مهندسی و مدیریت کیفیت

چکیده نمودارهای کنترل، یکی از مهم‌ترین ابزارها برای ارزیابی عملکرد و پایش فرایند هستند. در طراحی کلاسیک نمودار کنترل، هزینه­ی کیفیت به این­که مشخصه­ی کیفیت درون یا بیرون حدود کنترل قرار گیرد بستگی دارد. استفاده از تابع زیان در طراحی نمودارهای کنترل، به­عنوان براورد کننده ‌ی هزینه­ی تولید محصولات معیوب، به ارزیابی جامع­تر و تصمیم­های بهتر در مدیریت کمک شایانی می­کند، بنا بر این در این مقاله به تلفیق تابع زیان و طراحی آماری اقتصادی نمودار کنترل  پرداخته می­شود. توابع زیانی که تا کنون در این زمینه مورد استفاده قرار گرفته‌اند توابعی متقارن بوده­اند، اما در بسیاری از مواقع بیش براورد کردن و یا کم براورد کردن مقدار ایده­ال برای مشخصه­ی کیفیت زیان­های یکسانی را ایجاد نمی­­کند. لذا این مقاله برای اولین بار در ادبیات موضوع طراحی نمودارهای کنترل، از تابع زیان نامتقارن لاینکس استفاده می‌کند. با استفاده از یک مثال کاربردی، عملکرد توابع زیان درجه دوم، خطی، نمایی و لاینکس مقایسه شده است. نتیجه‌ی این مقایسه­ها نشان داد تابع زیان لاینکس، کم‌ترین مقدار هزینه را در طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترل  نسبت به سایر توابع زیان به خود اختصاص می­دهد.