طراحی نمودار کنترل تطبیقی فاصله نمونه گیری متغیر ماکسیممِ میانگین متحرکموزون نمایی انحراف مجذور میانگین متحرک موزون نمایی

دوره 5، شماره 1، بهار 1394، صفحه 1-12

امیرحسین امیری، آتنا رحیمی جعفری، رضا کامران‌راد

چکیده نمودار کنترل یکی از پرکاربردترین ابزارهای کنترل آماری فرآیندها است که نقش مهمی را در ارتقاء کیفیت آن ها ایفا می کند. یکی از ضعف های نمودارهای کنترل سرعت پایین آن در تشخیص تغییرات ایجاد شده در پارامتر فرآیند است. بدین منظور نمودارهای کنترل تطبیقی برای بهبود عملکرد نمودارهای کنترل برای کشف تغییرات کوچک توسعه یافته اند. در این مقاله از روش تطبیقی فاصله نمونه گیری متغیر، برای بهبود عملکرد نمودار کنترل ماکسیممِ میانگین متحرک موزون نمایی انحراف مجذور میانگین متحرک موزون - نمایی برای کشف تغییرات در میانگین و واریانس و تغییرات همزمان میانگین و واریانس استفاده شده است. عملکرد روش پیشنهادی با استفاده از شبیه سازی و معیارهای میانگین زمان تا هشدار و متوسط زمان تعدیل شده تا وقوع هشدار، با نمودار کنترل نمونه گیری با فواصل ثابت، مقایسه شده است. نتایج نشان می دهد که روش پیشنهادی به ازای تغییرات بزرگ، دارای عملکرد بهتری نسبت به نتایج نمودار کنترل موجود در ادبیات تحقیق است.

تلفیق تابع زیان تاگوچی و طراحی اقتصادی نمودارهای کنترلی X ̅ در حضور داده‌های نرمال و نانرمال

دوره 6، شماره 1، بهار 1395، صفحه 1-8

محمد بامنی مقدم، مجتبی آقاجان‌پور پاشا، شبنم فانی

چکیده نمودار کنترلی، یکی از ابزار اساسی کنترل آماری کیفیت و پایش حین تولید فرایندهای تولیدی و خدماتی است. هزینه‌ی کیفیت در رویکرد کلاسیک طراحی نمودار کنترلی به این‌که مشخصه‌ی کیفیت درون یا بیرون حدود کنترلی قرار دارد بستگی دارد. از آن‌جا که ادغام رهیافت تابع زیان در فعالیت‌های پایش حین تولید مانند نمودارهای کنترلی، که برگرفته از مفهوم زیان اجتماعی کیفیت تاگوچی است و در آن هزینه‌ی کیفیت به مقدار انحراف مشخصه‌ی کیفیت از مقدار هدف وابسته است، به ارزیابی جامع‌تر فرایند و در نتیجه به تصمیم‌های بهتر در راهبرد مدیریت رهنمون می‌شود. این مقاله به تلفیق تابع زیان تاگوچی و طراحی اقتصادی نمودار کنترلی X ̅ می‌پردازد. به‌علاوه، با توجه به آن‌که داده‌های خروجی فرایند ممکن است از توزیع نرمال پیروی نکنند و یا این‌که پذیره‌های قضیه‌ی حد مرکزی در مورد آن صادق نباشند، لزوم مطالعه‌ی مدل تلفیقی در این موقعیت‌ها نیز، علاوه بر حالت توزیع نرمال، ضرورت پیدا می‌کند. در این راستا، پارامترهای طراحی اقتصادی حاصل از مدل تلفیقی در حضور داده‌های نرمال و نانرمال مقایسه خواهند شد که در آن، با توجه به گستردگی نرخ شکست افزایشی در سامانه‌های تولیدی، از طرح نمونه‌گیری نایکنواخت برای بازرسی نمونه‌ها و از مدل شوک وایبول برای سازوکار شکست فرایند استفاده شده است. 

ارایه یک مدل تلفیقی برنامه‌ریزی ریاضی برای انتخاب و تخصیص سفارشات تأمین‌کنندگان سبز نیروگاه زیست توده

دوره 7، شماره 1، بهار 1396، صفحه 1-15

میثم نصرالهی، مهدی حکیمی‌اصل، علیرضا حکیمی‌اصل، عباس کرامتی

چکیده تخریب گسترده محیط زیست و انتشار روز افزون گازهای گلخانه­ای، باعث ایجاد نگرانی­های زیست­محیطی در میان جوامع و دولت‌ها شده است. یکی از راهکارهای کاهش آلایندگی زیست‌محیطی، پیاده‌سازی زنجیره‌تامین سبز است. در این پژوهش انتخاب تامین‌کنندگان سبزِ تجهیزات نیروگاه­های زیست توده و نحوه تخصیص تقاضا به آن‌ها به عنوان یکی از کلیدی‌ترین‌ تصمیمات راهبردی زنجیره‌تامین مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به تعدد معیارها در این مساله، استفاده از روش‌های مقایسه زوجی برای وزن‌دهی کارآمد نخواهد بود. در مدل تلفیقی ارایه شده، از روش تحلیل مولفه‌های اصلی برای مقابله با این چالش استفاده شده است. در نهایت با استفاده از یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی چند هدفه، میزان تخصیص تقاضا به هر تامین‌کننده مشخص می‌گردد. روش پیشنهادی برای انتخاب تامین‌گنندگان سبز تجهیزات نیروگاه زیست توده شیراز مورد استفاده قرار گرفت. نتایج حاصله بیانگر کارآیی مدل پیشنهادی برای انتخاب تامین‌کنندگان سبز تجهیزات نیروگاه زیست توده است.

پایش پروفایل‌های چندمتغیره خطی ساده خودهمبسته در فاز 1 تحت مدل‌های (AR(1 و (MA(1

دوره 8، شماره 1، بهار 1397، صفحه 1-7

محمد تقی پور، امیرحسین امیری، عباس سقایی

چکیده در برخی مسائل، کیفیت یک فرایند یا محصول با استفاده از یک پروفایل که رابطه بین یک یا چند متغیر پاسخ و یک یا چند متغیر مستقل است توصیف و کنترل می‌شود. در موارد مشخصی که متغیرهای پاسخ همبسته‌اند، می‌توان کیفیت فرآیند یا محصول را به وسیله چندین پروفایل هم‌زمان توصیف نمود. در برخی موارد به دلیل فاصله کم بین دوبار نمونه‌گیری، متغیرهای پاسخ در یک پروفایل خودهمبسته می‌شوند. خود همبستگی روی براورد پارامترهای رگرسیون تاثیر گذاشته و عملکرد نمودارهای کنترلی در کشف تغییرها ضعیف‌تر می‌شود. در این مقاله یک پروفایل چندمتغیره خطی ساده خودهمبسته در نظر گرفته می‌شود و فرض می‌شود که خودهمبستگی بتواند با مدل‌های AR(1) و MA(1) توصیف ‌شود. سپس دو نمودار کنترل برای پایش پروفایل‌های چندمتغیره خطی ساده در فاز 1 پیشنهاد می‌شود. عملکرد نمودارهای کنترل پیشنهادی در فاز 1 با استفاده از شبیه‌سازی و معیار توان آزمون مقایسه می‌شوند.

ارایه چارچوبی برای محاسبه قابلیت‌اطمینان با استفاده از مدل خطرات نسبی با محوریت داده‌های پایش وضعیت موتور دیزل

دوره 14، شماره 1، بهار 1403، صفحه 1-17

https://doi.org/10.48313/jqem.2024.214729

محمدرضا میرایی، سعید رمضانی، حمزه سلطانعلی

چکیده هدف: با توجه به اهمیت بالای برآورد دقیق قابلیت‌اطمینان موتورهای دیزل در صنایع، این تحقیق به دنبال ارایه مدلی است که با لحاظ‌کردن عوامل محیطی موثر به‌ویژه ذرات فرسایشی در روغن‌موتور دقت محاسبه قابلیت‌اطمینان را نسبت به مدل‌های کلاسیک مبتنی بر زمان بین خرابی‌ها افزایش دهد. هدف اصلی پژوهش، استفاده از مدل‌های مبتنی بر فاکتورهای ریسک برای تحلیل جامع‌تر و دقیق‌تر عملکرد موتورهای دیزل است.
روش‌شناسی پژوهش: در این مطالعه از مدل خطرات نسبی به‌منظور تحلیل قابلیت‌اطمینان موتورهای دیزل استفاده شده است. داده‌های مورد استفاده شامل اطلاعات مربوط به ذرات فرسایشی موجود در روغن‌موتور بودند. برای آزمون فرض متناسب بودن، از آزمون هارل و لی (نسخه اصلاح‌شده آزمون باقی‌مانده‌های شوئنفلد) استفاده شد. سپس ضرایب مدل از طریق آزمون والد اعتبارسنجی و قابلیت‌اطمینان برای دو گروه موتور با شرایط متفاوت محاسبه گردید.
یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که لحاظ‌کردن فاکتورهای ریسک، مانند سطح ذرات فرسایشی در روغن‌موتور، موجب افزایش دقت در برآورد قابلیت‌اطمینان موتورهای دیزل می‌شود. به‌طور خاص مشخص شد که سن، وضعیت تعمیرات و شرایط عملیاتی تاثیر معناداری بر قابلیت‌اطمینان دارند به‌گونه‌ای که موتورهای فرسوده سریع‌تر به سطح پایین‌تری از قابلیت اطمینان می‌رسند. مدل پیشنهادی با فراهم‌سازی تحلیلی دقیق‌تر، می‌تواند ابزار موثری برای بهینه‌سازی زمان‌بندی تعمیرات و پیشگیری از خرابی‌های ناگهانی در سیستم‌های صنعتی باشد.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: تمایز اصلی این تحقیق در تلفیق داده‌های کیفی مرتبط با وضعیت داخلی موتور (ذرات فرسایشی در روغن) با مدل‌های آماری پیشرفته PHM است که در تحقیقات پیشین کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. این رویکرد با ایجاد پیوند بین تحلیل داده‌های شرایط عملکردی و تحلیل قابلیت‌اطمینان، افق‌های جدیدی در برنامه‌ریزی نگهداری مبتنی بر وضعیت فراهم می‌کند.

آنالیز اثرات پارامترهای اصلی شکل هندسی بدنه بالگرد بر ضرایب آیرودینامیکی با بکارگیری طرح تاگوچی و متدولوژی رویه پاسخ

دوره 6، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 66-78

حسین شیخی، عباس سقایی

چکیده در طراحی بالگرد، تعیین شکل هندسی بدنه از مسائل اصلی و اولیه می‌باشد که بر مشخصات عملکردی بالگرد موثر می‌باشد. ضرایب آیرودینامیکی بدنه بالگرد معیار اصلی تعیین کننده کیفیت و مناسب بودن شکل هندسی بدنه بالگرد محسوب می‌شوند. طراحی بهینه شکل هندسی بدنه بالگرد فعالیتی پیچیده می‌باشد و تعیین اثرات پارامترهای مختلف هندسه بالگرد بر ضرایب آیرودینامیکی ضروری است. در این مقاله، طراحی آزمایشات کامپیوتری بر مبنای شبیه‌سازی دینامیک سیال محاسباتی به منظور مطالعه اثرات پارامترهای اصلی شکل هندسی بدنه بالگرد، نظیر نسبت بزرگترین عرض بدنه بالگرد به طول بالگرد، نسبت بزرگترین ارتفاع بدنه بالگرد به طول بالگرد و نسبت شعاع انحناء دماغه به بزرگترین عرض بدنه بالگرد، بر ضرایب آیرودینامیکی پسا، برآ و گشتاور پیچشی بکار برده شده است. آزمایشات بر اساس آرایه متعامد L25 (53) تاگوچی طراحی شده است. برای تعیین ارتباط میان ضرایب آیرودینامیکی و پارامترهای شکل هندسی بدنه بالگرد و میزان اهمیت هر پارامتر در ضرایب آیرودینامیکی، از نمودارهای رویه سه بعدی، نسبت‌های سیگنال به نویز، میانگین اثرات اصلی، متدولوژی رویه پاسخ و آنالیز واریانس استفاده شده است. همچنین، مدل‌های ریاضی برای تخمین ضرایب آیرودینامیکی پسا، برآ و گشتاور پیچشی از طریق متدولوژی رویه پاسخ توسعه داده شد. نتایج در سطح اطمینان 95 درصد نشان می‌دهد که موثرترین پارامتر در مقدار ضریب پسای بدنه بالگرد پارامتر نسبت بزرگترین ارتفاع بدنه بالگرد به طول بالگرد و در ضرایب برآ و گشتاور پیچشی پارامتر نسبت بزرگترین عرض بدنه بالگرد به طول بالگرد می‌باشد.

روش بلوک دیاگرام توسعه یافته برای ارزیابی قابلیت اطمینان سیستم‌های چندوضعیته با در نظر گرفتن مؤلفه‌های وابسته

دوره 8، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 75-85

مریم قره گوزلو، زهرا سبحانی، هیوا فاروقی

چکیده ارزیابی قابلیت اطمینان سیستم‌های چندوضعیته اغلب با فرض استقلال اجزا بررسی شده است در حالی که درنظرگرفتن اثرهای متقابل این مؤلفه‌ها در این سیستم­‌ها بسیار مفید و منطبق با شرایط واقعی است. روش سنتی بلوک دیاگرام، قابلیت اطمینان سیستم‌های چند وضعیته‌ی تعمیرپذیر را مورد ارزیابی قرار نمی‌دهد. استفاده از شیوه‌های ساده فرایند تصادفی به علت پیچیدگی محاسباتی مسئله برای کاربردهای مهندسی در چنین مواردی بسیار دشوار است. تاکنون در ادبیات موضوع روش تابع مولد سراسری برای سیستم‌­های مبتنی بر لحاظ نمودن مؤلفه­‌های وابسته مورد استفاده قرار نگرفته است. در این مقاله با استفاده از مفهوم فرایندهای تصادفی و تکنیک تابع مولد سراسری، به تجزیه و تحلیل سیستم‌های چندوضعیته در شرایط وابستگی توزیع عملکردی برخی ازمؤلفه‌ها به مؤلفه‌های دیگر پرداخته می­‌شود. نتایج نشان­ دهنده­‌ی برتری چشمگیر روش پیشنهادی این مقاله برای محاسبه قابلیت اطمینان سیستم­‌های چندوضعیته دارای وابستگی مؤلفه‌ها است.

ارایه الگوی پیشنهادی جهت شناسایی و کاهش ابعاد متغیرهای موثر بر کیفیت اسلب با رویکرد چندمتغیره-چندمرحله‌‌ای (مورد مطالعه: شرکت فولاد مبارکه اصفهان)

دوره 14، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 91-104

https://doi.org/10.48313/jqem.2024.215016

مهدی کرباسیان، مهسا جعفری، صادق شهبازی

چکیده هدف: فرآیندهای چندمتغیره و چندحالته، به نوعی از فرآیندها اطلاق می‌شود که دارای تعداد زیادی متغیر در هر مرحله از تولید بوده و این متغیرها ممکن است با هم در ارتباط باشند. هدف از این تحقیق، ارایه روشی نوین به منظور انتخاب، کاهش و تعریف متغیرهای کنترلی جدید در فرآیندهای پیچیده تولیدی است، به‌گونه‌ای که کنترل کیفیت موثرتر و کارآمدتر انجام شود.
روش‌شناسی پژوهش: روش تحقیق این مطالعه از نوع کاربردی و توصیفی است. در این تحقیق، از روش‌های یادگیری ماشین و تکنیک‌های کاهش ابعاد همچون تحلیل مولفه‌های اصلی (PCA)، رگرسیون و بررسی همبستگی بین متغیرها استفاده شده است. همچنین برای ارزیابی عملکرد روش پیشنهادی، یک مطالعه موردی بر پایه داده‌های واقعی از فرآیند تولید اسلب‌های فولادی در شرکت فولاد مبارکه اصفهان انجام گرفته است.
یافته‌ها: فرآیند تولید اسلب شامل سه مرحله اصلی کوره، متالورژی ثانویه و ریخته‌گری بود. در هر مرحله، با استفاده از روش پیشنهادی تعداد متغیرهای کنترلی کاهش یافت. برای مثال، در واحد کوره، تعداد 9 متغیر اولیه به 3 گروه تقسیم شد و تحلیل همبستگی و PCA بر هر گروه اجرا گردید. در نتیجه، متغیرهای کلیدی استخراج شدند و نتایج پس از ارایه به خبرگان، مورد تایید قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که این رویکرد قادر است تعداد متغیرهای موثر بر کیفیت را به شکل موثری کاهش دهد.
اصالت/ارزش افزوده علمی: نوآوری این تحقیق در ترکیب تکنیک‌های یادگیری ماشین و کاهش ابعاد برای بهینه‌سازی کنترل کیفیت در فرآیندهای چندمرحله‌ای و چندمتغیره است. این روش در شرایطی که روش‌های سنتی ناکارآمد هستند، می‌تواند ابزار موثری برای مهندسان کیفیت و تحلیل‌گران فرآیند باشد.

تخصیص سرمایه گذاری دفاع از سیستم‌های همبسته با رویکرد بهبود قابلیت اطمینان

دوره 6، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 146-157

امیرحسین امیری، مهدی رحیمدل میبدی، مهدی کرباسیان

چکیده امروزه دفاع از مناطق و منابع حسّاس، موضوعی بنیادی است که وسعت وگستره آن، تمامی زیر ساخت­های کلیدی را دربر می‌گیرد و برای رسیدن به هدف کاهش خسارات و صدمات ناشی از حمله مهاجم، به­کارگیری استراتژی‌های آگاهانه و مفید، لازم و ضروری است. در این تحقیق، مدل­سازی برای بهینه­یابی سرمایه‌گذاری حفاظت از سیستم­هایی درنظر گرفته شده است که ساختار قابلیت اطمینان آنها به صورت سری- موازی بوده و دارای همبستگی عملکردی با یکدیگر هستند. به­طور کلّی در این تحقیق، ابتدا با درنظرگرفتن استقلال عملکردی زیرسیستم‌ها، احتمالات موجود در حمله موفق، ساختار قابلیت اطمینان سیستم و رویکرد تئوری بازی‌ها در پیدانمودن نقطه تعادل، یک مدل برنامه‌ریزی غیرخطی برای تعیین میزان سرمایه‌گذاری دفاع از سیستم‌ها، ارائه شده است. سپس با تعیین روابط قابلیت اطمینان با وجود همبستگی عملکردی بین زیرسیستم‌ها، یک مدل برنامه‌ریزی خطی برای تعیین ضریب همبستگی زیرسیستم­ها و تخصیص مجدد سرمایه‌گذاری برای دفاع از سیستم­ها، معرفی می­شود. در نهایت، مدل ارائه‌شده تحقیق برای یک مثال عددی استفاده‌شده و نتایج آن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

شناسایی و اولویت‌بندی متغیرهای کمی و کیفی پیش‌بینی کننده موفقیت طرح‌های سرمایه‌گذاری در مدل‌سازی شبکه عصبی پرسپترون به منظور مدیریت کیفیت در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور

دوره 7، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 159-175

مرتضی شکرزاده، کمال‌الدین رحمانی، فرزین مدرس خیابانی

چکیده آمار و اطلاعات موجود درباره مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشـور حـاکی از ایـن واقعیت است که این مناطق ، در مقایسـه بـا مناطق پردازش صادرات دنیا در دستیابی به اهداف تعیین شده برای آنها چندان موفق نبوده اند. جامعه آماری این تحقیق تعداد 80 نفر از کارشناسان و خبره های صاحب نظر در مورد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی می­باشند که به صورت در دسترس از مناطق آزاد تجاری-صنعتی ارس و ماکو و منطقه ویژه اقتصادی سلماس استفاده شده است. در این پژوهش ابزاری که با آن به سنجش و اندازه گیری متغیرهای مورد نظر پرداخته شده است دو نوع پرسشنامه محقق ساخته می­باشد که از یکی از آن ها با استفاده از طیف لیکرت برای بررسی تاثیر هر یک از عوامل استفاده شده است و پرسشنامه دیگر برای مقایسات زوجی برای اولویت بندی عوامل استفاده گردیده است. با استفاده از مبانی نظری شش عامل و متغیرهای کمی و کیفی پیش بینی کننده موفقیت یا شکست طرح های سرمایه گذاری به منظور مدیریت کیفیت در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور جهت مدلسازی با شبکه عصبی چند لایه پرسپترون، شناسایی و بعد از توصیف متغیرها و آزمون نرمال بودن، با استفاده از نرم افزار PLS، تحلیل عاملی تاییدی متغیرها صورت گرفت که همگی عوامل از تحلیل عاملی تاییدی مناسبی برخوردار بوده اند. سپس با استفاده از رگرسیون خطی و آزمون آنالیز واریانس (ANOVA) تاثیر هر یک از عوامل بر موفقیت یا شکست طرح های سرمایه گذاری بررسی گردید که نتایج این آزمون نشان دهنده تایید تاثیر هر یک از عوامل بوده است و در نهایت نتایج تحلیل سلسله مراتبی بیانگر این است که مشخصات محصول و خدمات رتبه اول را کسب نموده و بقیه عوامل در رتبه های بعدی قرار گرفتند.

انتخاب طرح مفهومی اثربخش بر‌اساس الزامات کارکردی و غیرکارکردی در مرحله طراحی مفهومی برای یک زیردریایی کلاس H

دوره 8، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 169-181

مهدی کرباسیان، ام البنین یوسفی، ندا حاج حیدری

چکیده در دنیای رقابتی امروز توجه به نیازهای مشتریان و درک درست از آن‌ها به‌عنوان اولین فاز از توسعه و طراحی مفهومی در چرخه عمر سیستم، موفقیت نهادهای اقتصادی را تضمین کرده و هدف سیستم مورد نظر را مشخص می­‌نماید. در این زمینه می­‌بایست تمامی نیازها در نظر گرفته شده و به‌صورت صحیح و در تعامل دایمی با مشتری تفسیر شود. تفسیر صحیح مجموعه این نیازها منجر به ایجاد دو دسته از الزامات با نام‌های الزامات کارکردی و الزامات غیرکارکردی خواهد شد. توجه به هر دوی این الزامات و مقادیر آن‌ها و در نهایت ارزیابی طرح‌های در دست احداث بر اساس این مقادیر در مراحل اولیه چرخه عمر منجر به کاهش هزینه‌ها و مشتری­‌مداری سیستم خواهد شد. هدف تحقیق حاضر که بر روی یک زیردریایی کلاس صورت گرفته است، انتخاب طرح مفهومی بهینه به منظور طراحی و ساخت محصول، با استفاده از محاسبه شاخص اثربخشی و بر اساس الزامات تعیین شده در مرحله طراحی مفهومی است. در طی انجام این پژوهش، ابتدا تمامی نیازهای مشتریان و سایر ذینفعان شناسایی و پس از تفسیر در دو دسته الزامات کارکردی و غیرکارکردی قرار گرفته است. سپس مقادیر کمّی الزامات کارکردی با استفاده از نظر کارشناسان و مقادیر کمّی الزامات غیرکارکردی با استفاده از روش‌های گوناگون و بر اساس فرایندها محاسبه شده است. همچنین از ماتریس مقایسه زوجی به منظور تعیین اوزان هر یک از الزامات استفاده شده و میزان شاخص اثربخشی طرح‌های مورد نظر بر اساس مقادیر وزنی و مقادیر کمّی هر دسته از الزامات برای هر یک از طرح‌های مفهومی تعیین گردیده است. در نهایت از میان دو طرح مفهومی مورد نظر، طرح مفهومی بهینه و اثربخش انتخاب و به صنعت معرفی شده است.

ترکیب جدید برنامه ریزی استوار با محدودیت اعتبار برای شبکه زنجیره تأمین حلقه بسته پاسخگو-پایا تحت عدم قطعیت و اختلالات

دوره 6، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 213-227

علیرضا ارشدی خمسه، علیرضا حمیدیه، بهمن نادری

چکیده امروزه شبکه های زنجیره تامین در فضای کسب و کار رقابتی، با وقوع اختلالات احتمالی، ماهیت غیر قطعی پارامترهای کسب و کار و تغییرات مداوم بازار تقاضا مواجه اند که بر کارایی و عملکرد شبکه تاثیر گذارند بنابراین ضرورت دارد شبکه زنجیره تامین در مقابل وقوع اختلالات پایا، در برابر عدم قطعیت پارامتری استوار و در مواجه با پویایی بازار پاسخگو باشد این پژوهش، ترکیب جدید برنامه ریزی امکانی پایا-استوار را برای طراحی شبکه زنجیره تامین حلقه بسته چند محصولی تحت شرایط عدم قطعیت توسعه داده است برای توسعه رویکرد جدید از برنامه ریزی ریاضی محدودیت اعتبار استفاده شده است شبکه فوق با اهداف ماکزیمم سازی پاسخگویی و پایایی و مینیمم سازی هزینه طراحی شده است و جهت اطمینان یافتن از سطح بالای عملکرد شبکه زنجیره تامین در صورت وقوع اختلال از شاخص استواری با رویکرد مدل سازی مبتنی بر سناریو استفاده شده است. مدل های پایای مبتنی بر برنامه ریزی محدودیت اعتبار و ترکیب جدید استوار-محدودیت اعتبار ارائه گردید و با استفاده از داده های واقعی یک پروژه ملی صنعتی مورد ارزیابی قرار گرفتند نتایج نشان می دهد ترکیب جدید استوار پیشنهاد شده  با متوسط هزینه مطلوب و حداقل انحراف استاندارد ، استواری مدل و اثربخشی آن را ارتقا داده است.

مدل‌سازی چندهدفه زنجیره تأمین معکوس به روش استوار در شرایط عدم قطعیت تقاضا با بهره‌گیری از الگوریتم فرا ابتکاریNSGA-II در صنعت فولاد

دوره 8، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 242-258

احمد جعفرنژاد چقوشی، حنان عموزاد مهدیرجی، سید حسین رضوی حاجی آقا، امیر کارگر سلطان آباد

چکیده در طراحی زنجیره تأمین استفاده از محصولات برگشتی و چرخه دوباره آن‌ها در شبکه تولید و مصرف در قالب لجستیک معکوسمطرح می‌شود.مدل پیشنهادی به بهینه سازی جریان مواد در شبکه زنجیره‌­تاٌمین، تعیین مقدار و مکان تسهیلات و برنامه‌ریزی حمل­‌ونقل در شرایط عدم قطعیت تقاضا می‌پردازد به گونه‌ای‌که: کل سود عملیاتی زنجیره حداکثر، اثرات نامساعد زیست محیطی حداقل و سطح خدمت‌دهی به مشتریان و تاٌمین کنندگان زنجیره حداکثر شود.برای مواجهه با عدم قطعیت مدل از برنامه ریزی استوار مبتنی بر سناریو و برای حل مدل با داده‌های واقعی در صنعت فولاد از الگوریتم فراابتکاری NSGA-II استفاده شده است.نتایج بدست آمده مدل از مجموعه داده‌های واقعی و اعتبارسنجی انجام شده نشان می‌دهد که مدل می‌تواند بصورت یکپارچه نسبت به بهینه سازی اهداف و تعیین تعداد و مکان تسهیلات لازم برای صنعت فولاد، کارایی لازم را به همراه داشته باشد. 

تأثیر درصد تصادفی اقلام نامعیوب بر قابلیت اطمینان محصول

دوره 7، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 246-270

کامیار صبری‌لقائی، مریم مظهر

چکیده قابلیت اطمینان محصولات تولیدی با توجه به تغییرات در کیفیت تولید می­تواند متفاوت باشد. داده­های خرابی میدانی اطلاعات مفیدی را برای ارزیابی اینکه آیا تغییرات در قابلیت اطمینان مهم هستند یا خیر و یا شناسایی علت تغییرات ارائه می­دهند. به منظور شناسایی این خطاها نیاز به مدل­سازی تأثیر این خطاها بر قابلیت اطمینان محصول هستیم. در این تحقیق قصد داریم رفتار قابلیت اطمینان محصول را بر اساس درصد خطاهای کیفی مختلف که ممکن است محصولات با آن­ها تولید شوند پیش بینی کنیم. در همین راستا دو نوع خطای کیفی یعنی اقلام نامنطبق و خطای مونتاژ به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می­گیرد. به منظور مدل­سازی فرض می­شود که درصد خطاهای کیفی از توزیع بتا و زمان­های شکست از توزیع وایبل پیروی می­کنند. قابلیت اطمینان، نرخ مخاطره و نمودار احتمال محصولات تحت این دو نوع خطای کیفی مطالعه می­شوند. بر اساس نتایج این تحقیق می­توان نوع و درصد خطاهای کیفی که محصولات با وجود آن­ها تولید می­شود را حدس زد.

مدیریت کیفیت داده‌محور و سیستم‌های هوشمند

مدل‌سازی ترکیبی PLS-ANN برای بررسی نقش میانجی فناوری‌های صنعت 0/4 و رضایت مشتری در رابطه بین QMP و عملکرد سازمانی

دوره 15، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 339-368

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.525215.1550

امیرمحمد خانی، آرمان رضاسلطانی، احمد جعفرنژاد چقوشی، محمد علی نیکخواه

چکیده هدف: این پژوهش با هدف بررسی روابط میان QMP، فناوری‌های صنعت 4.0 و عملکرد سازمانی انجام شده است و در این میان، نقش میانجی رضایت مشتری و فناوری مورد توجه قرار گرفته است. هدف اصلی مطالعه، تبیین نحوه اثرگذاری ترکیب کیفیت و فناوری بر ارتقای عملکرد سازمانی در شرکت‌های تولیدی ایران بوده است.
روش‌شناسی پژوهش: پژوهش از رویکرد ترکیبی استفاده کرده و داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) و شبکه عصبی مصنوعی (ANN) تحلیل شده‌اند. جامعه آماری شامل کارکنان شرکت‌های تولیدی ایران بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای معتبر با 205 پاسخ‌دهنده گردآوری شده است. ابزار پژوهش دارای پنج متغیر اصلی، چهارده مولفه فرعی و چهل‌وپنج شاخص بوده است.
یافتهها: نتایج نشان داده‌اند که QMP تاثیر مستقیم و معناداری بر رضایت مشتری و عملکرد سازمانی دارند. همچنین، فناوری صنعت 4.0 و رضایت مشتری نقش میانجی موثری در این روابط ایفا کرده‌اند. تحلیل شبکه عصبی نیز بیان کرده است که رضایت مشتری، مدیریت فرآیند و داده‌محوری بیشترین اهمیت را در پیش‌بینی عملکرد سازمانی داشته‌اند. یافته‌ها در مجموع تایید کرده‌اند که ترکیب QMP با فناوری‌های نوین می‌تواند راهبردی کارآمد برای بهبود عملکرد سازمانی باشد.
اصالت/ارزش افزوده علمی:این تحقیق با ترکیب دو روش PLS و ANN، رویکردی نوآورانه برای تحلیل هم‌زمان روابط علی و پیش‌بینی غیرخطی ارایه داده است. همچنین با بررسی هم‌زمان دو متغیر میانجی رضایت مشتری و فناوری و اجرای پژوهش در بستر بومی شرکت‌های ایرانی، خلأ مطالعاتی موجود را پوشش داده و به توسعه ادبیات مدیریت کیفیت و تحول دیجیتال کمک کرده است.

نمودار کنترلی علامت GWMA تحت نمونه‌گیری مجموعه‌ی رتبه‌ای برای پایش پارامتر مکان فرایند

دوره 12، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 385-412

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.177204

مهتاب نظری، محمد بامنی مقدم، رحمت شجاعی

چکیده نمودارهای کنترلی به‌صورت گسترده‌ای در شناسایی تغییرات فرایند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرند و زمانی‌که شناسایی تغییرات کوچک در فرایند، مد نظر باشد، نمودارهای کنترلی غیرشوهارتی مانند میانگین متحرک موزون نمایی (EWMA) و میانگین متحرک موزون تعمیم‌یافته (GWMA) جایگزین بهتری برای نمودارهای کنترلی شوهارتی مانند X ̅ هستند. نمودار کنترلی ‎GWMA‎‏ حساسیت بیش‌تری در شناسایی انتقال‌های کوچک در پارامتر مکان فرایند نسبت به نمودار کنترلی ‎EWMA‎‏ و نمودار کنترلی X ̅ دارد. نمودارهای کنترلی ناپارامتری در مواقعی که توزیع مشخصه‌ی کیفیت فرایند نامعلوم است‏، مورد استفاده قرار می‌گیرند. نمودار کنترلی علامت یکی از معروف‌ترین نمودارهای کنترلی ناپارامتری است که ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺩﺭ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﻭ ﻋﺪﻡ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺕ ﻋﺪﺩﯼ ﭘﯿﭽﯿﺪﻩ ﺑﻪ‌ﻃﻮﺭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ‌ﺍﯼ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﺩﺍﺭﺩ. برای اولین بار در این مقاله، نمودار کنترلی علامت میانگین متحرک موزون تعمیم‌یافته با استفاده از طرح نمونه‌گیری مجموعه‌ی رتبه‌ای معرفی شده است.

ارزیابی ریسک‌های نرم افزاری امنیت اطلاعات سامانه‌ اطلاعاتی تحقیقاتی با استفاده از روش ترکیبی تجزیه‌تحلیل حالات بالقوه خرابی فازی و تصمیم‌گیری با معیارهای چندگانه فازی

دوره 8، شماره 1، بهار 1397، صفحه 8-20

مهرداد فروزنده، محمد جواد ارشادی، مهدی کرباسیان

چکیده امروزه با گسترده تر شدن استفاده از رایانه در سیستم‌های اطلاعاتی، تنوع ریسک‌های امنیت اطلاعات افزایش یافته و مدیریت اینگونه ریسک­ها بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به اهمیت امنیت اطلاعات در سامانه­های اطلاعاتی تحقیقاتی برخط بعنوان منابع اصلی تحقیقات و پژوهش های آتی، اینمطالعه با بکارگیری مدل ترکیبی از منطق فازی، ابزار FMEAو روش­های تصمیم­گیری AHP و TOPSIS، سعی در ارزیابی و اولویت‌بندی بهینهریسک‌های امنیتاطلاعات یک سامانه اطلاعاتی تحقیقاتی برخط در ایران را دارد. با استفاده از منطق فازی در روش FMEAسنتی، امتیازات شفاف­تر و دقیق­تر ارزیابی شده و با بکارگیری روش­های AHP و TOPSIS فازی ابتدا وزن معیارهای روش FMEA اندازه‌گیری و سپس با محاسبه ضریب نزدیکی، ریسک‌های بالقوه شناسایی شده، اولویت‌بندی گردیده است. نتایج حاصل از این مقاله در بررسی کاربرد این مدل در شناسایی، ارزیابی و اولویت­بندی ریسک­های بالقوه سامانه مورد مطالعه در سه حوزه اصلی: محرمانگی، دردسترس بودن و یکپارچگی اطلاعات نشان می‌دهد، ریسک­های مربوط به دسترسی غیرمجاز به اطلاعات و درست و یکپارچه نبودن اطلاعات از نظر کارشناسان این سامانه در اولویت بالاتری قرار دارد.

ارائه رویکردهای کنترل نوین برای پایش مشخصه های کیفی با توزیع ویبول تحت سانسورشدگی نوع دو در یک فرآیندهای دومرحله ای

دوره 6، شماره 1، بهار 1395، صفحه 9-20

شروین اسدزاده، فاطمه کیادلیری

چکیده در این مقاله نمودارهای کنترل به منظور پایش پارامتر مقیاس داده های قابلیت اطمینان با توزیع ویبول در حضور سانسورشدگی نوع دو در فرآیندهایی با خاصیت آبشاری پیشنهاد می گردد. یک نمودار کنترل جمع تجمعی و یک نمودار کنترل با حدود احتمال با هدف کشف شیفت های کاهشی در میانگین مشخصه کیفی با ماعیت قابلیت اطمینان در نظر گرفته شده اند. رویکردهای کنترل پیشنهادی بر اساس توزیع کوچکترین مقدار حدی تبدیل شده از توزیع ویبول می باشند تا خاصیت آبشاری که ویژگی اصلی فرآیندهای چندمرحله ای است لحاظ شود. سپس برای ارزیابی نمودارهای کنترل پیشنهادی، شبیه سازی انجام شده است که در آن شاخص مقایسه نمودارهای کنترل، متوسط طول دنباله می باشد. همچنین از شاخص زیان درجه دوم اضافی نیز برای مقایسه توانایی کشف نمودارهای کنترل پیشنهادی استفاده شده است. به علاوه آنالیز حساسیت به منظور بررسی اثر تعداد شکست در عملکرد نمودارهای کنترل پیشنهادی و استواری رویکردهای پایش در مقابل شیفت در مرحله قبل فرآیند، مورد مطالعه قرار گرفته است. درآخر برای نشان دادن عملکرد نمودارهای کنترل، مطالعه موردی از کارخانه تولید بطری های شیشه ای مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نمایانگر برتری نمودار کنترل جمع تجمعی نسبت به نمودار کنترل با حدود احتمال می باشد.

یک روش نیم‌پارامتری برای بهینه‌سازی مسائل چند پاسخی: مطالعه موردی در بهبود کیفیت دستگاه تزریق پلاستیک

دوره 7، شماره 1، بهار 1396، صفحه 16-28

مهران توکلی، محمد بامنی مقدم

چکیده بهینه‌سازی چندپاسخی که با روش رویه‌ی پاسخ انجام می‌شود، بسیار پرکاربرد است. قبل از بهینه‌سازی، نیازمند انتخاب و برازش مدل مناسب برای هر پاسخ هستیم. یک مسئله اصلی که ممکن است به دلیل برازش نادرست مدل‌ها و نرسیدن به راه‌حل‌های بهینه اتفاق بیفتد، بدمشخص‌سازی مدل است. روش مدل رگرسیونی استوار که یک روش نیم‌پارامتری برای براور‏د است می‌تواند از هر دو روش براورد پارامتری و ناپارامتری در مقابل بدمشخص‌سازی مدل عملکرد مناسب‌تری داشته باشد. در این پژوهش، استفاده از یک روش مدل رگرسیونی استوار برای بهبود براورد مدل پیشنهاد شده است و برازش‌های مناسب هر یک از پاسخ‌ها با یکی از روش‌های بهینه‌سازی چندپاسخی یعنی تابع مطلوبیت بررسی خواهد شد. در ادامه، یک مطالعه کاربردیبرای مقایسه‌ی روش‌های پارامتری‏‏، ناپارامتری و نیم‌پارامتری ارائه می‌شود. نتیجه‌های این مطالعه نشان می‌دهند که عملکرد مدل رگرسیونی استوار، در بسیاری از موقعیت‌ها و همچنین در مرحله‌ی مدل‌سازی، از دو روش دیگر مناسب‌تر است. ‏بنا بر این‏، نتیجه‌های بهینه‌سازی با مدل رگرسیونی استوار بسیار قابل اعتمادتر هستند.

مدل‌سازی صنعت خودرو با رویکرد افزایش و بهبود بهره‌وری در صادرات غیرنفتی ایران با استفاده از سیستم داینامیک

دوره 14، شماره 1، بهار 1403، صفحه 18-30

https://doi.org/10.48313/jqem.2024.215013

سید جابر حسینی، محمد مهدی موحدی، امیر غلام ابری، سید احمد شایان نیا

چکیده هدف: در جهان امروز، نقش اقتصاد در شکل‌گیری مدل‌های کسب‌وکار و قدرت کشورها بسیار برجسته است. صادرات نقش موثری در افزایش بهره‌وری و توسعه اقتصادی به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه دارد. صنعت خودروسازی به‌عنوان یک بخش کلیدی، در این فرآیند نقش مهمی ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف شناسایی متغیرهای اثرگذار بر صادرات غیرنفتی و بررسی چگونگی تاثیر آن‌ها بر رشد بهره‌وری و بهبود صادرات انجام شده است.
روش‌شناسی پژوهش: در این تحقیق از رویکرد پویایی‌شناسی سیستم‌ها استفاده شده است. برای مدل‌سازی تعامل میان متغیرهای کلیدی اقتصادی، از نرم‌افزار VENSIM بهره گرفته شده است. همچنین نمودارهای علی-معلولی و نمودارهای حالت و جریان طراحی شده‌اند تا روابط بین متغیرها به‌خوبی تحلیل شوند.
یافته‌ها: متغیرهای اصلی بررسی‌شده در این مطالعه شامل نرخ ارز، تورم، بهره‌وری و رقابت‌پذیری هستند. مدل طراحی‌شده اعتبارسنجی شده و در قالب سناریوهای مختلف اجرا گردیده است. نتایج نشان می‌دهند که تغییرات این متغیرها چگونه بر بهره‌وری و عملکرد صادرات غیرنفتی در صنعت خودرو تاثیرگذار هستند.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: این مطالعه یک مدل پویای اختصاصی برای صنعت خودروسازی در اقتصادهای درحال‌توسعه مانند ایران ارایه می‌دهد؛ جایی که اتکای شدید به نفت، باعث ناکارآمدی در سایر بخش‌های صادراتی شده است. این مدل می‌تواند به سیاست‌گذاران و ذی‌نفعان صنعت کمک کند تا تعاملات پیچیده اقتصادی را درک کرده و تصمیمات موثرتری برای ارتقای صادرات غیرنفتی و بهره‌وری اتخاذ کنند.

طراحی آماری اقتصادی نمودار کنترل X ̅ برای مشخصه کیفی غیرنرمال با رویکرد زنجیرهای مارکوف

دوره 6، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 79-91

اصغر سیف، محسن ترابیان

چکیده چکیده نمودارهای کنترل در پایش فرایندها به منظور تشخیص هرگونه تغییری که می‌تواند کیفیت فرایند را تحت تاثیر قرار دهد، مورد استفاده قرار می‌گیرند. در اغلب اوقات، فرض می‌شود داده‌های فرایند دارای توزیع نرمال هستند که این فرض ممکن است در عمل برقرار نباشد. در این مقاله، طراحی آماری اقتصادی نمودار کنترل X ̅ زمانی که توزیع مشخصه‌ی کیفی نرمال نباشد را با رویکرد زنجیرهای مارکوف مورد بررسی قرار می‌دهیم. در این ارتباط، از توزیع بر به عنوان مدلی برای توزیع متغیر کیفیت فرایند استفاده می‌کنیم. این توزیع بدلیل انعطاف‌پذیری مولفه‌هایش می‌تواند بسیاری از توزیع‌ها ازجمله توزیع نرمال را مدل سازی کند. عملکرد طراحی را نیز به وسیله‌ی تحلیل حساسیت پارامترهای فرایند و بر اساس مقادیر چولگی و کشیدگی جامعه، با بکارگیری الگوریتم ژنتیک، برای کاربردی صنعتی نشان می‌دهیم. 

طراحی مدل تشخیص زودهنگام ایرادات قابلیت اطمینان محصول با استفاده از تحلیل داده‌های گارانتی و نتایج آزمون‌های کیفی خط تولید (مطالعه موردی سالن موتورسازی)

دوره 8، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 86-97

امیر شریف پور، کامیار صبری لقائی، حمیدرضا ایزدبخش، مرتضی آگاه

چکیده هزینه­‌های  گارانتی در شرکت­‌های تولیدی یکی از سرفصل­‌های مهم هزینه‌­ای را شکل داده و می­‌تواند بخش قابل توجهی از سود شرکت را به خود اختصاص دهد. طبیعی است که تلاش برای کاهش این هزینه­‌ها می­‌تواند منجر به افزایش حاشیه سود شود. در همین راستا شناسایی ایرادات قابلیت اطمینانی پیش از وقوع آن‌­ها می­‌تواند به کاهش هر چه بیشتر این هزینه­‌ها و همچنین کاهش نارضایتی مشتری کمک کند.  از آنجایی که مشکلات قابلیت اطمینان ممکن است ناشی از ایرادات تولیدی باشند جداسازی این محصولات پس از فرایند تولید به کاهش بازگشت‌­های گارانتی کمک شایانی می­‌کند. لذا در این مقاله، یک مدل تشخیص زودهنگام ایرادات قابلیت اطمینان محصول با استفاده از تحلیل داده­‌های گارانتی و پارامترهای کیفی خط تولید طراحی شده است. در همین راستا یک مطالعه موردی بر روی موتورهای TU5 ایران خودرو انجام شده است.

ارایه یک مدل برنامه ریزی ریاضی فازی به منظور تخصیص و زمانبندی انجام قطعات در یک سیستم تولید انعطاف پذیر (FMS) و تاثیر تعمیرات و نگهداری بر کیفیت محصول

دوره 14، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 105-126

https://doi.org/10.48313/jqem.2024.215017

جعفر حسن بیگی، مقداد جهرمی، محمد تقی پور

چکیده هدف: این پژوهش با هدف توسعه یک مدل ریاضی برای زمان‌بندی تولید کارگاهی انعطاف‌پذیر انجام شده است. تمرکز اصلی بر بهینه‌سازی سه هدف: زمان تکمیل سفارش‌ها، بار کاری حداکثری ماشین‌ها و مجموع بار کاری است. هدف نهایی افزایش بهره‌وری و انعطاف‌پذیری در سیستم‌های تولیدی است.
روش‌شناسی پژوهش: از دو الگوریتم فرا ابتکاری NSGA-II و MOGWO برای حل مدل استفاده شده است. ابتدا مدل در مقیاس کوچک اعتبارسنجی شد و سپس در ابعاد بزرگ‌تر تحلیل حساسیت انجام گرفت. مقایسه عملکرد الگوریتم‌ها با شاخص‌های دقت و کیفیت راه‌حل‌ها صورت گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد MOGWO در مسایل متوسط عملکرد بهتری دارد، ولی در مسایل بزرگ تفاوت معناداری با NSGA-II ندارد. بیشترین حساسیت اهداف نسبت به هزینه ساخت و نگهداری مشاهده شد. همچنین الگوی تخصیص منابع و ترتیب بهینه فعالیت‌ها استخراج گردید.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: اصالت این پژوهش در توسعه و کاربرد یک مدل ریاضی ترکیبی برای زمان‌بندی سیستم‌های تولید انعطاف‌پذیر با چندین هدف متضاد و در نظر گرفتن محدودیت‌های واقعی از جمله هزینه‌ها و منابع تولیدی است. همچنین استفاده هم‌زمان از دو الگوریتم NSGA-II و MOGW و مقایسه دقیق عملکرد آن‌ها در ابعاد مختلف، نوآوری دیگری از این تحقیق محسوب می‌شود. ارایه یک الگوی عملیاتی برای توالی فعالیت‌ها نیز به کاربردی‌تر شدن نتایج پژوهش در محیط‌های صنعتی کمک می‌کند.

یک مدل تلفیقی تعمیم‌یافته از راهبردهای نگهداری ناکامل، جایگزینی زودهنگام و تابع زیان تاگوچی در طراحی اقتصادی نمودار کنترل X ̅ برای فرایندهای روبه‌زوال

دوره 6، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 158-167

محمد بامنی مقدم، مجتبی آقاجان‌پور پاشا

چکیده به‌کارگیری راهبردهای نگهداری پیش‌گیرانه در طراحی نمودار کنترل، که از ابزار عمده در کنترل آماری کیفیت فرایند است، نه‌تنها افزایش قابلیت اعتماد سامانه و کاهش فرسودگی آن را به ارمغان می‌آورد، بلکه به کاهش هزینه‌های طراحی نمودار نیز منجر می‌شود. با این حال، هزینه‌ی کیفیت در رویکرد کلاسیک طراحی نمودار کنترل، که برگرفته از فلسفه‌ی دروازه فوتبالی کراسبی است، تنها به این که مشخصه‌ی کیفیت درون یا بیرون حدود کنترل قرار دارد بستگی دارد. در مقابل، بهره‌گیری از رهیافت تابع زیان در فعالیت‌های پایش حین تولید مانند نمودارهای کنترل، که در آن هزینه‌ی کیفیت بر مبنای مفهوم زیان اجتماعی کیفیت تاگوچی به مقدار انحراف مشخصه‌ی کیفیت از مقدار هدف وابسته است، به ارزیابی جامع‌تر از فرایند و در نتیجه به تصمیم‌های به‌تر در برنامه‌ریزی و مدیریت رهنمون می‌شود. در این مقاله، یک مدل تلفیقی از تابع زیان تاگوچی، راهبردهای نگهداری پیش‌گیرانه شامل نگهداری ناکامل و جایگزینی زودهنگام، و طراحی اقتصادی نمودار کنترل  ارائه می‌شود که در آن مدل شوک یا سازوکار شکست فرایند دارای نرخ شکست افزایشی است. به‌علاوه، با توجه به آن‌که داده‌هایی که از اندازه‌گیری‌های مربوط به خروجی فرایند تولید حاصل می‌شوند، ممکن است از توزیع نرمال پیروی نکنند و یا این‌که پذیره‌های قضیه‌ی حد مرکزی در مورد آن‌ها صادق نباشند، لزوم مطالعه‌ی مدل تلفیقی در این موقعیت‌ها نیز، علاوه بر حالت توزیع نرمال، ضرورت پیدا می‌کند. برای تشریح موضوع، مثال‌های عددی بر اساس طرح نمونه‌گیری نایکنواخت و مدل شوک وایبول ارائه شده است. پارامترهای تنظیمی حاصل از مدل تلفیقی (اندازه‌ی نمونه، فاصله‌های نمونه‌گیری، ضریب پهنای حدود کنترل، زمان جایگزینی زودهنگام، و سطح هزینه و زمان نگهداری ناکامل) علاوه بر تفاوت قابل ملاحظه در حالت‌های نرمال و نانرمال، نشان می‌دهند که با افزایش سطح نگهداری پیش‌گیرانه، هزینه‌ی متوسط طراحی هم در حالت نرمال و هم در حالت نانرمال کاهش خواهد یافت.

بهینه‌سازی مسئله چند ‌هدفه تخصیص افزونگی و قابلیت اطمینان در سیستم‌های چند‌ وضعیته سری- موازی

دوره 7، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 176-185

هیوا فاروقی، زهرا سلگی

چکیده این مقاله به بررسی مسئله قابلیت اطمینان و تخصیص افزونگی چند هدفه برای سیستم‌های چند وضعیته سری- موازی می‌پردازد. از این رو مدل ریاضی مناسبی به منظور بیشینه‌سازی دسترسی‌پذیری سیستم و کمینه‌سازی هزینه‌‌های طراحی مربوطه با در نظر گرفتن محدودیت‌های بودجه و وزن فیزیکی سیستم پیشنهاد شده است. به منظور تخمین دسترسی‌پذیری سیستم چند وضعیته، از روش تابع مولد عمومی که به عنوان روشی کارامد جهت محاسبه قابلیت‌اطمینان و دسترسی‌پذیری سیستم‌های چند وضعیته مطرح است، استفاده شده است. پس از حل مدل ریاضی به روش اپسیلون محدودیت، به منظور بهینه‌سازی همزمان دو تابع هدف و تولید جواب‌های پارتویی  مدل ریاضی مسئله در ابعاد بزرگتر، نسخه دوم الگوریتم فراابتکاری ژنتیک با مرتب‌سازی نامغلوب توسعه داده شده است. در خاتمه برای ارزیابی کارایی الگوریتم حل پیشنهادی، تعدادی مسئله نمونه در ابعاد مختلف تولید و حل شده است. نتایج حاصل از الگوریتم فراابتکاری با نتایج به دست آمده از حل مدل ریاضی به روش اپسیلون محدودیت توسط آزمون تی مقایسه شده که حاکی از کارایی الگوریتم حل پیشنهادی می‌باشد.