تعیین مدل سیاست زمان بهینه وارانتی برای محصولات باحالتهای خرابی متعدد با در نظر گرفتن توزیع آمیخته در طول دوره وارانتی
دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 137-147
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.522094.1522
مسعود امینی، محمد صابر فلاح نژاد، محمد صالح اولیا، محمد علی وحدت، شهاب الدین خوارزمی
چکیده هدف: این پژوهش با هدف بهینهسازی دورههای وارانتی در محصولات پیچیده، نقش وارانتی را در حفظ مشتریان و مدیریت هزینهها بررسی میکند. مدل پیشنهادی با استفاده از توزیع آماری آمیخته، خرابیهای جزیی و اساسی را همزمان مدلسازی کرده و به دنبال حداقلسازی هزینه چرخهعمر محصول در کنار حفظ رضایت مشتری است.
روششناسی پژوهش: مدل ریاضی تحقیق شامل تعریف هزینههای چرخهعمر، تعیین تابع هدف برای حداقلسازی هزینهها و محاسبه دوره بهینه وارانتی است. دادهها از طریق مثال عددی و تحلیل حساسیت اعتبارسنجی شده و حل مدل با نرمافزار Maple 2024 انجام شده است.
یافتهها: دوره بهینه وارانتی بین 3.5 تا 4.5 واحد زمانی تعیین شد و مدل نسبت به روشهای مرسوم %23 کاهش هزینه ایجاد کرد. تحلیل حساسیت نشان داد تغییرات در احتمال خرابی و نرخ خرابی، تاثیر مستقیم بر طول دوره بهینه دارند.
اصالت/ارزشافزوده علمی: استفاده از توزیع آماری آمیخته برای مدلسازی همزمان خرابیها، رویکردی نوآورانه و واقعگرایانه ارایه میدهد. این مدل ابزاری کاربردی برای تنظیم سیاستهای وارانتی و کاهش هزینههای چرخهعمر است و زمینه توسعه آن با در نظر گرفتن خرابیهای وابسته و دادههای واقعی وجود دارد.
استفاده از روشهای آمار فضایی در توسعه بهرهوری و مدیریت منابع اورژانس به منظور ارتقا رفاه بیماران سکته قلبی و مغزی در کلانشهر تهران
دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 145-158
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122458
مریم شکری، عباس سقایی
چکیده سکتههای مغزی و قلبی از مهم ترین عوامل مرگ و میر در جهان می باشند شناسایی جوامع در معرض خطر سکته مغزی و قلبی گامی مهم در بهبود سیستم های مراقبت از این دو نو ع سکته است. هدف از این مطالعه بهبود عملکرد اورژانس و بهبود کیفیت تخصیص منابع اورژانس و منابع بیمارستانی است. از این رو به بررسی نواحی شهر تهران از جهت خودهمبستگی فضایی رخداد سکتههای مغزی و قلبی با استفاده از آمار فضایی پرداخته شد و با استفاده از تحلیل نقاط داغ و خود همبستگی محلی موران پراکندگی این دو نوع سکته در نواحی مختلف شناسایی شد و هم چنین با توجه به نتایج حاکی از وجود خودهمبستگی فضایی به مدلسازی داده ها با استفاده از مدل های اتورگرسیو شرطی پرداخته شد و دو عامل آلودگی هوا و رتبه بندی توسعه یافتگی مناطق تهران با کمک مدلهای اتورگرسیو شرطی مورد بررسی قرار داده شده اند .
تخصیص قابلیت اطمینان با رویکرد تاب آوری زیرسیستم ها با روش فو مطالعه موردی : صندلی پران هواپیمای جنگنده
دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 147-164
https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192565
الهام آقازاده، مهدی کرباسیان، مریم بهرامی، بهاره فتاحی
چکیده تخصیص، یکی از فعالیت های مهم در فرآیند قابلیت اطمینان می باشد که چنانچه به درستی انجام نشود، دستیابی به اهداف قابلیت اطمینان برای کل سیستم امکان پذیر نخواهد بود. برای تخصیص قابلیت اطمینان روش هایی ارائه شده که خالی از نقص نبوده است. در این پژوهش پنج فاکتور پیچیدگی، تکنولوژی جدید، زمان عملکرد، محیط و تاب آوری زیرسیستم ها در نظر گرفته شده و هدف این است که رویکردی جدید در تخصیص قابلیت اطمینان به روش امکان پذیری هدف در نظر گرفته شود تا بتوان قطعات و زیرسیستم های مختلف را براساس قابلیت اطمینان و تاب آوری مورد نظر بررسی و اندازه گیری نمود. نتایج به دست آمده به روش فو با پنج فاکتور مذکور بررسی و اندازه گیری و در نهایت اعتبار سنجی می شود.
ارایه یک مدل تصمیمگیری داده محور بهمنظور انتخاب تامینکنندگان مدیریت زنجیرهتامین لارج با تاکید بر بعد فرهنگی
دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 148-179
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.532486.1563
سید جعفر هاشمی، جواد رضائیان، تورج مجیبی
چکیده هدف: در فضای رقابتی کنونی، انتخاب تامینکنندگان مناسب نقشی کلیدی در ارتقای کارایی و پایداری زنجیرهتامین دارد. مدل زنجیرهتامین لارج بهعنوان رویکردی جامع، ابعاد مختلفی را در مدیریت تامینکنندگان دربر میگیرد. با اینحال، بعد فرهنگی با وجود نقش موثر در موفقیت تعاملات و انتخاب تامینکنندگان، کمتر موردتوجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف ارزیابی تامینکنندگان در چارچوب مدل لارج و با درنظر گرفتن بعد فرهنگی، به دنبال ارتقای عملکرد زنجیرهتامین و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار است.
روششناسی پژوهش: این پژوهش به توسعه یک مدل تصمیمگیری دادهمحور و آیندهنگر برای ارزیابی و انتخاب تامینکنندگان میپردازد. در ابتدا، با مرور ادبیات و نظرسنجی از خبرگان، معیارهای کلیدی شناسایی و با روش بهترین-بدترین فازی وزندهی شدند. سپس، با تحلیل پوششی دادههای فازی، کارایی تامینکنندگان ارزیابی و رتبهبندی شد. در ادامه، الگوریتم جنگل تصادفی برای پیشبینی عملکرد آتی تامینکنندگان بهکار گرفته شد و نتایج دقیقی ارایه کرد.
یافتهها: نتایج مرحله اول نشان داد که زیرمعیارهایی نظیر کاهش گازهای گلخانهای، مدیریت ریسک، کیفیت و سرعت تحویل از اهمیت بالایی در ارزیابی تامینکنندگان برخوردارند. در مرحله دوم، کارایی تامینکنندگان در α- کاتهای مختلف ارزیابی گردید و در سه گروه با کارایی بالا، متوسط و پایین طبقهبندی شدند. مدل جنگل تصادفی نیز توانست عملکرد تامینکنندگان را با دقت بالا پیشبینی کند. همچنین، نتایج آزمون t جفتی نشان داد که در نظر گرفتن بعد فرهنگی، بهطور معناداری موجب بهبود فرآیند انتخاب تامینکنندگان میشود.
اصالت/ارزشافزوده علمی: نتایج پژوهش نشان میدهد که مدل ارایهشده با شناسایی عوامل کلیدی عملکرد، ارزیابی آیندهنگر و بهرهگیری از تحلیلهای دقیق، میتواند به بهبود تصمیمگیریهای استراتژیک در انتخاب و مدیریت تامینکنندگان کمک کند. این مدل نهتنها موجب کاهش ریسک و هزینهها میشود، بلکه بهعنوان الگویی کاربردی برای بهبود عملکرد زنجیرهتامین در صنایع مشابه نیز قابل استفاده است.
طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترل بیزی مبتنی بر توزیع پیشگو برای مشاهدات انفرادی با توزیع مشخصهی کیفی نمایی
دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 153-169
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166817
راضیه سیرانی، محسن ترابیان، محمد حسن بهزادی، اصغر سیف
چکیده در این مقاله، طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترل بیزی مبتنی بر توزیع پیشگو برای مشاهدات انفرادی از توزیع مشخصهی کیفی نمایی ارائه شده است. در انجام این کار، دو نوع توزیع پیشین مزدوج و توزیع جفریز در نظر گرفته شده و بر اساس توزیع مشاهدات در فاز اول، توزیع پیشگو تعیین شده است. سپس با استفاده از مدل اقتصادی لورنزن و وانس، یک طرح آماری- اقتصادی برای دادهها بهدست آمده است. پارامترهای طراحی بهینه (فاصلهی نمونهگیری، اندازهی نمونه و حدود کنترل) با استفاده از الگوریتم ژنتیک تعیین شده و تجزیه و تحلیل حساسیت برای مقادیر مختلف پارامترهای مدل انجام گرفته است. نتایج این رویکرد با نتایج مدل کلاسیک مقایسه شده است. بر اساس نتایج، این روش نسبت به روش کلاسیک مؤثرتر است
بهینه سازی فرآیند حذف رنگزای اسیدی آبی-74 از پساب نساجی با نانوزئولیت اصلاح شده
دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 155-176
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143369
لیلا قنواتی، امیر هوشنگ حکمتی، ابو سعید رشیدی، عزیز اله شفیع خانی
چکیده در این پژوهش، برای تعیین شرایط بهینه حذف رنگزای اسیدی آبی-74 از جاذب نانوزئولیت در ابعاد کوچکتر از 100 نانومتر، از طراحی آزمایشهایی به روش سطح پاسخ (RSM) مدل باکس بنکن (BBD) توسط نسخه 19 نرمافزار Mini Tab استفاده شد. پارامترهای تاثیرگذار در فرآیند جدب از قبیل pH، دما، غلظت رنگزا، دور همزن و مقدار جاذب، در سیستم تحیل آماری ANOVA برای مطالعهی فرآیند جذب رنگزا، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد که کاهش pH، دما و غلظت رنگزا، تاثیر قابل توجهی در بهبود فرآیند جذب دارد.برای حذف آلایندهها توسط جاذب نانوزئولیت، سطح نانوزئولیت با استفاده از سطح فعال تویین- 60 اصلاح شد.برای اطمینان از انجام اصلاح سطح و مطالعه ساختار،آزمونهای BET و DLS انجام شد. در نتیجه با افزودن سطح فعال با غلظت 15% به نانوزئولیت بهدلیل اصلاح سطح، میزان جذب رنگزا افزایش و فرآیند بهبود یافت. همچنین مدل سینتیکی و ایزوترم فرآیند جذب بررسی شد.
استنباط بیزی پارامتر قابلیت اطمینان در توزیع رایلی دو پارامتری تحت نمونههای سانسور فزاینده پیوندی
دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 159-168
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.107869
اکرم کهن سال، شیرین شعاعی
چکیده در این مقاله براورد بیزی پارامتر قابلیت اطمینان، ، درتوزیع رایلی دو پارامتری، تحت نمونههای سانسور فزاینده پیوندی بررسی میگردد. این مسئله در سه حالت مختلف مورد مطالعه قرار میگیرد. در حالت اول، با فرض اینکه متغیرهای تنش، X، و مقاومت، Y، هر دو دارای پارامتر مکان مشترک و پارامترهای مقیاس غیرمشترک هستند و تمام این پارامترها نامعلوماند، براورد بیزی بررسی میشود. از آنجا که در این حالت براورد بیز دارای فرم بسته نیست، لذا با دو روش لیندلی و MCMC تقریب زده میشود. در حالت دوم، با فرض اینکه متغیرهای تنش و مقاومت دارای پارامتر مکان مشترک معلوم و پارامترهای مقیاس غیرمشترک و نامعلوم هستند، براورد بیزی دقیق برای محاسبه میگردد. در حالت سوم، با فرض اینکه همه پارامترها متفاوت و نامعلوم هستند، براورد بیزی بهروش تقریبی MCMC محاسبه میشود. در تمامی روشها فواصل باور بیزی نیز بهدست آورده میشوند. در نهایت، با استفاده از شبیهسازی مونت کارلو، عملکرد براوردگرهای مختلف با هم مقایسه میگردند.
روشهایی برای براورد ﭘﺎراﻣﺘﺮ توزیع نمایی در دادههای ﺗﺤﺖ ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺑﺎزهای؛ بررسی مقایسه ای
دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 165-180
https://doi.org/10.48313/jqem.2023.194410
نادر اسدیان، محمد حسین پورسعید
چکیده فرض کنید توزیع طول عمر یک نمونه n تایی از واحدهای آزمایشی به صورت نمایی با نرخ خطر θ است و به دلیل صرفه جویی در هزینه و زمان انجام آزمایش از طرح سانسور فاصله ای استفاده می شود. در این تحقیق، بعضی از برآوردگرهای موجود برای پارامتر نمایی در نظر گرفته می شود و مضافا، سه برآوردگر وزنی جدید معرفی می گردد و سپس بر پایه مطالعات شبیه سازی، عملکرد روش های جدید با روش های موجود مقایسه می شوند. برای زمان های نظارت و نمونه تصادفی داده شده از توزیع نمایی و همچنین هر یک از روش های مورد بررسی، اریبی، میانگین مربعات خطا و کارایی نسبی محاسبه می شود و سپس توزیع مجانبی روش کاراتر تعیین می گردد.
توسعه مدل طراحی محصول با روش طراحی برای هزینه (DFC) در محصول الکترواپتیکی
دوره 10، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 171-188
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.131075
مهدی کرباسیان، ام البنین یوسفی، ابوطالب شفقت، لیلا اصغر زاده
چکیده طراحی برای هزینه که در مرحله طراحی مفهومی استفاده میشود، شاخه ای از طراحی برای x است که با استفاده از ابزارهای مختلف هزینه چرخه عمر طرح های مختلف یک محصول را قبل از ساخت محصول برآورد میکند هدف از این پژوهش، اجرا و پیادهسازی روش طراحی برای هزینه در یکی از محصولات الکترواپتیکی است. در پژوهش حاضر برخلاف سایر پژوهشها از روش طراحی بدیههگرا برای تحلیل نیازهای مشتریان و تبدیل آنها به ویژگیهای طراحی استفاده شده است. در قسمت برآورد هزینه چرخه عمر با مطالعه مدلهای مختلف با توجه به ساختار هزینهها و اطلاعات در دسترس صنعت مورد مطالعه به توسعه مدلی جهت برآورد پرداخته و ضمن ایجاد پایگاه دانش مناسب و فرمولهای ریاضی به محاسبه هزینه چرخه عمر طرحهای A و B محصول پرداخته شده است. نتایج به دست آمده نشان دهنده مقرون به صرفه بودن تولید طرح A محصول ازنظر اقتصادی در طول چرخه عمر آن است.
طراحی مدل توسعهی معماری پلتفرمِ محصول با رویکرد چند هدفه شامل DFC و DFV و DFSC، مطالعهی موردی: سیستم آنتن آرایه فازی
دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 171-198
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166818
مسعود مرآتی، مهدی کرباسیان، عباس طلوعی، حسن حاله
چکیده چکیده: در این تحقیق از روش طراحی برای تنوعپذیری (DFV) و دو شاخص تنوع نسلی (GVI) و شاخص اتصال (CI) برای اندازهگیری یک معماری محصول استفاده میشود و با استفاده از تابع ارتقاء کیفیت (QFD) و ماتریس ساختار طراحی (DSM)، شاخصهای مذکور شناسایی و رتبهبندی میشوند. همچنین رویکرد DFV همزمان با مقولههای طراحی برای هزینه (DFC) و طراحی برای زنجیره تامین (DFSC) مدلسازی میشود و یک مدل ریاضی کاربردی جهت توسعهی معماری پلتفرم محصول حاصل میگردد که به دنبال تنوعپذیری محصول و کاهش هزینهها و مدیریت فرایند زنجیره تامین است؛ چرا که معماری پلتفرمِ قوی یک مزیت رقابتی برای شرکتها محسوب میشود. مطالعهی موردی، سیستم آنتن آرایه فازی است که با استفاده از تکنیک LP متریک و نرمافزار گمز به حل مسئله پرداخته میشود. پس از اجرای مدل، اعتبارسنجی آن انجام شده و با در نظر گرفتن سه هدف شامل هزینه کل و امتیاز ارزیابی (شایستگی) تأمینکنندگان و جابهجاییپذیری (تنوعپذیری) و هفت پارامتر اصلی مدل، تحلیل حساسیت و دیگر مقایسات و نتایج ارایه میگردد که روابط بین اهداف و اثرگذاری و اثرپذیری اهداف و پارامترهای مدل از همدیگر را بررسی و تحلیل مینماید. در مورد مقایسهی اهداف با همدیگر، یافتهها رابطهی معکوس هدف هزینه کل با اهداف تنوعپذیری و امتیاز ارزیابی و رابطهی مستقیم اهداف تنوعپذیری و امتیاز ارزیابی را نشان میدهد. همچنین نتایج تحلیل حساسیت نشانگر اثرپذیری بالاتر هدف جابهجاییپذیری از پارامترهای مورد بررسی بود و امتیاز ارزیابی تأمینکنندگان و هزینه کل در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
قابلیت اعتماد F سیستم فرسایشی k ازn تسهیم بار
دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 177-190
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143370
مصطفی رزمخواه، بهاره خطیب آستانه
چکیده قابلیت اعتماد یک F سیستم k از n که کل بار سیستم بر روی مولفههای در حال کار تسهیم میشود، مورد مطالعه قرار میگیرد. عملکرد سیستم بر اساس میزان فرسایش مولفهها اندازهگیری و بر همین اساس طول عمر سیستم تعیین میگردد. فرض میشود که فرسایش مولفههای در حال کار از یک فرآیند گاما پیروی میکند طوری که پارامتر شکل یک تابع وابسته به زمان و پارامتر مقیاس یک مقدار ثابت است. همچنین، تاثیر تسهیم بار بر اساس یک تابع توانی بر روی پارامتر شکل فرایند گاما مدلبندی میشود. تابع قابلیت اعتماد سیستم بر اساس یک رابطه بازگشتی محاسبه و حساسیت آن نسبت به پارامترهای مدل بررسی میشود. مساله برآورد پارامتر تسهیم بار نیز بر اساس فرسایشهای اندازهگیریشده در زمانهای بازرسی از پیش تعیینشده مورد بررسی قرار میگیرد. با توجه به پیچیدگی فرمولهای بدست آمده، از روشهای عددی و شبیهسازی برای محاسبه قابلیت اعتماد و بررسی دقت برآوردگر پیشنهادی استفاده میشود.
استنباط بیزی پارامترهای توزیع لیندلی توانی تعمیمیافته بر اساس طرح سانسور هیبرید نوع دوم: یک مطالعه شبیهسازی و کاربردی
دوره 14، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 177-198
https://doi.org/10.48313/jqem.2024.218909
نسرین بلوچ رودباری، ایمان مخدوم
چکیده هدف: در این پژوهش، استنباط بیزی پارامترهای توزیع لیندلی توانی تعمیمیافته در حضور دادههای سانسور شده هیبرید نوع دوم موردبررسی قرار میگیرد.
روششناسی پژوهش: برای برآورد ماکسیمم درستنمایی پارامترها، با توجه به اینکه این برآوردها فرم بستهای ندارند و بهصورت ضمنی قابلمحاسبه نیستند، از الگوریتم EM استفاده شده و ماتریس اطلاع فیشر بهمنظور ساخت فواصل اطمینان مجانبی بهکار گرفته میشود. در ادامه، برای برآورد پارامترهای توزیع لیندلی توانی تعمیمیافته که در این مقاله با نماد EPL نمایش داده میشود، دو روش بیزی، شامل تقریب لیندلی و زنجیره مارکوف مونتکارلو (MCMC)، تحت تابع زیان مربعات خطا مورداستفاده قرار میگیرند. سپس، فواصل اطمینان بیشینه پسین (HPD) بر اساس برآوردهای بیزی محاسبه میشود. بهمنظور ارزیابی عملکرد روشهای پیشنهادی، مطالعات شبیهسازی انجام شده و نتایج حاصل از دو روش بیزی مقایسه میشوند.
یافتهها: یافتهها نشان میدهند که روش MCMC در برآورد پارامترهای توزیع سهپارامتری، دارای اریبی کمتر بوده و نسبت بهتقریب لیندلی از سازگاری بیشتری برخورداراست. در توزیعهای با پارامترهای زیاد، روش MCMC برآوردهای بهتری نسبت بهتقریب لیندلی ارایه میدهد و همگرایی در این حالت سریعتر رخ میدهد. MSE برآوردها در تقریب لیندلی با توجه به جدول 2 خیلی بیشتر از پراکندگی دادهها با حجم نمونه مشابه از روش MCMC در جدول 3 است. در پایان، یک مجموعه دادهی واقعی برای نشان دادن کاربرد عملی روشهای پیشنهادی ارایه میشود.
اصالت/ارزشافزوده علمی: با توجه به اینکه تاکنون هیچ مطالعهای در خصوص توزیع لیندلی توانی تعمیمیافته در حضور دادههای سانسور شده هیبرید نوع دوم انجام نشده است، یافتههای این پژوهش میتواند برای مطالعات بعدی مورداستفاده قرار گیرد.
یک مدل ریاضی چندهدفه برای طراحی زنجیرهتامین میوه مبتنی بر کیفیت و اهداف توسعه پایدار
دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 180-203
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.531259.1558
ناعمه زرین پور
چکیده هدف: در این مقاله یک مدل برنامهریزی ریاضی چندهدفه برای طراحی زنجیرهتامین میوه چندسطحی و چنددورهای با در نظر گرفتن اهداف توسعه پایدار شامل کمینهسازی هزینهها، کمینهسازی انتشار گازهای گلخانهای و بیشینهسازی ابعاد اجتماعی ارایه میشود. در مدل پیشنهادی کیفیت محصولات نقش اساسی در طراحی زنجیرهتامین ایفا میکند و میوهها در مراکز توزیع بر اساس کیفیت درجهبندی و سپس بین بازارهای میوه، مراکز تولید کمپوست، کارخانهها تولید آبمیوه، کارخانهها تولید کنستانتره و کارخانهها تولید دارو توزیع میشوند.
روششناسی پژوهش: مدل چندهدفه پیشنهادی با استفاده از یک رویکرد برنامهریزی آرمانی فازی حل شده است. وزن توابع هدف و همچنین وزن ابعاد اجتماعی با استفاده از رویکرد بهترین-بدترین فازی محاسبه شده است.
یافتهها: در این پژوهش، برای ارزیابی عملکرد مدل پیشنهادی از یک مطالعه موردی مبتنی بر استان فارس که سومین استان سرآمد در زمینه تولید سیب در کشور است، استفاده شد. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی با سه مدل با دیدگاههای اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی مقایسه شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که پایداری سیستم با استفاده از بهینهسازی جداگانه مدلهای با دیدگاههای اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی میسر نمیشود و مدل پیشنهادی موجب دستیابی به جواب بهینه کارآمد در هر سه بعد پایداری بهطور همزمان با بهبود قابلملاحظه در ابعاد زیستمحیطی و اجتماعی و افزایش ناچیز در هزینههای سیستم میشود. افزون بر این، مدل پیشنهادی با برقراری یک تعادل مناسب بین هر سه بعد پایداری منجر به ایجاد یک زنجیرهتامین با ساختار شبکه و تعداد تسهیلات استقراریافته متفاوت نسبت به سه مدل دیگر خواهد شد.
اصالت/ارزشافزوده علمی: ارزشافزوده این پژوهش، ارایه یک مدل جامع با دیدگاههای پایداری و در نظر گرفتن کیفیت بهعنوان یک عامل اصلی در درجهبندی و توزیع محصولات بین سطوح مختلف زنجیرهتامین است. یافتههای این پژوهش میتواند به سیاستگذاران و مدیران عملیاتی در صنعت میوه جهت اتخاذ تصمیمات استراتژیک و عملیاتی در زمینه تولید میوه، فرآوری آن و عرضه به بازارهای فروش با تکیه بر ابعاد پایداری یاری رساند.
طراحی مدلی جهت ارزیابی سطح بلوغ سازمان های باقابلیت اطمینان بالا (HROs)
دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 181-206
https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192578
افشین علی پور پیجانی، مهدی کرباسیان
چکیده علیرغم اهمیت موضوع سازمان های با قابلیت اطمینان بالا، در کشور ما در حدکفایت به آن پرداخته نشده است. طراحی چارچوبهای علمی که امکان درک درست این سازمانها و سنجش و ارزیابی ابعاد گوناگون آنها را فراهم نماید در آگاهی وضعیتی سازمانها تعیین کننده میباشد. این تحقیق با هدف پاسخ به این نیاز، چارچوبی جامع برای ارزیابی بلوغ سازمان های با قابلیت اطمینان بالا ارائه می نماید. در این تحقیق از روش فراترکیب استفاده شده است که طی آن بر اساس روش هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو، مدلهای موجود مرتبط مورد بررسی قرار گرفته اند و در نهایت یک مدل پنج سطحی با رویکردی جامع طراحی گردیده است که در هرسطح آن، مشخصه های احراز سطح بلوغ ارائه گردیده است. این مدل می تواند مبنایی برای ارزیابی و تجزیه و تحلیل سطح بلوغ سازمان های با قابلیت اطمینان بالا و همچنین طراحی برنامه بهبود و توسعه این سازمانها باشد.
طراحی قابلیت اطمینان-محور، نمونه موردی بویلر بازیاب (HRSG)
دوره 10، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 189-202
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.131074
محمدجواد شمسی، محمود شهرخی
چکیده استفاده از بویلرهای بازیاب در نیروگاههای سیکل ترکیبی بازدهی تولید برق را به نحو چشمگیری افزایش میدهد یکی از بخشهای پر اهمیت بویلرهای بازیاب سیستم تغذیه آب آنها است. این مقاله به تشریح روند انتخاب پیکربندی بهینه سیستم تغذیه آب بویلرهای بازیاب (HRSG) میپردازد که در شرکت مهندسی و ساخت بویلر و تجهیزات مپنا انجام شده است. نخست تجهیزات مهم سیستم تغذیه آب به کمک نقشههای فرآیند و ابزار دقیق شناسائی و بلوک دیاگرام قابلیت اطمینان آنها ترسیم شدهاند. سپس آهنگ خرابی هر یک از تجهیزات با استفاده از مستندات آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هندبوک OREDA و استاندارد IEEE 500 برآورد شده و قابلیت اطمینان سیستم در محیط نرمافزار Excel محاسبه شده است. در پایان نیز نتایج تحلیل شده و بر مبنای آن پیکربندی بهینه سیستم تغذیه آب تعیین گردید. رویکرد پیشنهادی میتواند برای طراحی قابلیت اطمینان-محور سایر سیستمهای صنعتی نیز به کار رود.
تعیین طرح بهینه در سانسور هیبرید نوع اول از توزیع بر نوع دوازده براساس تابع هزینه
دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 191-202
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143386
الهام بصیری
چکیده سانسور هیبرید ترکیبی از طرح سانسور نوع اول و دوم است که خود بر حسب تعیین معیار پایان دادن به آزمایش به دو سانسور هیبرید نوع اول و دوم تقسیم می شود. یکی از مسایلی که در بحث سانسورها وجود دارد انتخاب بهترین طرح سانسور است. معیارهای مختلفی را برای تعیین طرح بهینه سانسور می توان در نظر گرفت که هر کدام ممکن است منجر به طرح متفاوتی شود. یکی از مهمترین معیارها، معیار هزینه آزمایش است. در این مقاله با در نظر گرفتن هزینه آزمایش به عنوان معیار بهینه سازی در سانسور هیبرید نوع اول، به تعیین طرح بهینه سانسور پرداخته شده است، هرگاه طول عمر داده ها توزیع بر نوع 12 باشد. برای ارزیابی نتایج مقاله محاسبات عددی و یک مثال ارائه شده است. در انتها هم جمعبندی از نتایج مقاله بیان شده است.
واکاوی موانع استقرار بهینه سیستم مدیریت عملکرد در زنجیره صنعت فولاد ایران
دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 199-220
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.168475
عسگر یوسفیان آستانه، کامبیز جلالی فراهانی، فرزاد حقیقی راد، حسن فارسیجانی
چکیده زنجیره صنعت فولاد ایران بهعنوان یکی از صنایع مادر که نیروی محرکه بسیاری از صنایع دیگر میباشد از اهمیت بسزایی برخوردار است. اهداف این پژوهش زمینهساز استقرار بهینه سیستم مدیریت عملکرد سازمانی (PMS ) از طریق شناسایی موانع، بررسی رابطة بین آنها، همچنین تعیین اولویتهای رفع موانع در این زنجیره است. در این راستا موانع پیادهسازی بهینه PMS از مطالعه ادبیات موضوع استخراج شد. اعتبارسنجی موانع شناسایی شده برای بهینهسازی PMS از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان صنعت انجام شد. با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری رابطه بین موانع و اولویت رفع موانع نهایی، شناسایی شد. نتایج نشان میدهند دخالت دولت در سیاستگذاری بهعنوان مانع اصلی است. وجود منابع فراوان در کشور و هزینههای کنترل عملکرد نیز در دسته عوامل ریشهای قرار دارند. بنابراین به نظر میرسد برطرفکردن این سه مانع در اولویت نخست جهت بهینهسازی سیستم مدیریت عملکرد است.
پیشبینی اثر و عملکرد تبلیغات شرکتهای فناوری مالی برجذب و وفاداری مشتریان با استفاده از الگوریتمهای فرا ابتکاری
دوره 14، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 199-216
https://doi.org/10.48313/jqem.2024.219125
صمد بندری، فرهاد حسین زاده لطفی، سید اسماعیل نجفی، سید احمد عدالت پناه
چکیده هدف: با رشد سریع صنعت فناوری مالی (فینتک) ، تبلیغات دیجیتال به یکی از ابزارهای کلیدی برای جذب مشتریان جدید و افزایش وفاداری مشتریان فعلی تبدیل شده است. در محیطی که عدم اطمینان و پیچیدگیهای تصمیمگیری نقش مهمی ایفا میکند، استفاده از الگوریتمهای فرا ابتکاری میتواند به بهینهسازی تبلیغات دیجیتال کمک کند.
روششناسی پژوهش: این پژوهش با ارائه یک مدل سهسطحی در محیط فازی شهودی و بهرهگیری از بازی استکلبرگ، تاثیر تبلیغات بر عملکرد، جذب و وفاداری مشتریان را بررسی میکند. در این مطالعه، فرآیند تبلیغات شرکتهای فینتک بهعنوان یک تصمیمگیری سهسطحی شامل جذب مشتریان، عملکرد تبلیغات و وفاداری مشتریان مدلسازی شده است. برای حل این مدل، از الگوریتمهای ژنتیک و بهینهسازی ازدحام ذرات بهمنظور بهینهسازی استراتژیهای تبلیغاتی استفاده شده است.
یافتهها: نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی توانسته است با دقت بالایی میزان وفاداری مشتریان را پیشبینی کند و الگوریتمهای فراابتکاری در بهینهسازی پارامترهای تبلیغاتی نقش مؤثری دارند. تحلیل نتایج نشان داد که نرخ تبدیل و میزان خرید مهمترین عوامل تاثیرگذار بر وفاداری مشتریان هستند. همچنین، یافتهها نشان داد که استفاده از الگوریتمهای ترکیبی میتواند به کاهش هزینههای تبلیغاتی و افزایش بازده سرمایهگذاری منجر شود. مقایسه نتیجههای الگوریتمهای پیشنهادی نشان داد که روش ترکیبی ژنتیک و ازدحام ذرات نسبت به روشهای مجزا، دقت بالاتری در پیشبینی رفتار مشتریان دارد.
اصالت/ارزش افزوده علمی: بر اساس یافتههای این پژوهش، پیشنهاد میشود شرکتهای فناوری مالی از الگوریتمهای فراابتکاری در بهینهسازی تبلیغات دیجیتال و هدفگذاری دقیق مشتریان استفاده کنند. این روشها میتوانند اثربخشی تبلیغات را افزایش داده، هزینههای بازاریابی را کاهش دهند و وفاداری مشتریان را در صنعت فینتک بهبود بخشند.
اولویتبندی تفسیرگرایانه کنترل ریسکهای برونسپاری پایدار براساس قابلیتهای در زنجیره تامین
دوره 10، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 203-226
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.131076
بیژن پیشه جو، صابر ملاعلیرزاده زواردهی، علی محمودی راد، اله کرم صالحی، رضا طهرانی
چکیده هدف این پژوهش اولویتبندی تفسیرگرایانه کنترل ریسکهای برونسپاری پایدار براساس قابلیتهای در زنجیره تامین میباشد. در این پژوهش به منظور شناسایی مولفهها (قابلیتهای زنجیره تامین) و گزارههای پژوهش (ریسکهای برون سپاری زنجیره تامین پایدار) از تحلیل فراترکیب و با مشارکت ۱۴ نفر از خبرگان رشته مدیریت صنعتی در سطح دانشگاهی صورت پذیرفت و در بخش کمی مولفهها و گزارههای شناسایی شده در قالب پرسشنامههای ماتریسی توسط ۲۵ نفر از مدیران با سابقهی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب مورد ارزیابی تحلیل تفسیری قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان دادند، مولفهی قابلیتهای مدیریت دانش، بالاترین سطح اولویت در ابعاد قابلیتهای زنجیره تامین جهت کنترل ریسکهای برون سپاری زنجیره تامین پایدار را دارا میباشند و دو گزارهی افزایش آلایندگیهای زیستمحیطی و عدمسرمایهگذاری در بازیافت ضایعات محتملترین ریسکهای برون سپاری زنجیره تامین پایدار محسوب میشوند.
طراحی آماری-اقتصادی واقعبینانه نمودار کنترل X ̅ در حضور علتهای اسنادپذیر مستقل: با نقدی بر مدل اقتصادی چن و یانگ (2002)
دوره 11، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 203-220
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.148871
سید رحمت شجاعی علی آبادی، محمد بامنی مقدم، فرزاد اسکندری
چکیده چکیده: یکی از ابزارهای پرکاربرد در کشف سریع علتهای اسنادپذیر، نمودارهای کنترل هستند. باتوجه به اهمیت هزینههای اقتصادی، دانکن در جهت کاهش هزینههای اقتصادی چرخهی کیفیت، اولین مدل اقتصادی در حضور علتهای اسنادپذیر چندگانه را ارائه داد. در مدل او و مدلهای برگرفته شده از آن فرض شده است که پس از وقوع یک علت اسنادپذیر، سایر علتهای اسنادپذیر تا صدور هشدار درست رخ ندهند. در این مقاله پس از نقد مدلهای پیشین در استفاده نادرست و غیرواقعبینانه از این فرض برای محاسبه متوسط هزینه در واحد زمان چرخهی کیفیت، طرح آماری-اقتصادی واقعبینانهای در حضور علتهای اسنادپذیر چندگانه برای طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترل X.bar ارائه میشود. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی نشان میدهد که در مدل چن و یانگ این فرض برقرار نیست و بنا بر این، پیشنهاد میشود برای رفع نواقص طراحیهای انجام شده برپایهی مدل آنها، در پژوهشهای آتی به بازطراحی آنها براساس مدل پیشنهادی ما پرداخته شود.
ارایه مدل خلق مشترک ارزش در استارت آپهای مبتنی بر فناوریهای نوین
دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 204-230
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.521029.1519
سهیلا ایزدی، ناصر خانی، بیتا یزدانی، امیررضا نقش
چکیده هدف: هدف از این تحقیق، ارایه مدل خلق مشترک ارزش در استارت آپهای مبتنی بر فناوریهای نوین است.
روششناسی پژوهش: در راستای دستیابی به این هدف، از رویکرد ترکیبی شامل دو فاز کیفی و کمی استفاده شد. در فاز اول، ضمن مرور بر مبانی نظری و تجربی موضوع، بهمنظور تکمیل بررسیها و غنیسازی نتایج، از دیدگاه گروه منتخب خبرگان تحقیق استفاده شد. این گروه با رویکرد نمونهگیری هدفمند و بر اساس معیار اشباع نظری شامل 9 خبره بود که در حوزه فناوریهای نوین و استارت آپها تخصص داشتند.
یافتهها: بر اساس نتایج، 17 مقوله اصلی، 161 مولفه فرعی و 1346 مفهوم در این تحقیق شناسایی شد. در بخش کمی تحقیق، ابعاد و مولفههای مدل با استفاده از روش تحلیل و ارایه پرسشنامه مقایسات زوجی، تحلیل سلسلهمراتب فازی در مقایسه با یکدیگر اولویتبندی شدند.
اصالت/ارزشافزوده علمی: بر اساس نتایج، مشتریان و خدمات محور اصلی فعالیتها هستند و استارت آپها با درک عمیق از نیازها و خواستههای مشتریان، محصولات و خدماتی همسو با ارزشهای آنها ارایه میدهند. همکاری و شبکهسازی با مشتریان و شرکای تجاری به تبادل دانش و نوآوری کمک میکند و نوآوری بهعنوان عنصر اساسی، استارت آپها را قادر میسازد تا با استفاده از فناوریهای نوین به حل مشکلات مشتریان بپردازند. همچنین، توجه به کیفیت محصولات و خدمات، جذب و نگهداری استعدادهای برتر و تامین منابع مالی از دیگر جنبههای مهم این مدل هستند که به افزایش رضایت مشتری و جلب اعتماد آنها منجر میشود.
ارزیابی قابلیت هوش مصنوعی در پیش بینی میزان هدایت الکتریکی و نیترات در منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی روش های عصبی مصنوعی ANN و ANFIS)
دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 207-230
https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192560
نویده نجف پور، نیاز وحدت پور، الهام آقابابایی
چکیده منابع آب زیرزمینی در کشور ایران و بسیاری از کشورهای دیگر که آب و هوایی مشابه دارند، مهم ترین منابع آب مورد استفاده در کشاورزی و شرب به شمار میرود. در این مطالعه روش کریجینگ معمول به عنوان یک تخمین گر آماری خطی و دو روش هوشمند شبکه عصبی مصنوعی ANN و سیستم استنتاج تطبیقی عصبی فازی ANFIS ، در پیش بینی مقدار هدیت الکتریکی و نیترات در آبهای زیرزمینی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد مدل ANFIS نسبت به دو مدل درون یابی دیگر عملکرد بهتری در پیش بینی مقدار هدایت الکتریکی و نیترات به ترتیب با ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و (mg/l) 362/5، با میانگین اریب خطا (MBE)، 365/2 و با ضریب همبستگی (R) و 767/0 داشته است. همچنین مدل ANN به مراتب نتایج بهتری نسبت به روش کریجینگ معمول داشت. بر این اساس مدل ANFIS برای پیش بینی هدایت الکتریکی و نیترات در محدوده مطالعاتی پیشنهاد میشود.
برآورد بیزی پارامترهای مدل ارنشتاین النبگ کسری با استفاده از الگوریتم SIR در قیمتگذاری مشتقات مالی
دوره 14، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 217-223
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.513308.1507
پرویز نصیری، امیر حاج سلمانی، مهدیه طهماسبی
چکیده هدف: هدف این مقاله، برآورد دقیق پارامترهای مدل ارنشتاین-النبرگ کسری با استفاده از روش بیزی و الگوریتم شبیهسازی SIR و مقایسه عملکرد آن با روش ماکسیمم درستنمایی در زمینه مدلهای دیفرانسیل تصادفی دارای حافظه بلندمدت است. همچنین، مقاله در پی بررسی کارایی روش بیزی در مدلهای مشابه، بهویژه در تحلیل دادههای مالی با وابستگی بلندمدت میباشد.
روششناسی پژوهش: در این تحقیق، پارامترهای مدل ارنشتاین-النبرگ کسری برای اولین بار به روش بیزی و با درنظر گرفتن توزیعهای پیشین مناسب، توسط الگوریتم SIR شبیهسازی و برآورد شدهاند. کارایی برآوردگر بیزی با برآوردگر ماکسیمم درستنمایی بر اساس شاخصهایRMSE و واریانس مقایسه شده است.
یافتهها: نتایج نشان دادند که برآوردگر بیزی نسبت به روش ماکسیمم درستنمایی، دقت بیشتری در برآورد پارامترهای مدل دارد. همچنین، با افزایش میزان وابستگی بلندمدت بین دادهها، دقت برآوردها در هر دو روش افزایش مییابد، اما در همه حالتها روش بیزی عملکرد بهتری از خود نشان میدهد. دقت برآورد پارامتر σ نسبت به پارامترهای دیگر (k و μ) بیشتر بوده است.
اصالت/ارزشافزوده علمی: اصالت این مقاله در بهکارگیری الگوریتم SIR برای برآورد پارامترهای مدل ارنشتاین-النبرگ کسری است، که در تحقیقات پیشین مورد توجه قرار نگرفته بود. این کار نوآوری مهمی در استفاده از روشهای بیزی در برآورد مدلهای دیفرانسیل تصادفی با حافظه بلندمدت به شمار میرود و زمینه را برای برآورد پارامترهای مدلهای مشابه (مانند مدل هستون) در پژوهشهای آتی فراهم میکند.
طراحی آماری نمودار کنترلی X ̅ با اندازه نمونههای متغیر تحت مدل شوک وایبول با فاصلههای نمونهگیری نایکنواخت
دوره 11، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 221-241
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.148852
بهمن فصیحی، رضا پورطاهری
چکیده این مقاله برای اولین بار در طراحی آماری نمودارهای کنترلی تطبیقی به طراحی آماری نمودار کنترلی تک متغیره X ̅ تحت مدل شوک وایبول پرداخته است. در عمل بهکارگیری مدلهای شوک که دارای تابعهای نرخ خطر منعطفتری است در طراحی آماری نمودارهای کنترلی تطبیقی به واقعیت نزدیکتر است. این تحقیق نشان میدهد که نمودار X ̅ تحت مدل شوک وایبول(VRS) با فاصلههای نمونهگیری نایکنواخت و اندازه نمونه متغیر، نسبت به نمودار X ̅ تحت مدل شوک وایبول با فاصلههای نمونهگیری نایکنواخت و اندازه نمونه ثابت(FRS)، کشف تغییرات میانگین سریعتر بوده و عملکرد بهتری دارد. در این مدل با افزایش تغییرات در میانگین، سرعت کشف تغییرات در میانگین افزایش پیدا میکند و مقدار h_"1" افزایش و ANF کاهش پیدا میکند. همچنین تغییرات نسبتا بزرگ (𝛅≥"2" )، به اندازه نمونه مطلوب نسبتا کوچک (n_"2" ≤ 10" ) و تغییرات کوچکتر(2 >𝛅)، به اندازه نمونه بهینه بزرگتر (11 ≤n_"2") منجر میشود.
اخذ تصمیمات بهینه سطح کیفیت و طول دوره وارانتی و تبلیغات در یک زنجیرهتأمین دو سطحی
دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 221-250
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.168647
علی حسین زاده کاشان، تینا سردشتی
چکیده تبلیغات مشارکتی یکی از راههایی است که تولیدکنندگان و خردهفروشان میتوانند در برنامههای تبلیغاتی مشارکت کنند. ﻧﺮخ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از درصدی از هزینههای تبلیغات محلی که تولیدکننده با پرداخت آن موافق است. در این تحقیق، همکاری در تبلیغات توسط دو تابع متفاوت، همراه با تصمیمات قیمتگذاری، مدت وارانتی و سطح کیفت، در زنجیرهتأمین دوسطحی در نظر گرفته میشود. تقاضا تحت تاثیر قیمت، تبلیغات، مدت وارانتی و سطح کیفت بوده و اعضا میتوانند تبلیغات مشارکتی داشتهباشند. از بازیهای غیرهمکارانه و همکارانه بعنوان ابزاری برای حل مسئله استفاده میشود. به دلیل پیچیدگی مدل ریاضی، از الگوریتم فراابتکاری الهام گرفته از اپتیک استفاده میشود. مشاهده شد که مجموع سودی که دو طرف در بازی غیرهمکارانه کسب میکنند، کوچکتر از سود کل سیستم در حالت همکارانه است. سود هر عضو نیز درحالت غیرهمکارانه کمتر از حالت همکارانه است. همچنین تحلیل حساسیت روی برخی پارامترها از جمله پارامترهای مرتبط با کیفیت محصول انجام شدهاست.
