترل X ̅ تحت مدل شوک پارتو بر اساس طراحی دو هدفه ارائه شده، که در آن با اعمال محدودیت بر خطای نوع اول، هزینه به عنوان هدف اقتصادی و خطای نوع دوم به عنوان هدف آماری در نظر گرفته شده و سپس بر اساس جبهه‌ی پارتو، جواب‌های بهینه انتخاب شده‌است. در نهایت از طریق یک مثال کاربردی، مزایای رویکرد پیشنهادی با تهیه فهرستی از راه‌حل‌های بهینه و نمایش‌های گرافیکی نشان داده شده‌است

شناسایی عیوب تابلوهای توزیع برق با نمودارهای کنترل فضایی

دوره 2، شماره 2، تابستان 1391، صفحه 89-96

بهمن جمشیدی عینی، عباس سقایی، سید حسین حسینی، سحر علیمردانی

چکیده در پایش تصویر، اطلاعات عکس با نمودارهای کنترل مورد پایش قرار می گیرد. نمودار کنترل فضایی نوعی نمودار کنترل است که محور افقی آن موقعیت در تصویر را نشان می دهد. از این نمودارها برای پیدا کردن نقاط غیرطبیعی در عکس استفاده می شود. ترموویژن شاخه ای از بینایی ماشین است که به بررسی تصاویر مادون قرمز می پردازد. هرچند دوربینهای مادون قرمز سالهاست که در تعمیرات پیشگیرانه جهت شناسایی تجهیزات معیوب، اضافه بار و اتصالات سست استفاده می شوند، تصاویر تهیه شده با این دوربینها تنها با روشهای تجربی تحلیل می گردد و در تحقیقات کمی هم که در این زمینه صورت گرفته از نمودار کنترل استفاده نشده است. برای شناسایی نقصهای تابلوهای توزیع برق باید تنوع تجهیزات مورد استفاده در تابلوهای برق، نبود داده کافی برای آموزش مدلهای شناسایی الگو، خودهمبستگی و رفتار پیچیده انتقال حرارت از طریق تابش، همرفت و رسانایی گرمایی در نظر گرفته شود. نبود داده کافی برای آموزش مدلهای تشخیص الگو مانند شبکه عصبی باعث شده است تا استفاده از نمودارهای کنترل فضایی نسبت به این روشها مزیت نسبی پیدا کند. در این تحقیق از ترکیب نمودار کنترل فضایی و رگرسیون استوار جهت شناسایی عیوب تابلوی توزیع برق استفاده شده و قدرت تشخیص نمودارهای کنترل مختلف برای شناسایی این عیوب مورد مقایسه قرار گرفته است.

ارزیابی و کنترل عوامل مؤثر بر بهبود قابلیت اطمینان تجهیزات با رویکرد شبیه سازی سیستم های پویا (مورد مطالعه: کارخانه سیمان قاین)

دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 89-106

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143366

اعظم مدرس، وحیده بافندگان امروزی، زهرا مهمی

چکیده عوامل و متغیرهای بسیار زیادی بر بهبود قابلیت اطمینان تجهیزات سازمان‌ها تأثیر دارند که غفلت از آن‌ها ممکن است ضررات جبران ناپذیری بر سازمان‌ها وارد کند. از آنجا که ارتباط این عوامل با هم دارای پویایی‌ها و بازخوردهای فراوانی است، پویایی شناسی سیستم ابزاری مناسب برای تجزیه و تحلیل قابلیت اطمینان تجهیزات است. هدف از این مطالعه، ایجاد و توسعه‌ی روشی جدید برای ارزیابی و بهبود قابلیت اطمینان تجهیزات یکی از صنایع مهم دنیا با استفاده از رویکرد پویایی‌شناسی سیستمی در یک افق 5 ساله است. در این راستا ابتدا متغیرهای کلیدی مؤثر بر بهبود قابلیت اطمینان، شناسایی و روابط آن‌ها در قالب نمودار انباشت تکمیل و شبیه‌سازی شده است. نتایج شبیه‌سازی بیانگر آن است که با اعمال سیاست‌های بهبود آموزش کارکنان، تخصیص منابع به نگهداری پیشگیرانه و.... قابلیت اطمینان تجهیزات به طور قابل توجهی افزایش و مدیران باید توجه بیشتری به این متغیرها کنند.

اصول سازمان با قابلیت اطمینان بالا

دوره 13، شماره 1، بهار 1402، صفحه 95-110

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.192563

مهدی مرادی، سید حسین جبل عاملیان

چکیده سازمان‌ها در پیشران رشد اقتصادی نقش دارند تغییرات در فناوری‌ معماری براساس اصول با سازمان قابلیت اطمینان .ماموریت سازمان‌ها محیطی پویا از یک طرف و پیچیدگی فناوری‌ها که در حال تغییر احتمال وقوع چالش غیرمنتظره را در سازمان‌ها بوجود می‌آورد.سازمان‌ها نیازمند استفاده از اصول سازمان با قابلیت اطمینان بالا، می‌باشند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و توسعه ای و روش تحقیق آن، به ‌صورت ترکیبی روش آمیخته.داده‌های کیفی و در ادامه داده‌های کمی جمع آوری شد. جامعه آماری این تحقیق شامل 50 نفر آشنا به مسائل اداره سازمان، مدیریت و قابلیت اطمینان می‌باشد. ترکیب داده‌های کیفی و کمی نیز از نوع اکتشافی ابزار مورد استفاده پرسشنامه برای دستیابی به اصول سازمان‌ با قابلیت اطمینان بالا از رویکردهای کیفی استفاده شده و اصول کشف ‌شده با رویکرد کمی اعتبارسنجی شد.نتایج شامل شش اصل، تاب‌آوری، پذیرش خبرگی، ریسک ادراک شده، حساسیت مجریان اصلی، حساسیت شکست‌ها و اشتباهات و فرهنگ سازمانی می‌باشند

توسعه روشی به منظور تخصیص قابلیت اطمینان به زیرسیستم های یک ماهواره مکعبی با رویکرد سطح آمادگی تأمین کنندگان

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 103-119

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122455

مهدی کرباسیان، زهرا جمالی، کریم اتشگر

چکیده در این پژوهش به منظور تخصیص قابلیت به زیرسیستم های یک ماهواره مکعبی در فاز طراحی مفهومی باهدف دستیابی به قابلیت اطمینان 73درصد؛ روش امکان پذیری هدف، به عنوان روش مبنای پژوهش توسعه داده شده است. در هیچ کدام از پژوهش های انجام شده در حوزه تخصیص قابلیت اطمینان روشی که فاکتور فناوری را توسعه داده باشد و نیز ارتباط تأمین کنندگان را با موضوع تخصیص قابلیت اطمینان در نظر گرفته باشد، یافت نشد از این رو تمرکز مطالعه حاضر بر روی محاسبه دقیق فاکتور فناوری می باشد. به منظور برآورد این فاکتور به مفهومی تحت عنوان ارزیابی آمادگی فناوری ؛ و سطح توانمندی فناورانه تأمین کنندگان پرداخته شد و مدلی به منظور تلفیق دو مفهوم ذکر شده ارائه گردید.نتایج بدست آمده نشان می دهد که تخصیص قابلیت اطمینان اطمینان با این روش به شناسایی زیرسیستم های بحرانی و بهبود آنها در مرحله طراحی کمک می نماید

تعیین براوردگرهای انقباضی پارامترهای کیفیت در مدل‌های خطی بیزی تعمیم‌یافته فوق بالا بعد

دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 103-124

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166816

فرزاد اسکندری، ربابه حسین پور، وحید رضایی تبار

چکیده چکیده: یکی از مسائل اساسی در تجزیه و تحلیل‌ داده‌های فوق بالابعد، برازش مدل بهینه و براورد پارامترهای نامعلوم کیفیت آن به‌گونه‌ای است که بتواند ساختار داده‌های مورد بررسی را به‌درستی تفسیر کند. در این مقاله در انتخاب متغیر به روش‌های انقباضی بیزی برای مدل‌های خطی تعمیم‌یافته فوق بالابعد به مقایسه دو ابرپیشین ناموضعی: گشتاور ضربی و گشتاور وارون ضربی در تعیین مدل بهینه هم‌زمان با براورد پارامترهای مدل می‌پردازیم. به‌منظور محاسبه احتمال‌های پسین، از روش تقریب لاپلاس و جهت انتخاب مدل بهینه در فضای متراکم احتمال‌های پسین، از الگوریتم تکراری جستجوی تصادفی تفنگی ساده شده همراه با غربالگری استفاده شده است. در انتها از طریق مطالعه شبیه‌سازی و تحلیل داده‌‌ی واقعی، کارایی روش‌های انقباضی بیزی فوق با روش درست‌نمایی تاوانیده‌ی اسکاد و لاسو مورد ارزیابی قرار گرفته است و برتری مدل نشان داده شده است .

تخمین دسترس پذیری ماشین فرز CNC با استفاده از زنجیره مارکوف

دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 107-126

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143367

حجت اله آدمی، عباس راد، حسین گودرزی، اکبر عالم تبریز

چکیده ماشینکاری دقیق قطعات پیچیده صنعتی به دستگاههای خاصی نیاز دارد که یکی از بهترین این دستگاهها ماشین فرز سی ان سی است.خرابی ماشین ها می تواند باعث توقف خط تولید شود، ضمن اینکه تعمیرات این دستگاهها وقتی بدون احتمال قبلی خراب شوند و تهیه قطعات یدکی با توجه به نیاز به واردات آنها، زمانبر و هزینه بر است. در این مقاله خرابی دستگاه به صورت سالیانه، از خرابی های ثبت شده در برگه های تعمیرات و کنترل دستگاه که توسط پرسنل نگهداری و تعمیرتهیه شده اند، استخراج شده است. سپس با استفاده از زنجیره ی مارکوف، برای تخمین قابلیت اطمینان، قابلیت نگهداری و تعمیرات و دسترس‌پذیری دستگاه فرز سی ان سی چهارمحور در سال1390 استفاده گردید.نتایج پیاده سازی در سال های 1397-1391، با شاخص های سال 1390 مقایسه گردید. نتایج ارزیابی نشان می دهد که دسترس پذیری دستگاه از 96/3%در سال 1390، به 99/28% در سال 1397 افزایش یافته است.

مدل‌سازی تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات در مهندسی کیفیت

طراحی مدل علی بهبود کیفیت نظارت بر بانک‌ها و موسسات اعتباری بر اساس نوع ماموریت

دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 110-136

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.532443.1561

مهدی رامشگ، محمد جواد محقق نیا، مسلم پیمانی، وحید خاشعی ورنامخواستی

چکیده هدف: نظام نظارتی موجود در بسیاری از کشورها، به‌ویژه در ایران، عمدتا از الگوهای کلی و یکپارچه استفاده می‌کند که در آن تفاوت‌های ساختاری، ماموریتی و عملیاتی میان بانک‌ها و موسسات مالی-اعتباری به درستی لحاظ نشده است. این رویکرد یکنواخت، سبب کاهش دقت در شناسایی ریسک‌ها، عدم انطباق با نیازهای خاص هر نهاد مالی و کاهش اثربخشی اقدامات نظارتی شده است. هدف اصلی پژوهش حاضر طراحی مدل علی–معلولی بهبود کیفیت نظارت بر اساس نوع مأموریت بانک­‌ها و مؤسسات مالی-اعتباری با رویکرد آمیخته (فراترکیب–دیمتل فازی) است.
روش‌شناسی پژوهش: تحقیق حاضر به روش میکس متد (کیف–کمی) و به‌صورت اکتشافی صورت پذیرفته است. آنگاه با استفاده از نظر سنجی از 25 خبره صنعت بانکداری با حداقل 10 سال سابقه تجربه اجرایی در حوزه مالی و بانکی و با تحصیلات کارشناسی ارشد و دکترا جهت بررسی روایی و پایایی مدل پیشنهادی استفاده شد. همچنین پرسشنامه­های مقایسات زوجی بین خبرگان توزیع و با تکنیک تصمیم­گیری چند شاخصه دیمتل فازی به بررسی میزان شدت اثرگذاری و اثر پذیری میان ابعاد پژوهش پرداخته شده است.
یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با استفاده از رویکرد فراترکیب تعداد 9 بعد و 40 مولفه منتخب شدند. از بین ابعاد برگزیده شدند. همچنین نتایج تحلیل دیمتل فازی نشان می‌دهد، تاثیرگذارترین بعد پژوهش حاضر در خصوص نظارت بر بانک­‌ها و مؤسسات اعتباری بر اساس مقدار (D+R) بعد نظارت قانونی و مقرارتی از بین ابعاد مستقل و علت با بیشترین مقدار و اثرگذارترین متغیر می‌باشد. همچنین از بین ابعاد وابسته و معلول بر اساس کمترین مقدار (D-R) بعد عملکرد محیط زیستی و اجتماعی اثرپذیرترین متغیر دربهبود کیفیت نظارت بر بانک­‌ها و مؤسسات اعتباری شناخته شد.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: استفاده از رویکرد فرا ترکیب در تحلیل پژوهش‌های پیشین که می‌تواند افق‌های تازه‌ای برای طراحی مدل‌های اثربخش و مبتنی بر بهبود کیفیت نظارت نظام بانکداری فراهم آورد؛ بنابراین، پژوهش حاضر از منظر نوآوری در روش‌شناسی، پاسخ به نیاز روز نظام مالی کشور و ارتقا اثربخشی نظارت بر نهادهای پولی، از اهمیت علمی و کاربردی بالایی برخوردار است. همچنین این تحقیق منجر به شناخت شدت روابط میان ابعاد بهبود کیفیت بر نظارت صنعت بانکداری و توجه بیش از پیش به این مولفه‌ها را فراهم نموده است.

طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترلی علامت ناپارامتری میانگین متحرک موزون نمایی تعمیم‌یافته

دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 111-130

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192566

محمد بامنی مقدم، آذر غیاثی، مرجان شمسی‌پور مقدم

چکیده نمودارهای کنترلی از جمله کارآمدترین ابزار کنترل کیفیت برای پایش مشخصه‌های مختلف کیفیت در فرایند تولید محسوب می‌شوند که هدف کلی آن‌ها بهبود کیفیت محصول است. در نمودارهای کنترلی شوهارتی اغلب، پذیره‌ی نرمال بودن داده‌ها برقرار می‌شود، اما گاهی اطلاعات کافی در مورد توزیع آماری مشاهدات وجود ندارد، به همین دلیل در این شرایط از نمودارهای کنترلی ناپارامتری استفاده می‌شود. در این تحقیق، نمودار کنترلی علامت ناپارامتری برای شرایطی که مشاهدات از توزیع مشخصی پیروی نمی‌کنند، معرفی شده است. نتایج حاصل از طراحی آماری و همچنین طراحی اقتصادی و آماری اقتصادی نشان می‌دهند که این نمودار کنترلی عملکرد خوبی برای کشف تغییرات کوچک در فرایند و در عین حال کاهش هزینه و زمان تولید داشته است.

طراحی سیستم خبره هوشمند برای شناسایی توان مندی‌های چندگانه زنجیره تامین پایدار

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 121-133

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122457

صادق عابدی، ولی اله اصلانی لیائی، رضا احتشام راثی، علی رضا ایرج پور

چکیده چکیده
بر پایه بررسی‌های انجام شده درباره پژوهش‌های پیشین، بیشتر مطالعات صورت گرفته درباره بررسی توانمندی‌های زنجیره تامین پایدار محدود به چند متغیر می باشد. در این مقاله ابتدا لیستی از توانمندی‌های زنجیره تامین پایدار حاصل از مرور پیشینه پژوهش تهیه شده، این شاخص ها با کمک پنل خبرگان پالایش می شوند تا شاخص های نهایی تهیه شود. برای شناسایی مولفه ها از تکنیک های دلفی فازی استفاده می کنیم.بر پایه خوشه بندی متغیر های تصمیم، در گام بعدی محدوده متغیرهای تصمیم گیری مشخص می شود. سپس با استفاده از تکنیک های کمی و فازی یک رویکردی تحلیل ها ارایه می شود. برای شبیه‌سازی و یکپارچگی سیستم‌های فازی طراحی شده از ابزار سیمولینک استفاده گردید. سطوح توامندی های اندازه گیری شده و در نهایت نتیجه گیری می شود. نتایج این تحقیق بیان نمود، چهارتوانمندی با اولویت شامل رقابتی‌پذیری، عملیاتی، تکنولوژی و تاب‌آوری می‌باشد.

تاثیر خرابی علت مشترک در پیش بینی قابلیت اطمینان صنعت ریلی

دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 125-151

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.148841

اکبر عالم تبریز، فرزانه نظری زاده، مصطفی زندیه، عباس راد

چکیده وجود وابستگی در سیستم ها یکی از مشکلات پیش روی قابلیت اطمینان است. وابستگی احتمال خرابی را افزایش می دهد و می تواند بر عملکرد یک سیستم تاثیر بگذارد. بدون در نظر گرفتن وابستگی، قابلیت اطمینان به صورت خوش بینانه برآورد می گردد و سیستم زودتر از پیش بینی های مقرر با شکست مواجه می شود. در صنعت ریلی به دلیل پویایی و پیچیدگی ها ی زیاد، زیرسیستم ها سطح بالایی از وابستگی را نشان می دهند. شناسایی وابستگی ها و خرابی های وابسته بر اساس بلوک دیاگرام قابلیت اطمینان و ساختار سیستم ریلی می تواند بر پیش بینی دقیق تر قابلیت اطمینان اثر بگذارد و از تبعات گاه جبران ناپذیر جلوگیری نماید. این مقاله یک مدل جدید ریاضی برای پیش بینی قابلیت اطمینان در صنعت ریلی با در نظر گرفتن خرابی علت مشترک ارائه نموده است. نتایج، افزایش دقت در پیش بینی قابلیت اطمینان را نشان داده اند.

ساختارسازی طراحی اقتصادی نمودارهای کنترلی X ̅ در فرایندهای پویا (روان) تحت ساز و کار شکست بر 12 با فواصل نمونه گیری نایکنواخت

دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 127-154

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143368

آیتین سعادت‌ملی، محمد بامنی مقدم، اصغر سیف

چکیده ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪی زﻳﺎدی وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪی آنها روان ﻳﺎ ﻣﺎﻳﻊ اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪی ﻗﺎﺑﻞ تفکیک نیستند. اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ را ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻮﻳﺎ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ. تاکنون طراحی اقتصادی روی کالاهای قطعه‏ای انجام شده است و همچنین برای فرایندهای پویا طراحی اقتصادی با نرخ شکست ثابت بررسی شده است. در این مقاله طراحی اقتصادی نمودارهای کنترلی X ̅ را در شرایطی که نرخ شکست ثابت نیست، برای بازه ‏های نمونه ‏گیری نایکنواخت تحت ساز و کار شکست بر 12 مورد بررسی قرار گرفته. همچنین بازه‏ نمونه ‏گیری نایکنواخت را با بازه نمونه ‏گیری یکنواخت مورد مقایسه قرار داده و نتایج نشان می دهد در شرایطی که نرخ شکست ثابت نباشد بازه نمونه ‏گیری نایکنواخت بهتر است.با توجه به اینکه در این مقاله از مدل هزینه متعارف استفاده شده، از مفهوم متوسط زمان تعدیل شده تا صدور هشدار (AATS) استفاده شده، که در فرایندهای روان این روش جدید است.

ارتقاء بهره وری از طریق رویکرد کایزن در صنعت لوازم خانگی

دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 131-146

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192564

مرضیه اعظمی، علی گهرشناسان

چکیده این تحقیق بر ارتقاء بهره‌وری در صنعت لوازم خانگی از طریق رویکرد کایزن تمرکز دارد. سازمانهای مختلف به ‏منظور پاسخ به چالشهای رقابتی امروزه در پی پیاده سازی تولید ناب میباشند کاربرد تکنیکهای ناب در صنایع ‏تولیدی و حتی خدماتی در نوشته ها و مقالات دیده میشود. تولید ناب از دیدگاه کارکردی و عملیاتی شامل پیاده ‏سازی مجموعه ای از ابزارها و تکنیکهاست که درصدد کاهش ضایعات در شرکت و زنجیره ارزش می گردد.‏
مسئله اصلی شامل شناسایی و کاهش اتلافات و موداهای مرتبط با فرآیند ها در سیستم تولید می‌باشد. پرسش‌های ‏اصلی در این تحقیق بر تعریف و اقدامات اصلاحی جهت بهبود بهره‌وری و تحقق هدف‌های کایزن در حذف و یا ‏کاهش اتلاف هایی همچون تولید اضافی، حمل و نقل و ... تمرکز دارد. از روش‌های گوناگونی چون بررسی مطالعات ‏موردی و تحلیل‌های میدانی همچنین ترسیم نقشه جریان ارزش برای شناسایی موداها و اجرای اقدامات اصلاحی ‏استفاده می‌شود.

طراحی آماری اقتصادی نمودار کنترلی برای مشاهدات انفرادی از توزیع نمایی

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 135-144

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122462

علی اکبر حیدری، مسعود توکلی

چکیده در این مقاله برای مشخصه‌های کیفی انفرادی که دارای توزیع نمایی هستند، یک نمودار کنترلی با طراحی آماری اقتصادی ارائه شده است. بدین منظور ابتدا با استفاده از تقریبی که توسط نلسون پیشنهاد شده است، توزیع نمایی مشاهدات انفرادی را به توزیع نرمال تبدیل کرده‌ایم. سپس با استفاده از مدل اقتصادی کاستا و رحیم یک طرح آماری اقتصادی را برای مشاهدات تبدیل یافته به دست آورده‌ایم. به منظور بهینه‌سازی پارامترهای مدل که بر اساس پارامترهای طرح محاسبه می‌شوند، مقادیر بهینه پارامترهای طرح را با استفاده از الگوریتم زنبور عسل بدست آورده‌ایم. در پایان، نتایج پارامترهای آماری اقتصادی نمودار کنترلی بیان شده با طرح اقتصادی مقایسه شده و عملکرد مثبت طرح آماری اقتصادی در مقایسه با طرح اقتصادی نشان داده شده است. همچنین به‌وسیله داده‌های شبیه‌سازی شده از توزیع نمایی، کارایی و عملکرد نمودار کنترلی معرفی شده در مقایسه با حالتی که توزیع مشخصه کیفی نرمال فرض می‌شود، بررسی شده است