نویسنده = نوجوان، مجید

توسعه نمودارهای ناپارامتری علامت و رتبه علامت‏دار با استفاده از مجموعه‏ های فازی نوع 2 بازه ‏ای

دوره 12، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 251-272

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.171774

یگانه توفیق زاده، مجید نوجوان

چکیده چکیده: ‏در سالیان اخیر کاربرد مجموعه‏‏های فازی نوع 2 برای نمایش عدم قطعیت در حوزه‏های مختلف گسترش پیدا کرده است. در این مقاله برای کنترل مرکزیت فرآیندهای غیرنرمال و مبهم، دو نمودار ناپارامتری علامت و رتبه علامت‌دار با استفاده از مجموعه‏ های فازی نوع 2 توسعه داده شده است. در نمودارهای علامت و رتبه علامت‌دار مشاهدات هر نمونه با مرکزیت فرایند در حالت تحت کنترل مقایسه  می‏شوند که برای این کار از دو رویکرد استفاده شده است. برای تشریح کاربرد نمودارهای پیشنهادی، از آنها در یک مثال واقعی استفاده و صحت عملکرد  نمودارها مشخص شده است. همچنین برای بررسی عملکرد نمودارهای پیشنهادی از شبیه‏ سازی استفاده شده که در آنها متغیرهای تصادفی فازی نوع 2 با سه توزیع متفاوت تولید و متوسط طول دنباله (ARL) نمودارها محاسبه شده است. نتایج عددی نشان‌دهنده عملکرد مناسب و کاربردی بودن نمودارهای علامت و رتبه علامت‌دار پیشنهادی برای کنترل مرکزیت متغیرهای تصادفی غیر نرمال و مبهم می‌‏باشد.

بررسی اثر اینرسی بر عملکرد نمودارهای ناپارامتری علامت از نوع جمع تجمعی و میانگین متحرک موزون نمایی

دوره 6، شماره 1، بهار 1395، صفحه 45-56

میثم مددی، مجید نوجوان

چکیده در نمودارهای جمع تجمعی (CUSUM) و میانگین متحرک موزون نمایی (EWMA) ممکن است تغییری در فرآیند باعث فاصله گرفتن آماره از مرکزیت ‏شود، در این حالت چنانچه تغییر دیگری در جهت مخالف رخ دهد نمودار به زمان بیشتری برای اخطاردهی نیاز دارد که به این مسئله اثر اینرسی گفته می‏شود. در این مقاله اثر اینرسی بر روی عملکرد نمودارهای ناپارامتری علامت از نوع CUSUM و EWMA بررسی و این دو نمودار با هم مقایسه‌ شده است. برای این کار یک برنامه شبیه‏ سازی تهیه شده که متوسط طول دنباله‌ در حالت تحت کنترل (ARL0) و خارج از کنترل (ARL1) را در این نمودارها به ازای مقادیر مختلف پارامتر و با استفاده از سه توزیع متفاوت محاسبه می‌کند. نتایج حاصل از شبیه‏ سازی نشان می‌دهد که مقادیر ARL0 در نمودار علامت از نوع CUSUM از اینرسی تاثیر نمی‏پذیرد اما مقادیر ARL1 نمودار در تغییرات بزرگ افزایش یافته و توان نمودار در تشخیص این تغییرات کاهش می‏یابد. همچنین در نمودار علامت از نوع EWMA نیز مقادیر ARL0 کاهش و مقادیر مقادیر ARL1 برای تغیرات متوسط و بزرگ افزایش می‏یابند. به عبارتی بر اثر اینرسی در این نمودار تعداد اخطارهای اشتباه بیشتر و قدرت تشخیص تغییرات کمتر می‏شود. با توجه به تاثیر منفی کمتر اینرسی بر عملکرد نمودار علامت از نوع CUSUM نسبت به EWMA استفاده از این نمودار در کنترل فرآیندهای غیرنرمال توصیه می‏شود.

بررسی اثر خطای اندازه گیری بر عملکرد نمودار کنترل علامت

دوره 4، شماره 1، بهار 1393، صفحه 23-32

مجید نوجوان، مسعود علیشاهی

چکیده نمودار علامت یکی از معمول ترین نمودارهای ناپارامتری است که از آن برای کنترل مرکزیت فرآیندهایی با توزیع نامعلوم یا غیرنرمال استفاده می شود. با توجه به اثر خطای اندازه گیری بر عملکرد نمودارهای کنترل، در این مقاله تأثیر خطای اندازه گیری با مدل جمع پذیر بر روی عملکرد نمودار علامت بررسی شده است. برای این کار یک برنامه ی شبیه سازی تهیه شده که متوسط طول دنباله‌ی نمودار علامت را به ازای سه توزیع متفاوت و در دوحالت آگاهی یا عدم آگاهی از وجود خطای اندازه گیری محاسبه می کند. نتایج حاصل از شبیه سازی نشان می دهد که عملکرد نمودار علامت برای هر سه توزیع و در هر دو حالت تحت تأثیر خطای اندازه گیری تضعیف و با افزایش واریانس خطای اندازه گیری تأثیر خطا بر عملکرد نمودار افزایش می یابد. همچنین تاثیر استفاده از افزایش تعداد دفعات اندازه گیری بر کاهش تأثیر خطای اندازه گیری نیز در نمودار علامت بررسی شده است. نتایج نشان می دهد که اگر چه استفاده از این روش در حالت آگاهی از وجود خطای اندازه گیری بر عملکرد نمودار اثر مثبت دارد، ولی در صورت عدم آگاهی از وجود خطا، این روش عملکرد نمودار علامت را تضعیف می کند.