ارایه یک مدل تصمیمگیری داده محور بهمنظور انتخاب تامینکنندگان مدیریت زنجیرهتامین لارج با تاکید بر بعد فرهنگی
دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 148-179
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.532486.1563
سید جعفر هاشمی، جواد رضائیان، تورج مجیبی
چکیده هدف: در فضای رقابتی کنونی، انتخاب تامینکنندگان مناسب نقشی کلیدی در ارتقای کارایی و پایداری زنجیرهتامین دارد. مدل زنجیرهتامین لارج بهعنوان رویکردی جامع، ابعاد مختلفی را در مدیریت تامینکنندگان دربر میگیرد. با اینحال، بعد فرهنگی با وجود نقش موثر در موفقیت تعاملات و انتخاب تامینکنندگان، کمتر موردتوجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف ارزیابی تامینکنندگان در چارچوب مدل لارج و با درنظر گرفتن بعد فرهنگی، به دنبال ارتقای عملکرد زنجیرهتامین و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار است.
روششناسی پژوهش: این پژوهش به توسعه یک مدل تصمیمگیری دادهمحور و آیندهنگر برای ارزیابی و انتخاب تامینکنندگان میپردازد. در ابتدا، با مرور ادبیات و نظرسنجی از خبرگان، معیارهای کلیدی شناسایی و با روش بهترین-بدترین فازی وزندهی شدند. سپس، با تحلیل پوششی دادههای فازی، کارایی تامینکنندگان ارزیابی و رتبهبندی شد. در ادامه، الگوریتم جنگل تصادفی برای پیشبینی عملکرد آتی تامینکنندگان بهکار گرفته شد و نتایج دقیقی ارایه کرد.
یافتهها: نتایج مرحله اول نشان داد که زیرمعیارهایی نظیر کاهش گازهای گلخانهای، مدیریت ریسک، کیفیت و سرعت تحویل از اهمیت بالایی در ارزیابی تامینکنندگان برخوردارند. در مرحله دوم، کارایی تامینکنندگان در α- کاتهای مختلف ارزیابی گردید و در سه گروه با کارایی بالا، متوسط و پایین طبقهبندی شدند. مدل جنگل تصادفی نیز توانست عملکرد تامینکنندگان را با دقت بالا پیشبینی کند. همچنین، نتایج آزمون t جفتی نشان داد که در نظر گرفتن بعد فرهنگی، بهطور معناداری موجب بهبود فرآیند انتخاب تامینکنندگان میشود.
اصالت/ارزشافزوده علمی: نتایج پژوهش نشان میدهد که مدل ارایهشده با شناسایی عوامل کلیدی عملکرد، ارزیابی آیندهنگر و بهرهگیری از تحلیلهای دقیق، میتواند به بهبود تصمیمگیریهای استراتژیک در انتخاب و مدیریت تامینکنندگان کمک کند. این مدل نهتنها موجب کاهش ریسک و هزینهها میشود، بلکه بهعنوان الگویی کاربردی برای بهبود عملکرد زنجیرهتامین در صنایع مشابه نیز قابل استفاده است.