مدلسازی شبکه زنجیرهتامین پایدار و تاب آور در صنعت خودرو
دوره 14، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 379-406
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.514088.1508
سیده محبوبه سعیدی فر، ایرج مهدوی، علی تاجدین، نیکبخش جوادیان
چکیده هدف: این پژوهش به ارایه یک مدل بهینهسازی چندهدفه جهت طراحی زنجیرهتامین پایدار با تاکید بر ابعاد تابآوری پرداخته است. مدل پیشنهادی بهگونهای توسعه یافته است که قادر به ایجاد تعادل بهینه میان اهداف اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی باشد و همزمان پاسخ مناسبی به تغییرات و اختلالات احتمالی در زنجیرهتامین ارایه دهد. جهت اعتبارسنجی و ارزیابی کارایی مدل توسعهیافته، یک مطالعه موردی در صنعت خودروسازی انجام شده است. نتایج این مطالعه نشاندهنده عملکرد مطلوب مدل پیشنهادی بوده و در نهایت ابزارها و راهکارهای مدیریتی کاربردی برای تصمیمگیرندگان زنجیرهتامین ارایه گردیده است.
روششناسی پژوهش: برای دستیابی به این هدف، یک مدل تصمیمگیری جامع توسعه یافته است. در مرحله نخست، امتیازدهی به تامینکنندگان با توجه به معیارهای پایداری و تابآوری صورت میگیرد. این ارزیابی با بهرهگیری از دو رویکرد نوآورانه تصمیمگیری، شامل روش بهترین-بدترین فازی تصادفی و روش ویکور تصادفی، انجام میپذیرد. در گام بعدی، یک مدل ریاضی چندهدفه با در نظر گرفتن عدمقطعیتهای فازی-تصادفی طراحی شده است. بهمنظور حل این مدل، از رویکرد بهینهسازی استوار فازی و روش برنامهریزی آرمانی چندگزینهای اصلاحشده مبتنی بر تابع مطلوبیت استفاده شده است.
یافتهها: در این پژوهش، زنجیرهتامین شرکت خودروسازی سایپا کاشان با تمرکز بر سه بعد کلیدی شامل معیارهای عمومی، پایداری و تابآوری مورد ارزیابی قرار گرفته است. شاخصهایی نظیر هزینه، کیفیت و کاهش مصرف انرژی بهعنوان مهمترین معیارها شناسایی شدهاند. ارزیابی و رتبهبندی تامینکنندگان با استفاده از روش ویکور فازی انجام پذیرفته است. نتایج حاصل نشان میدهد که در میان تامینکنندگان اصلی، گزینههای دوم و پنجم و در میان تامینکنندگان پشتیبان، گزینه دوم، بالاترین امتیازات را کسب کردهاند. افزون بر این، بهمنظور بررسی استواری و اعتبار رویکرد پیشنهادی، نتایج بهدستآمده با روشهای سنتی مقایسه گردیدهاند.
اصالت/ارزشافزوده علمی: ارزشافزوده این پژوهش در ارایه یک مدل جامع تصمیمگیری در شرایط عدمقطعیت نهفته است که به بهبود عملکرد زنجیرهتامین از جنبههای اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی کمک میکند. یافتههای تحقیق میتوانند نقش موثری در حمایت از تصمیمگیری مدیران و سیاستگذاران صنعت ایفا کرده و آنها را در مواجهه با چالشهای پیچیده و پویای زنجیرهتامین یاری رسانند.
طراحی شبکه زنجیرهتامین ضایعات کشاورزی نخلستانهای کشور
دوره 14، شماره 1، بهار 1403، صفحه 31-45
https://doi.org/10.48313/jqem.2024.210884
حسین کیانی پور، علی حسین زاده کاشان، احسان نیک بخش
چکیده هدف: در سالهای اخیر، مدیریت زیستمحیطی با تاکید بر حفاظت از محیطزیست بهیکی از اولویتهای اصلی دولتها و سازمانها تبدیل شده است. یکی از حوزههای کلیدی در این زمینه، طراحی شبکه زنجیرهتامین با رویکردهای زیستمحیطی است که به یکپارچهسازی فرآیندهای تولید با اهداف پایداری کمک میکند.
روششناسی پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی امکانسنجی استفاده از ضایعات هرس درخت نخل خرما در ساخت تختههای فشرده چوبی با دانسیته متوسط انجام شده است. درخت خرما بهعنوان یکی از غنیترین منابع گیاهی کشور، دارای پتانسیل بالایی برای استفاده در صنعت چوب و کاهش ضایعات محیطزیستی است.
یافتهها: ابتدا ویژگیهای زیستی و ساختاری درخت نخل خرما موردبررسی قرار گرفته و سپس با استفاده از این ماده اولیه، مدل طراحی شبکه زنجیرهتامین MDF توسعه داده شده است. در ادامه، عملکرد مدل پیشنهادی در شرایط مختلف عملیاتی و زیستمحیطی ارزیابی و مقایسه شده است.
اصالت/ارزشافزوده علمی: یافتههای پژوهش نشان میدهد استفاده از ضایعات نخل خرما در تولید MDF نهتنها به کاهش ضایعات زیستمحیطی کمک میکند، بلکه در طراحی یک زنجیرهتامین سبز و کارآمد نیز موثر است. همچنین، بررسیها حاکی از نبود مطالعات مشابه در این زمینه بوده که اهمیت نوآوری پژوهش را دوچندان میکند.