طراحی آماری-اقتصادی واقعبینانه نمودار کنترل X ̅ در حضور علتهای اسنادپذیر مستقل: با نقدی بر مدل اقتصادی چن و یانگ (2002)
دوره 11، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 203-220
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.148871
سید رحمت شجاعی علی آبادی، محمد بامنی مقدم، فرزاد اسکندری
چکیده چکیده: یکی از ابزارهای پرکاربرد در کشف سریع علتهای اسنادپذیر، نمودارهای کنترل هستند. باتوجه به اهمیت هزینههای اقتصادی، دانکن در جهت کاهش هزینههای اقتصادی چرخهی کیفیت، اولین مدل اقتصادی در حضور علتهای اسنادپذیر چندگانه را ارائه داد. در مدل او و مدلهای برگرفته شده از آن فرض شده است که پس از وقوع یک علت اسنادپذیر، سایر علتهای اسنادپذیر تا صدور هشدار درست رخ ندهند. در این مقاله پس از نقد مدلهای پیشین در استفاده نادرست و غیرواقعبینانه از این فرض برای محاسبه متوسط هزینه در واحد زمان چرخهی کیفیت، طرح آماری-اقتصادی واقعبینانهای در حضور علتهای اسنادپذیر چندگانه برای طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترل X.bar ارائه میشود. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی نشان میدهد که در مدل چن و یانگ این فرض برقرار نیست و بنا بر این، پیشنهاد میشود برای رفع نواقص طراحیهای انجام شده برپایهی مدل آنها، در پژوهشهای آتی به بازطراحی آنها براساس مدل پیشنهادی ما پرداخته شود.
طراحی آماری نمودار کنترلی X ̅ با اندازه نمونههای متغیر تحت مدل شوک وایبول با فاصلههای نمونهگیری نایکنواخت
دوره 11، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 221-241
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.148852
بهمن فصیحی، رضا پورطاهری
چکیده این مقاله برای اولین بار در طراحی آماری نمودارهای کنترلی تطبیقی به طراحی آماری نمودار کنترلی تک متغیره X ̅ تحت مدل شوک وایبول پرداخته است. در عمل بهکارگیری مدلهای شوک که دارای تابعهای نرخ خطر منعطفتری است در طراحی آماری نمودارهای کنترلی تطبیقی به واقعیت نزدیکتر است. این تحقیق نشان میدهد که نمودار X ̅ تحت مدل شوک وایبول(VRS) با فاصلههای نمونهگیری نایکنواخت و اندازه نمونه متغیر، نسبت به نمودار X ̅ تحت مدل شوک وایبول با فاصلههای نمونهگیری نایکنواخت و اندازه نمونه ثابت(FRS)، کشف تغییرات میانگین سریعتر بوده و عملکرد بهتری دارد. در این مدل با افزایش تغییرات در میانگین، سرعت کشف تغییرات در میانگین افزایش پیدا میکند و مقدار h_"1" افزایش و ANF کاهش پیدا میکند. همچنین تغییرات نسبتا بزرگ (𝛅≥"2" )، به اندازه نمونه مطلوب نسبتا کوچک (n_"2" ≤ 10" ) و تغییرات کوچکتر(2 >𝛅)، به اندازه نمونه بهینه بزرگتر (11 ≤n_"2") منجر میشود.
طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترلی X ̅ برای پایش میانگین فرایند تحت نمونهگیری مجموعهی رتبهای
دوره 8، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 224-233
علیا رستمی، سید رحمت شجاعی علی آبادی، محمد بامنی مقدم
چکیده یکی از مهمترین نمودارهای کنترلی، نمودار کنترلی است. در شرایطی که اندازهگیری واحدها دشوار و با هزینه بالا ولی در عوض رتبهبندی آنها با هزینهای ناچیز انجام پذیرد، طرح نمونهگیری مجموعهی رتبهای[1] ( ) مورد استفاده قرار میگیرد. در این مقاله برای اولین بار طراحی اقتصادی و آماری- اقتصادی نمودار کنترلی تحت طرح بررسی شده است. با ارائهی نتایج عددی، مزایای طراحی آماری-اقتصادی به طراحی اقتصادی نشان داده شده است. با توجه به اینکه طراحی آماری-اقتصادی همواره خواص آماری مطلوبتری دارد، نتایج نشان میدهد که هزینهها در طراحی آماری-اقتصادی نسبت به طراحی اقتصادی با اندک تغییری افزایش یافته است. بنا بر این، با توجه به ویژگیهای بهینهی اقتصادی و آماری نمودار کنترلی و نتایج مقاله، پیشنهاد میشود که از نمودار کنترلی با طراحی آماری-اقتصادی، در کنترل میانگین فرایندهای صنعتی و خدماتی استفاده شود.
[1] Ranked Set Sampling
طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترلی X ̅ برای دادههای همبسته تحت مدلهای شوک نمایی تعمیمیافته و وایبول
دوره 7، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 200-207
سعیدرضا رفیعی، محمد بامنی مقدم
چکیده از مهمترین ابزارهای کنترل آماری فرایند، نمودار کنترلی است. ساخت نمودارهای کنترلی، با تعیین پارامترهای طراحی اندازهی نمونه، فاصلهی نمونهگیری و ضریب حدود کنترلی حاصل میشود. طراحی آماری- اقتصادی بهترین روش با در نظر گرفتن خواص آماری و هزینه برای تعیین این پارامترها است. طراحی آماری- اقتصادینمودارهای کنترلی نیاز به یک توزیع برای سازوکار شکست فرایند دارند. مشهورترین توزیعها در تحلیل سازوکار شکست فرایند توزیع نمایی، گاما و وایبول هستند. اخیراً توزیع جدیدی با عنوان توزیع نمایی تعمیمیافته، به توزیعهای مرسوم در تحلیل دادههای طول عمر و سازوکار شکست فرایند اضافه شده است. چنانچه دادههای سازوکار شکست از این توزیع پیروی کنند، استفاده از توزیعهای دیگر نتایج گمراه کننده و نامناسبی را به کاربران ارائه میدهد. از طرف دیگر، یک فرض اساسی در اکثر نمودارهای کنترلی، مستقل بودن مشاهدات ناشی از فرایند است؛ ولی، در عمل موقعیتهایی با دادههای همبسته داریم. در نتیجه، شناسایی نمودارهای کنترلی که بتواند برای کنترل اینگونه دادهها مورد استفاده قرار گیرد، از اهمیت ویژهای برخوردار است.در این مقاله طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترلی با دادههای همبسته تحت مدل شوک نمایی تعمیمیافته و وایبول راتوسعه داده و با ارائهی مثال عددی، کاربرد آنها را نشان میدهیم. یک تحلیل حساسیت برای بررسی اثر تغییر خواص کنترل شدهی نرخ خطای نوع اول، توان و ضریب همبستگی اعمال کردهایم. نتایج نشان میدهد که این نوع نمودارهای کنترلی دارای خواص آماری نامطلوبی هستند و محدودیت بر خطای نوع اول اثر قابل توجهی بر تعیین متوسط هزینه در واحد زمان و پارامترهای طراحی میگذارد. همچنین، ضریب همبستگی رابطه غیرمستقیم با اندازهی نمونه و فاصلهی نمونهگیری و رابطه مستقیم با متوسط هزینه در واحد زمان دارد.
