مهندسی و مدیریت کیفیت

چکیده هدف: هدف این مقاله ارایه یک مدل واقع‌گرایانه و کاربردی برای طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترل در حضور علت‌های اسنادپذیر چندگانه مستقل تحت مدل شوک بر12 است. این مدل با هدف کاهش خطای برآورد هزینه در واحد زمان چرخه کیفیت طراحی شده است.
روش‌شناسی پژوهش: در این پژوهش با استفاده از توزیع بر12 به‌عنوان مدل شوک، مدل RED برای طراحی بهینه نمودار کنترل توسعه داده شده است. همچنین تابع هزینه لورنزن و ونس در حضور علت‌های اسنادپذیر چندگانه تعمیم یافته و با یک مثال عددی اعتبار روش پیشنهادی نشان داده شده است.
یافته‎ها: نتایج عددی نشان می‌دهد مدل پیشنهادی نسبت به مدل‌های پیشین، دقت بالاتری در برآورد هزینه واقعی در واحد زمان چرخه کیفیت دارد. همچنین افزایش احتمال وقوع شوک باعث افزایش هزینه متوسط می‌شود که ضرورت لحاظ کردن این احتمال در طراحی را برجسته می‌سازد.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: برای نخستین‌بار توزیع بر 12 به‌عنوان مدل شوک در طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترل معرفی شده است. مقاله با تعمیم مدل هزینه‌ای موجود، رویکردی نوین و واقع‌گرایانه برای طراحی نمودارهای کنترلی در حضور شوک‌های چندگانه ارایه می‌دهد.

چکیده در بسیاری از نمودارهای کنترلی، فرض نرمال بودن داده‌ها مبنا قرار می‌گیرد، اما در عمل، این فرض همواره برقرار نیست. در چنین شرایطی، کارایی نمودارهای پارامتری کاهش می‌یابد و ممکن است نتایج غیرقابل ‌اعتمادی ارائه دهند. به‌منظور پایش فرآیندهایی با داده‌های نامعلوم یا غیرنرمال، استفاده از نمودارهای کنترلی ناپارامتری گزینه‌ای مناسب‌تر خواهد بود. در این پژوهش، به بررسی طراحی اقتصادی نمودار کنترلی علامت پرداخته شده است که یکی از روش‌های ناپارامتری برای کنترل وضعیت مکانی فرآیند محسوب می‌شود. این تحلیل در حضور چندین علت اِسنادپذیر مستقل و بر اساس یک مدل هزینه‌ای اصلاح‌شده، برگرفته از مدل دانکن، انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی می‌تواند کارایی اقتصادی و عملکردی بهتری در شرایط عدم نرمال بودن داده‌ها ارائه دهد.

چکیده نمودارهای کنترلی از جمله کارآمدترین ابزار کنترل کیفیت برای پایش مشخصه‌های مختلف کیفیت در فرایند تولید محسوب می‌شوند که هدف کلی آن‌ها بهبود کیفیت محصول است. در نمودارهای کنترلی شوهارتی اغلب، پذیره‌ی نرمال بودن داده‌ها برقرار می‌شود، اما گاهی اطلاعات کافی در مورد توزیع آماری مشاهدات وجود ندارد، به همین دلیل در این شرایط از نمودارهای کنترلی ناپارامتری استفاده می‌شود. در این تحقیق، نمودار کنترلی علامت ناپارامتری برای شرایطی که مشاهدات از توزیع مشخصی پیروی نمی‌کنند، معرفی شده است. نتایج حاصل از طراحی آماری و همچنین طراحی اقتصادی و آماری اقتصادی نشان می‌دهند که این نمودار کنترلی عملکرد خوبی برای کشف تغییرات کوچک در فرایند و در عین حال کاهش هزینه و زمان تولید داشته است.

چکیده نمودارهای کنترلی به‌صورت گسترده‌ای در شناسایی تغییرات فرایند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرند و زمانی‌که شناسایی تغییرات کوچک در فرایند، مد نظر باشد، نمودارهای کنترلی غیرشوهارتی مانند میانگین متحرک موزون نمایی (EWMA) و میانگین متحرک موزون تعمیم‌یافته (GWMA) جایگزین بهتری برای نمودارهای کنترلی شوهارتی مانند X ̅ هستند. نمودار کنترلی ‎GWMA‎‏ حساسیت بیش‌تری در شناسایی انتقال‌های کوچک در پارامتر مکان فرایند نسبت به نمودار کنترلی ‎EWMA‎‏ و نمودار کنترلی X ̅ دارد. نمودارهای کنترلی ناپارامتری در مواقعی که توزیع مشخصه‌ی کیفیت فرایند نامعلوم است‏، مورد استفاده قرار می‌گیرند. نمودار کنترلی علامت یکی از معروف‌ترین نمودارهای کنترلی ناپارامتری است که ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺩﺭ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﻭ ﻋﺪﻡ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺕ ﻋﺪﺩﯼ ﭘﯿﭽﯿﺪﻩ ﺑﻪ‌ﻃﻮﺭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ‌ﺍﯼ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﺩﺍﺭﺩ. برای اولین بار در این مقاله، نمودار کنترلی علامت میانگین متحرک موزون تعمیم‌یافته با استفاده از طرح نمونه‌گیری مجموعه‌ی رتبه‌ای معرفی شده است.

چکیده چکیده: در این مقاله، سه نوع جدید از نمودارهای کنترلی آزاد-توزیع شوهارتی که از گردش ها و آماره های مجموع-رتبه های ویلکاکسون‌گونه برای پی بردن به تغییرهای ممکن یک فرایند کنترل شده استفاده می کنند. معرفی می شوند. روابط دقیقی برای نرخ هشدار غلط (FAR)، توزیع‌ طول اجرا و متوسط طول اجرا (ARL) بیان شده است. یک امتیاز مهم این نمودارها این است که به دلیل ناپارامتری بودن، نرخ هشدار غلط (FAR) و تحت کنترل بودن توزیع طول اجرا، شبیه فرایند توزیع های پیوسته هستند. جدول هایی برای نمودارهای کنترلی که به نرخ هشدار غلط (FAR) وابسته هستند، تهیه شده است. بنابر این، یک مطالعه ی عددی نشان می دهد که نمودارهای کنترلی جدید قابل تغییر و کارامد هستند و برای آشکار ساختن تغییرهای خارج از کنترل نوع لهمن وضع شده اند.

چکیده با استفاده از رویکرد مبتنی بر صدک، روشی را برای طراحی آماری نمودار کنترلی ژرفاپایه معرفی می‏کنیم. آماره‏ی نمودار کنترلی پیشنهادی، ناوردای آفین و مجانبأ آزاد-توزیع است. معمولأ عملکرد نمودار کنترلی با معیار متوسط طول اجرا ارزیابی می‏شود. طول اجرا دارای توزیع هندسی و با انحراف استاندارد بزرگی، چوله به سمت راست است و شاید معیار مناسبی برای ارزیابی نمودار کنترلی نباشد. بنابراین از روش طراحی آماری نمودارهای کنترلی با رویکرد مبتنی بر صدک استفاده می‏کنیم که بهبود و توسعه‏ای بر طراحی آماری کلاسیک است. با قرار دادن شرایطی‏‏ روی طول اجراها، با احتمال‏های از پیش تعیین شده طول اجراهای تحت کنترل و خارج از کنترل، تضمین می‏شوند و می‏توان مطمئن بود طول اجرای تحت کنترل بیش از مقدار دلخواه و طول اجرای خارج از کنترل کمتر از مقدار دلخواه است. شبیه‏سازی‏ها نشان می‏دهند نمودار کنترلی با رویکرد مبتنی بر صدک در مقایسه با رویکرد متوسط طول اجرا کاراتر است.

چکیده چکیده: یکی از ابزارهای پرکاربرد در کشف سریع علت‌های اسنادپذیر، نمودارهای کنترل هستند. باتوجه به اهمیت هزینه‌های اقتصادی، دانکن در جهت کاهش هزینه‌های اقتصادی‌ چرخه‌ی کیفیت، اولین مدل اقتصادی در حضور علت‌های اسنادپذیر چندگانه را ارائه داد. در مدل او و مدل‌های برگرفته شده از آن فرض شده است که پس از وقوع یک علت اسنادپذیر، سایر علت‌های اسنادپذیر تا صدور هشدار درست رخ ندهند. در این مقاله پس از نقد مدل‌های پیشین در استفاده نادرست و غیرواقع‌بینانه از این فرض برای محاسبه متوسط هزینه در واحد زمان چرخه‌ی کیفیت، طرح آماری-اقتصادی واقع‌بینانه‌ای در حضور علت‌های اسنادپذیر چندگانه برای طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترل  X.bar ارائه می‌شود. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی نشان می‌دهد که در مدل چن و یانگ این فرض برقرار نیست و بنا بر این، پیشنهاد می‌شود برای رفع نواقص طراحی‌های انجام شده برپایه‌ی مدل آن‌ها، در پژوهش‌های آتی به بازطراحی آن‌ها براساس مدل پیشنهادی ما پرداخته شود.

چکیده از میان ابزارهای پر کاربردکنترل آماری فرایند، نمودارکنترلی مهم‌ترین و قدرتمند‌ترین ابزار کنترل آماری فرایند است . نمودارهای کنترل آماری فرایند در رابطه با کنترل فرایند از دو جنبه کامل نیستند.نمودارهای کنترل آماری فرایند طبق مشخصات طراحی انجام می‌پذیرد یا نه و دیگر این‌که نمودارهای کنترلی توانایی شناسایی علل غیر تصادفی و حذف آن‌ها را ندارند. در این مقاله نمودارهای کنترلی استوار برای داده‌های سری‌زمانی برای پی بردن به انحراف‌های با دلیل، معرفی می‌کنیم که داده‌های واقعی اجرای عملیات مرکز ساختمان‌های کشاورزی و بیوتکنولوژی کرج می‌باشدکه داده‌ها به صورت روزانه جمع‌آوری شده و نمودارهای کنترلی استوار و نمودارهای کنترلی استاندارد را برای داده‌های سری‌زمانی رسم می‌‌کنیم که انجام تجزیه و تحلیل آماری این طرح با استفاده از نرم‌افزار spss16صورت پذیرفته است و در نهایت با مقایسه کردن نمودارکنترلی استوار با نمودارکنترلی استاندارد برای داده‌های سری‌زمانی به این نتیجه می‌رسیم که نمودار کنترلی استوارکارایی مطلوبی نسبت به نمودار کنترلی استاندارد دارد.

چکیده در زمینه‌ی کنترل فرایند آماری تحقیقات گسترده‌ای انجام شده است. همچنین اخیراً در متون کنترل فرایند آماری، نمودارهای کنترلی پیشنهاد شده‌اند که مبتنی بر ایده چگالی پیش‌گوی بیزی هستند. این ایده اولین بار توسط منزفریخ مطرح و در آن نامعلومی پارامترها در نظر گرفته شد.. در این مقاله برای اولین بار طراحی آماری ـ اقتصادی نمودارهای کنترلی برای پایش میانگین فرایند با انحراف معیار معلوم بر اساس چگالی پیش‌گوی بیزی ارائه شده است. با توجه به نتایج ارائه شده در مقاله، در خصوص برتری طراحی آماری ـ اقتصادی بر طراحی اقتصادی و همچنین برتری رویکرد بیزی بر رویکرد کلاسیک در طراحی نمودار کنترلی، پیشنهاد می‌شود که از نمودار کنترلی بیزی با طراحی آماری ـ اقتصادی در کنترل میانگین فرایند استفاده شود.

چکیده یکی از مهم­‌ترین نمودار­ها­ی کنترلی، نمودار کنترلی  است. در شرایطی که اندازه‌­گیری واحدها دشوار و با هزینه بالا ولی در عوض رتبه­‌بندی آن­ها با هزینه‌­ای ناچیز انجام پذیرد، طرح نمونه­‌گیری مجموعه­‌ی رتبه‌­ای[1] ( ) مورد استفاده قرار می­‌گیرد. در این مقاله برای اولین بار طراحی اقتصادی و آماری- اقتصادی نمودار کنترلی  تحت طرح  بررسی شده است. با ارائه‌ی نتایج‌ عددی، مزایای طراحی آماری-اقتصادی به طراحی اقتصادی نشان داده شده است. با توجه به این­که طراحی آماری-اقتصادی همواره خواص آماری مطلوب‌تری دارد، نتایج نشان می‌­دهد که هزینه­‌ها در طراحی آماری-اقتصادی نسبت به طراحی اقتصادی با اندک تغییری افزایش یافته است. بنا بر این، با توجه به ویژگی‌های بهینه‌ی اقتصادی و آماری نمودار کنترلی  و نتایج مقاله، پیشنهاد می‌شود که از نمودار کنترلی  با طراحی آماری-اقتصادی، در کنترل میانگین فرایندهای صنعتی و خدماتی استفاده شود.



 [1]   Ranked Set Sampling                                                                                                                                                                                         

چکیده نمودار کنترلی c به طور گسترده برای پایش فرایندهایی که در آن‌ها کیفیت هر قلم تولیدی توسط تعداد عدم انطباق‌های موجود در آن مشخص می‌شود به کار می‌رود. تحقیق‌های اخیر مزایای به کارگیری طرح‌های سازوار به جای طرح‌های ایستا در هنگام پایش چنین فرایندهایی را تایید کرده است. در این مقاله، ما یک طرح سازوار کامل برای نمودارهای کنترلی c ارائه می‌دهیم که در آن همه‌ی پارامترهای طراحی (اندازه نمونه، بازه نمونه‌گیری، حد کنترلی) بر مبنای جدیدترین اطلاعات حاصل از فرایند بین دو مقدار تغییر می‌کنند. طرح پیشنهادی با استفاده از رویکرد آماری اقتصادی مدل‌بندی می‌گردد. مدل هزینه با به کار گیری رویکرد زنجیر مارکوف پایه‌ریزی می‌شود. ما با استفاده از مثال‌های عددی عملکرد مدل‌های پیشنهادی را مورد بررسی قرار داده و کارایی آن‌ها را با طرح‌های دیگر مقایسه می‌کنیم. همچنین با استفاده از روش‌های طراحی آزمایش‌ها و تحلیل رگرسیونی یک تحلیل حساسیت نیز به منظور بررسی اثرات پارامترهای مدل بر روی جواب های بهینه‌ی طراحی آماری اقتصادی انجام می‌شود.

چکیده نمودارهای کنترل، یکی از مهم‌ترین ابزارها برای ارزیابی عملکرد و پایش فرایند هستند. در طراحی کلاسیک نمودار کنترل، هزینه­ی کیفیت به این­که مشخصه­ی کیفیت درون یا بیرون حدود کنترل قرار گیرد بستگی دارد. استفاده از تابع زیان در طراحی نمودارهای کنترل، به­عنوان براورد کننده ‌ی هزینه­ی تولید محصولات معیوب، به ارزیابی جامع­تر و تصمیم­های بهتر در مدیریت کمک شایانی می­کند، بنا بر این در این مقاله به تلفیق تابع زیان و طراحی آماری اقتصادی نمودار کنترل  پرداخته می­شود. توابع زیانی که تا کنون در این زمینه مورد استفاده قرار گرفته‌اند توابعی متقارن بوده­اند، اما در بسیاری از مواقع بیش براورد کردن و یا کم براورد کردن مقدار ایده­ال برای مشخصه­ی کیفیت زیان­های یکسانی را ایجاد نمی­­کند. لذا این مقاله برای اولین بار در ادبیات موضوع طراحی نمودارهای کنترل، از تابع زیان نامتقارن لاینکس استفاده می‌کند. با استفاده از یک مثال کاربردی، عملکرد توابع زیان درجه دوم، خطی، نمایی و لاینکس مقایسه شده است. نتیجه‌ی این مقایسه­ها نشان داد تابع زیان لاینکس، کم‌ترین مقدار هزینه را در طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترل  نسبت به سایر توابع زیان به خود اختصاص می­دهد.

چکیده کارکرد اصلی یک نمودار کنترلی، کمک به مدیریت تشخیص منابع مختلف تغییرپذیری در یک فرایند تولید است. همچنین نمودار کنترلی به‌طور گسترده در زمینه‌ی صنعت به‌عنوان یک ابزار جهت نظارت بر یک فرایند تولید به منظور بهبود کیفیت محصول استفاده می‌شود. متداول‌ترین نمودار کنترلی با در نظر گرفتن یک مشخصه، نمودار کنترلی  می‌باشد. در این مقاله یک مدل طراحی اقتصادی و طراحی آماری-اقتصادی به منظور طراحی بهینه‌ی نمودارهای کنترلی  با در نظر گرفتن توزیع وایبول تعمیم‌یافته‌ی جدید دو پارامتری به‌عنوان سازوکار شکست فرایند پیشنهاد و ارائه نموده‌ایم و در سطح نمونه‌گیری یکنواخت و نایکنواخت به مقایسه‌ی این دو مدل طراحی پرداخته‌ایم. از مقایسه‌ی انجام شده نتیجه می‌گیریم که مدل آماری-اقتصادی از نظر دست یافتن به خواص آماری نمودار کنترلی مطلوب از مدل اقتصادی بهتر اما پرهزینه‌تر می‌باشد.

چکیده بهینه‌سازی چندپاسخی که با روش رویه‌ی پاسخ انجام می‌شود، بسیار پرکاربرد است. قبل از بهینه‌سازی، نیازمند انتخاب و برازش مدل مناسب برای هر پاسخ هستیم. یک مسئله اصلی که ممکن است به دلیل برازش نادرست مدل‌ها و نرسیدن به راه‌حل‌های بهینه اتفاق بیفتد، بدمشخص‌سازی مدل است. روش مدل رگرسیونی استوار که یک روش نیم‌پارامتری برای براور‏د است می‌تواند از هر دو روش براورد پارامتری و ناپارامتری در مقابل بدمشخص‌سازی مدل عملکرد مناسب‌تری داشته باشد. در این پژوهش، استفاده از یک روش مدل رگرسیونی استوار برای بهبود براورد مدل پیشنهاد شده است و برازش‌های مناسب هر یک از پاسخ‌ها با یکی از روش‌های بهینه‌سازی چندپاسخی یعنی تابع مطلوبیت بررسی خواهد شد. در ادامه، یک مطالعه کاربردیبرای مقایسه‌ی روش‌های پارامتری‏‏، ناپارامتری و نیم‌پارامتری ارائه می‌شود. نتیجه‌های این مطالعه نشان می‌دهند که عملکرد مدل رگرسیونی استوار، در بسیاری از موقعیت‌ها و همچنین در مرحله‌ی مدل‌سازی، از دو روش دیگر مناسب‌تر است. ‏بنا بر این‏، نتیجه‌های بهینه‌سازی با مدل رگرسیونی استوار بسیار قابل اعتمادتر هستند.

چکیده نمودار کنترلی، یکی از ابزار اساسی کنترل آماری کیفیت و پایش حین تولید فرایندهای تولیدی و خدماتی است. هزینه‌ی کیفیت در رویکرد کلاسیک طراحی نمودار کنترلی به این‌که مشخصه‌ی کیفیت درون یا بیرون حدود کنترلی قرار دارد بستگی دارد. از آن‌جا که ادغام رهیافت تابع زیان در فعالیت‌های پایش حین تولید مانند نمودارهای کنترلی، که برگرفته از مفهوم زیان اجتماعی کیفیت تاگوچی است و در آن هزینه‌ی کیفیت به مقدار انحراف مشخصه‌ی کیفیت از مقدار هدف وابسته است، به ارزیابی جامع‌تر فرایند و در نتیجه به تصمیم‌های بهتر در راهبرد مدیریت رهنمون می‌شود. این مقاله به تلفیق تابع زیان تاگوچی و طراحی اقتصادی نمودار کنترلی X ̅ می‌پردازد. به‌علاوه، با توجه به آن‌که داده‌های خروجی فرایند ممکن است از توزیع نرمال پیروی نکنند و یا این‌که پذیره‌های قضیه‌ی حد مرکزی در مورد آن صادق نباشند، لزوم مطالعه‌ی مدل تلفیقی در این موقعیت‌ها نیز، علاوه بر حالت توزیع نرمال، ضرورت پیدا می‌کند. در این راستا، پارامترهای طراحی اقتصادی حاصل از مدل تلفیقی در حضور داده‌های نرمال و نانرمال مقایسه خواهند شد که در آن، با توجه به گستردگی نرخ شکست افزایشی در سامانه‌های تولیدی، از طرح نمونه‌گیری نایکنواخت برای بازرسی نمونه‌ها و از مدل شوک وایبول برای سازوکار شکست فرایند استفاده شده است.