ارایه رویکرد توسعهای جدید DEA و TOPSIS برای رتبهبندی کارایی (مطالعه موردی شرکتهای سیمان پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار)
دوره 7، شماره 1، بهار 1396، صفحه 69-81
سیدعلی بنیهاشمی، سیداسماعیل نجفی
چکیده برای افزایش توان رقابتی سازمانها، راهکارهای متعددی وجود دارد. یکی از بهترین راهکارهای ارائه شده، بهبود بهرهوری و کارایی است. روش تحلیل دادهها (DEA) که یک روش ریاضی و از بهترین روشهای ناپارامتریک است، کارایی سازمانها را بر اساس متغیرهای ورودی و خروجی اندازهگیری میکند. واحدهایی که نمره کارایی آنها برابر یک شود، کارا هستند. همچنین با استفاده از روش اندرسون-پیترسون (AP) واحدهای کارا رتبهبندی میشوند. در این تحقیق، یک روش توسعهای جدید برای ارزیابی و رتبهبندی سازمانها بر اساس امتیاز کارایی ارائه گردیده است. مطالعه موردی تحقیق ارزیابی کارایی شرکتهای سیمان پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار است که با استفاده از مدل جمعی و اندرسون-پیترسون، رتبهبندی شدند. همچنین رتبه شرکتها با استفاده از مدل توسعهای جدید و مدل TOPSIS محاسبه و با یکدیگر مقایسه گردید. نتایج نشان داد که رتبه شرکتها با استفاده از مدل توسعهای جدید (N-DEA) راهحل مناسبی جهت محاسبه کارایی و رتبهبندی واحدهای تصمیمگیرنده است.
ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات پیشرفته با رویکرد مدیریت دارایی فیزیکی
دوره 7، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 94-105
منوچهر واحدی، محمد مهدی موحدی، رضا لطفی، سید احمد شیبت الحمدی
چکیده هدف اصلی این تحقیق، ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دارایی فیزیکی در مجتمع نفت و گاز پارس جنوبی میباشد. در این تحقیق، از روش ترکیبی سیستم ارزیابی کارت امتیازی متوازن و مدل فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی فازی استفاده شده است. معیارهای ارزیابی مطابق یا سیستم شش وجهی کارت امتیازی متوازن شامل فرآیندهای داخلی، مالی، ذینفعان سازمان، یادگیری، رضایتمندی کارکنان و محیط سازمان میباشد. اندازهگیری ضرایب اثربخشی معیارهای ارزیابی از طریق مدل فرآیند تحلیل سلسهمراتبی فازی انجام گرفته است. دادهها از طریق مصاحبه با خبرگان صنعت نفت در حوزهی مدیریت دارایی فیزیکی گردآوری شده است. استفاده از سیستم کارت امتیازی شش وجهی احتمال درستی نتایج خروجی از سیستم ارزیابی را افزایش میدهد. نتایج تحقیق نشان میدهد، فرآیندهای داخلی و مالی با اوزان برابر 29%، محیط سازمان با وزن 18%، یادگیری با وزن 17%، ذینفعان سازمان با وزن 5% و رضایتمندی با وزن 2% به ترتیب میزان عملکرد سیستم مدیریت دارایی فیزیکی در سازمان است. عملکرد سیستمهای سنتی صیانت از تجهیزات، عموماً از طریق شاخصهای کلیدی عملکرد مثل قابلیت اطمینان و یا قابلیت دسترسی اندازهگیری میشود. اما در این تحقیق اندازهگیری عملکرد سیستم مدیریت دارایی فیزیکی از روش ترکیبی سیستم ارزیابی کارت امتیازی متوازن و مدل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی انجام شده که در نوع خود میتواند یک خلاقیت و نوآوری در حوزهی مدیریت دارایی فیزیکی تلقی شود.
.طراحی شبکه زنجیره تامین حلقه بسته تحت شرایط اختلال و عدم قطعیت با در نظرگرفتن کیفیت و استراتژی تاب آوری
دوره 6، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 133-145
مرتضی قمی اویلی، سیدغلامرضا جلالی نائینی، رضا توکلی مقدم، آرمین جبارزاده
چکیده در سال های اخیر با توجه به افزایش نگرانی های زیست محیطی، قوانین دولتی و محدودیت منابع طبیعی و تاثیر قوانین سبز، زنجیره تامین حلقه بسته توجه فزاینده ای را به خود جلب کرده است. از آنجایی که تامین کننده نقش مهم و اساسی در زنجیره تامین دارد در صورت مواجه شدن با ریسک و اختلال اثرات زیان بار و مهمی برای زنجیره تامین به بار خواهد آورد، بنابراین مطالعه و بررسی این شرایط امری ضروری به نظر می رسد. از این رو در این مقاله به بررسی مسئله طراحی شبکه زنجیره تامین حلقه بسته در شرایط ریسک تامین پرداخته می شود. در کنار در نظر گرفتن اختلال در تأمین، عواملی از قبیل استفاده از موجودی اضافی و همچنین قرار داد با تأمین کنندگان قابل اعتماد در دوره هایی که دچار اختلال نشده ایم در این مقاله به عنوان استراتژی های انعطاف پذیری در نظر گرفته شده است. هدف از این مسئله کمینه کردن هزینه های زنجیره با توجه به تصمیمات مکان یابی، میزان جریان بین سطوح و فروش از دست رفته می باشد. اختلال در تامین کنندگان به صورت سناریوهای مختلف و به صورت جزئی در نظر گرفته شده است. مسئله با استفاده برنامه ریزی عدد صحیح آمیخته مدل شده و از رویکرد دو مرحله ای احتمالی برای در نظر گرفتن عدم قطعیت در مدل پیشنهادی استفاده شده است. در پایان تحلیل حساسیت بر روی مدل پیشنهادی صورت گرفته و پیشنهاداتی به منظور استفاده از این مدل در دنیای واقعی ارائه شده است.
استفاده از صورتهای مالی در محاسبه بهرهوری شرکت متد و مقایسه آن با صنعت
دوره 8، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 152-168
عباس راد، معصومه عادلی، اصغر اسدی
چکیده برای ارتقاء بهره وری در ماده پنج قانون برنامه ششم توسعه، اجرای چرخه مدیریت بهره وری تکلیف شده است که "دستگاه های اجرایی و نیرو های مسلح مکلف اند برای محور قرار دادن رشد بهره وری در اقتصاد، ضمن اجرا نمودن چرخه مدیریت بهره وری در مجموعه خود تمهیدات لازم را برای عملیاتی نمودن این چرخه در واحد های تحت تولیت خود با هماهنگی سازمان ملی بهره وری ایران فراهم نموده و گزارش سالانه آن را به سازمان ملی بهره وری ارائه نمایند". همچنین در این برنامه آمده است که از 8 درصد رشد اقتصادی پیش بینی شده باید 8/2 درصد یعنی معادل 35 درصد رشد، از بهره وری کل عوامل حاصل شود.
مدل های متعددی برای اندازه گیری بهره وری وجود دارد که از بین آن ها مدل با رویکرد نسبت های مالی در این مقاله مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین برای اندازه گیری بهره وری، روش های مختلفی وجود دارد که در این مقاله از روش ارزش افزوده برای محاسبه شاخص های بهره وری جزئی و کلی در شرکت متد استفاده شده است. دو صورت مالی، ترازنامه و صورت حساب سود و زیان در بازه زمانی سال های 1391 تا 1395به عنوان داده های ورودی و همچنین کاربرگ های استاندارد مرکز بهره وری ایران برای اندازه گیری شاخص های بهره وری به یک نرم افزار طراحی شده وارد می شود که خروجی آن نسبت های بهره وری و نمودارهای مربوط به آن در شرکت متد و در صنعت مشابه می باشد. برای انتخاب رویکرد مناسب جهت بهبود بهره وری و نشان دادن تاثیر متغیرهای مستقل (شاخص های بهره وری جزئی) بر متغیر وابسته (بهره وری کل) از رگرسیون چندگانه استفاده شد که به دنبال آن، بهره وری مواد به عنوان اولویت اول و بهره وری های نیروی انسانی و انرژی و سرمایه به عنوان اولویت های بعدی برای بهبود در شرکت متد تعیین شدند.
روشی جدید برای مدلسازی قابلیت اطمینان سیستمهای مکانیکی با نرخ شکست وانی شکل براساس آزمونهای سانسور شده و شتابدهنده
دوره 6، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 204-212
روحاله رمضانی
چکیده رفتار تابع نرخ شکست برخی سیستمهای مکانیکی وانی شکل است. مدل وایبل معمولی قادر نیست طول عمر چنین سیستمهایی با تابع نرخ شکست وانی شکل را بطور کامل مدلسازی نماید. در این مقاله از یک توزیع وایبل تعمیم یافته جدید برای مدلسازی توابع نرخ شکست با رفتار وانی شکل استفاده شده است. این مدل بر روی سه مجموعه داده مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این سه مجموعه داده، به منظور کاهش زمان اجرای آزمون طول عمر از آزمونهای شتابدهنده و سانسورشده نوع یک استفاده شده است. پارامترهای مدل نیز براساس روش ماکزیمم درستنمایی برآورد شدهاند. شاخصهای آکائیک، لگاریتم تابع درستنمایی و معیاراطلاع بیزی به دست آمده، حاکی از کارایی این مدل برای دادههای حاصل از انجام آزمون های طول عمر ذکر شده است. بنابراین میانگین طول عمر پیشبینی شده از اعتبار خوبی برخوردار است.
بررسی نقش تعدیلکنندگی عدم اطمینان محیطی در روابط ایزو9001، نوآوری محصول و عملکرد مالی (مورد مطالعه: سازمانهای تولیدی استان اصفهان)
دوره 7، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 223-245
سمیه سازگاری، بیتا یزدانی
چکیده هدف اصلی این پژوهش، بررسی نقش تعدیلگری عدم اطمینان محیطی در روابط ایزو 9001، نوآوری محصول و عملکرد مالی در سازمانهای تولیدی استان اصفهان میباشد. جامعه آماری پژوهش حاضر سازمانهای تولیدی استان اصفهان میباشند که دارای گواهینامه ایزو 9001 هستند. از بین150 سازمان شناسایی شده با این ویژگی، دادهها از 90 سازمان در قالب پرسشنامه جمعآوری گردید.تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نسل دوم معادلات ساختاری،PLS ، انجام شده است. نتایج حاصل از آزمون فرضیهها حاکی از وجود تأثیر مثبت و معنادار ایزو 9001 بر نوآوری محصول و عملکرد مالی میباشد. همچنین نتایج، نقش تعدیلگری عدم اطمینان محیطی در روابط ایزو 9001 و نوآوری محصول و نیز ایزو 9001 و عملکرد مالی را به اثبات رسانید. همچنین مشخص گردید که نوآوری محصول، عملکرد مالی سازمانها را بهبود میبخشد.
تأثیر مهندسی ارزش با رویداشت به اقتصاد مقاومتی در اجرای طرح سد خاکی ایوشان
دوره 8، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 234-241
مهدی کماسی، بهرنگ بیرانوند
چکیده مهندسی ارزش، تلاشی سازمان یافته است که با هدف بررسی و تحلیل تمام فعالیتهای یک طرح از زمان شکلگیری تفکر اولیه تا مرحله طراحی و اجرا و سپس راهاندازی و بهرهبرداری انجام میشود و به عنوان یکی از کارآمدترین و مهمترین روشهای اقتصادی در عرصه فعالیتهای مهندسی، شناخته شدهاست. در این بین پروژههای سدسازی به دلایلی چون پیچیدگیهای خاص طراحی و اجرا، هزینههای بالای سرمایهگذاری، حجم بالای منابع مصرفی و اهمیت زمان و هزینه میتواند از پتانسیل بالایی برای بهکارگیری مطالعات مهندسی ارزش برخوردار باشد. هدف از این مقاله پیادهسازی مهندسی ارزش در پروژه سد خاکی ایوشان با رویداشت به اقتصاد مقاومتی میباشد. مطالعات مهندسی ارزش سد خاکی ایوشان درحین ساخت و به منظورکاهش حجم بدنه سد، کاهش خاکریزی کوله چپ بدنه سد، بهینهسازی طرح سرریز، حذف جرثقیل اتاق شیرآلات، بهینهسازی و کاهش مسیر انتقال آب بند کیکمدره، کاهش طول دستکهای ورودی سرریز و بهینهسازی آرماتورگذاری سازهها انجام گردید و در نهایت منجر به صرفهجویی مبلغ 39 میلیارد ریالی و همچنین کاهش زمان اجرای پروژه گردید.
تشخیص عیب بلبرینگ ماشینهای صنعتی از طریق صوتسنجی با استفاده از شبکه عصبی
دوره 6، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 274-285
سید احمد شیبت الحمدی، محمدمهدی موحدی، عباس طلوعی اشلقی، معصومه امیرابراهیمی خوشمهر
چکیده هدف اصلی این پژوهش شناسایی عوامل ایجاد ارتعاش و عیوب قابل شناسایی بلبرینگ از طریق صوتسنجی به کمک شبکه عصبی چند لایه است. شبکهی عصبی از روشهای هوشمند محسوب میشود و با توجه به خاصیتهای اصلی آن یعنی قابلیت بالایش برای تخمین توابع غیرخطی و یادگیری تطبیقی، برای عیبیابی ارتعاشات مکانیکی ماشینآلات یعنی صوتسنجی بلبرینگ و تحلیل فرکانسی آنها مورد استفاده قرار گرفته است. برای جمعآوری دادهها، یک نوع بلبرینگ مخروطی ساچمهای سالم و یک بلبرینگ مشابه آن که ساچمههایش معیوب بودند، در دستگاههای مته رومیزی و مته رادیال پایهدار، در 5 دور مختلف مورد استفاده و بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش، با توجه به شبکهای دارای 10 لایه پنهان، فرکانس سیگنال به عنوان ورودی شبکه عصبی چند لایه در نظر گرفته شده و در نهایت عیوب بلبرینگ و علت احتمالی آن تعیین گردیده و اقدامات اصلاحی پیشنهاد شده است.
پیشبینی ارزش عمر مشتری توسط مدل RFM توسعهیافته (مطالعه موردی شرکت بیمه)
دوره 8، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 327-336
علیاصغر بازدار، شیرین بهرامی
چکیده در شرایط رقابتی امروز، مشتریان مهمترین منبع درآمد شرکتهای صنعتی، تجاری و موسسات خدماتی به حساب میآیند. این درحالی است که پیشبینی ارزش طول عمر مشتری و تخصیص بودجه و منابع محدود به سودآورترین مشتریان، کمک شایانی به مدیران در جهت کسب بازار و افزایش سودآوری خواهد نمود. در این پژوهش، ابتدا به تعیین ارزش عمر فعلی مشتریان براساس مدل RFM توسعهیافته و با استفاده از وزندهی سلسله مراتبی پرداخته و سپس، احتمال ریزش مشتریان را برپایه توزیع هندسی زمان انتظار مدلسازی میکنیم. در ادامه با استفاده از مدل زنجیره مارکوف به تحلیل تغییر وضعیت رفتار مشتریان پرداخته و در انتها، ارزش طول عمر هر مشتری که شامل ارزش عمر فعلی و آینده مشتری میباشد تعیین میشود. همچنین، به منظورکاربرد این پژوهش، رویکرد معرفیشده، در قالب یک مطالعه موردی در خصوص شرکت بیمه به کار گرفته شده است.
مدل ریاضی انتخاب قرارداد و تعیین میزان خرید گاز طبیعی مایع با در نظر گرفتن تخفیف کلی و نموی
دوره 7، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 342-357
امیر کرباسی یزدی، علیرضا رشیدی کمیجان، صدیق رئیسی، محمود مدیری
چکیده هدف از این تحقیق کمک به خریداران گاز طبیعی مایع جهت انتخاب قراردادهای مختلف و سطح میزان خرید در دورههای زمانی مختلف میباشد. برخی از این قراردادها دارای تخفیف کلی و برخی نموی هستند. عوامل مهم در قراردادها نرخ تبخیر، کیفیت و هزینههای عملیاتی میباشند. با استفاده از تکنیک لینمپ وزن و بهترین سطح هر یک از عوامل فوق تعیین میشود. سپس با یک مدل ریاضی عدد صحیح مختلط، انتخاب قرارداد، میزان بهینه خرید از هر قرارداد و نوع تخفیف استفاده شده در هر دوره با درنظر گرفتن میزان خرید از بازار فعلی توسط خریدار، مشخص میگردد. مدل عددی بر اساس دادههای واقعی بوده و مدل ریاضی بر اساس نرمافزار گمز حل شده است. نتایج نشان می دهد که از 12 قرارداد پیشنهادی به خریدار، فقط 5 قرارداد انتخاب شده است که 2 قرارداد از تخفیف نموی و 3 قرارداد از تخفیف کلی استفاده کردهاند.
بررسی اثر تخمین پارامترهای مدل ARCH در نمودارهای کنترل فرایندهای مالی
دوره 7، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 106-113
محمدهادی درودیان، محمدصالح اولیاء، امیرحسین امیری، حجتالله صادقی
چکیده شناسایی تغییرات معنادار در شاخص های کلیدی فرآیندهای مالی یکی از نکات مورد توجه در سال های اخیر و پس از بحران های مالی می باشد. نمودارهای کنترل یکی از ابزارهای قدرتمندمورد استفاده در این زمینه می باشد. نکته قابل توجه در استفاده عملی از نمودارهای کنترل، تخمین پارامترهای فرآیند بر اساس داده های در دسترس می باشد. علیرغم تحقیقات گسترده در زمینه بررسی تاثیر تخمین پارامترها بر روی عملکرد نمودارهای کنترل، تحقیقات کمی بر روی فرآیندهایی با مشاهدات وابسته زمانی صورت گرفته است. با توجه به اهمیت و کاربرد گسترده مدل سری زمانی Auto Regressive Conditional Heteroskedasticity (ARCH) در پایش فرآیندهای مالی، در این مقاله، به بررسی تاثیر اندازه نمونه اولیه برای تخمین پارامترهای مدل بر روی عملکرد نمودارهای کنترل فاز 2 پرداخته می شود. عملکرد هر یک از نمودارهای کنترل با استفاده از مطالعات شبیه سازی و بر اساس معیارهای AARL و SDARL بررسی و نتایج حاصل تشریح می گردد.
طراحی مدل مفهومی ارزیابی سرآمدی واحدهای کاری در سازمانها
دوره 7، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 114-128
مرتضی جوشقانی زاده، عباس سقایی
چکیده در این مقاله قصد داریم با نگاه به مفهوم مدیریت کیفیت و نقش واحد های کاری سازمان، به شناسایی و معرفی معیارهای اصلی مدل تعالی واحد های کاری پرداخته و آنها را معرفی نماییم. اینکه چگونه فاکتور های کلیدی مدیریت کیفیت جامع میتواند یک سیستم مدیریتی در واحد های کاری سازمانها را بهبود، و عملکرد آنها را ارزیابی کند. لذا ابتدا با جستجو در پژوهش ها و مدلهای مختلف مدیریت عملکرد و تعالی، معیارهای مرتبط بررسی و شناسایی شده و از طریق یک پنل دلفی مهمترین آنها در تعالی واحد کاری در چند بار نظر خواهی از خبرگان تعیین شدند. سپس با استفاده از مفاهیم مدیریت کیفیت، مدیریت تولید، مدیریت فرآیندها و پروژه ها، مدیریت ریسک و... در مدل هایی نظیر مدل تعالی سازمان EFQM، ایزو 9001، تولید ناب، مدل تکامل قابلیت یکپارچه سازی و... به شناسایی زیر معیارهای هر یک از آنها، از طریق همان پانل دلفی پرداخته و نهایتا معیارهای اصلی مدل مفهومی تعالی واحدهای کاری را ارائه کردیم. این مقاله تلاش دارد تا شکاف موجود درپژوهش های موجود در مدیریت عملکرد واحدهای کاری را تکمیل نماید و در کشف متغیرهایی که بتواند نتایج حاصله از رضایت مشتریان و ذی نفعان یک واحد کاری را بهبود دهد به رهبران واحد های کاری کمک کند.
طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترلی X ̅ تحت مدل شوک وایبول تعمیمیافتهی جدید دو پارامتری
دوره 7، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 129-139
بشیر امینی، محمد بامنی مقدم، سمانه افتخاری حصاری
چکیده کارکرد اصلی یک نمودار کنترلی، کمک به مدیریت تشخیص منابع مختلف تغییرپذیری در یک فرایند تولید است. همچنین نمودار کنترلی بهطور گسترده در زمینهی صنعت بهعنوان یک ابزار جهت نظارت بر یک فرایند تولید به منظور بهبود کیفیت محصول استفاده میشود. متداولترین نمودار کنترلی با در نظر گرفتن یک مشخصه، نمودار کنترلی میباشد. در این مقاله یک مدل طراحی اقتصادی و طراحی آماری-اقتصادی به منظور طراحی بهینهی نمودارهای کنترلی با در نظر گرفتن توزیع وایبول تعمیمیافتهی جدید دو پارامتری بهعنوان سازوکار شکست فرایند پیشنهاد و ارائه نمودهایم و در سطح نمونهگیری یکنواخت و نایکنواخت به مقایسهی این دو مدل طراحی پرداختهایم. از مقایسهی انجام شده نتیجه میگیریم که مدل آماری-اقتصادی از نظر دست یافتن به خواص آماری نمودار کنترلی مطلوب از مدل اقتصادی بهتر اما پرهزینهتر میباشد.
بررسی ارتباط بین عوامل بهرهوری و عملکرد سازمانها با در نظرگرفتن شاخصهای زیست محیطی مبتنی بر استاندارد ایزو 14001
دوره 7، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 140-158
امیر بهرامی، بختیار استادی
چکیده بهرهوری و شاخصهای مرتبط با آن برای سازمانها به خاطر تاثیر گذاری مستقیم بر عملکرد و کارایی سازمان بسیار اهمیت دارد. امروزه شرکتها و سازمانها به بحث زیستمحیطی و استانداردهای مطرح در این حوزه برای بدست آوردن مزیتهای رقابتی اهمیت فراوانی قائل هستند. در حوزه زیستمحیطی استاندارد ISO 14001 مطرح است. در این مقاله در ابتدا به بررسی هریک از مفاهیم بهرهوری و زیستمحیطی به طور جداگانه پرداخته شده است، سپس ابعاد و معیارهای هریک از آنها استخراج شده است. بر این اساس، برای موضوع بهرهوری 20 شاخص و برای زیستمحیطی 13 شاخص از مقالات و کتب استخراج شده است. این مقاله به دو روش مطالعه توصیفی و اکتشافی انجام شده است. در مطالعه توصیفی به استخراج شاخصها و مفاهیم تاثیر گذار بر دو موضوع بهرهوری و زیستمحیطی به صورت جداگانه پرداخته شده است و مطالعه اکتشافی به بیان ارتباط بین مفاهیم و شاخصهای مطرح شده در دو حوزه بهرهوری و زیستمحیطی، که بر گرفته از مرور ادبیات میباشد و با توجه به مفاهیم و موضوعات مطرح شده پرسشنامهای برای پیداکردن ارتباط معنادار بین دو موضوع بهرهوری و زیستمحیطی تدوین شد که در بین خبرگان صنعت و دانشگاه توزیع و نتایج آن جمع آوری شد و با استفاده از آزمون t در سطح 0.05= α ما توانستیم شاخصهای مرتبط را استخراج و از بین آنها هم شاخصهایی که ارتباط قویتر دارند در حوزههای مختلف مشخص شدند.
طراحی نمودار کنترل تعدیل ریسک شده میانگین متحرک موزون نمایی برنولی با پارامترهای تخمین زده شده
دوره 9، شماره 1، بهار 1398، صفحه 1-10
راضیه اشرفی نصرآبادی، امیرحسین امیری
چکیده معمولا برای ارزیابی عملکرد نمودارهای کنترل در حوزه بهداشت و درمان، پارامترهای نمودار کنترل معلوم فرض میشوند؛ هرچند که در عمل معمولا این پارامترها نامعلوم بوده و برای پایش فرایند، پارامترهای فرایند باید در فاز 1 تخمین زده شوند. زمانی که از تخمین پارامتر به جای مقادیر معلوم آنها استفاده میشود، عملکرد نمودار کنترل تحت تأثیر قرار میگیرد. در این مقاله ابتدا یک نمودار کنترل ریسک تعدیل شده میانگین متحرک موزون نمایی برنولی پیشنهاد میشود. سپس اثر تخمین پارامتر بر عملکرد تحت کنترل و خارج از کنترل نمودار کنترل پیشنهادی بررسی میشود. در ادامه برای کاهش این اثر، روشهای افزایش اندازه نمونه و اصلاح حدود کنترل مورد استفاده قرار میگیرد. نتایج شبیهسازی بر حسب معیارهای متوسط طول دنباله، انحراف معیار طول دنباله و ضریب تغییرات طول دنباله گزارش میشود. نتایج حاصل از شبیهسازی، کاهش اثر تخمین پارامتر توسط روشهای افزایش اندازه نمونه و اصلاح حدود کنترل را تأیید میکند.
توسعه یک مدل ریاضی جهت تعیین اندازه بهینه بافر و تخصیص افزونگی در سیستمهای تولیدی سری-موازی
دوره 9، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 101-123
مجتبی آقایی، مقصود امیری، محمدتقی تقوی فرد، پرهام عظیمی
چکیده مسئله مورد بررسی در این تحقیق، در نظر گرفتن مسائل تخصیص افزونگی و تخصیص بافر بهصورت همزمان در یک سیستم تولیدی سری-موازی است. هدف از انجام این تحقیق، بهبود دسترسپذیری، هزینههای کلی سیستم و ظرفیت بافرها از طریق تعیین میزان بهینه بافرهای بین ماشینآلات، انتخاب ماشینآلات با قابلیت اطمینان بالا و تخصیص آنها و تدوین یک برنامه مناسب تعمیرات و نگهداری است.در این تحقیق از رویکرد ترکیبی شبیهسازی، طراحی آزمایشها و شبکه عصبی بهمنظور برآورد اهداف دسترسپذیری و هزینه هدف استفاده شد. بهمنظور تحلیل مدل پیشنهادی از یک مثال عددی استفاده شد و بر اساس متدلوژی پیشنهادی مورد تجزیهوتحلیل و بررسی قرار گرفت. مدل مربوط به مسئله مورد بررسی، توسط الگوریتم NSGA-II کد نویسی و حل شد و مجموعه جوابهای پارتو به دست آمد.نتایج حاصل از تحقیق حاکی از اعتبار متدلوژی پیشنهادی برای مسئله مورد بررسی بود.
یک رویکرد ساده برای طراحی استوار اقتصادی و اقتصادی-آماری نمودار کنترل X ̅
دوره 9، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 202-211
کامیار چالاکی، سعید ابراهیمی
چکیده نمودارهای کنترل مشهورترین ابزار کنترل فرایند آماری برای کشف سریع تغییر در فرایند هستند. در میان نمودارهای کنترل تک متغیره، نمودار کنترل از محبوبیت بیشتری برخوردار است. در طراحی اقتصادی-آماری نمودارهای کنترل، اغلب برای پارامترهای ورودی (پارامترهای هزینه و فرایند)، مقدارهای ثابت و معلومی فرض میشود. در دنیای واقعی این پارامترها کاملا شناخته شده نیستند و نامعلوماند. در این مقاله،یک مدل ساده بر اساس ادغام سناریوها و تبدیل آنها به یک سناریو برای طراحی استوار اقتصادی و اقتصادی- آماری نمودار کنترل با استفاده از مدل هزینهی لورنزن و وانس تحت چندین سناریو ارائه میشود. سپس، مقایسهای جامع بین انواع طرحهای استوار اقتصادی و اقتصادی-آماری انجام میشود. مقادیر بهینه پارامترها با استفاده از الگوریتم ژنتیک بهدست میآیند. مقایسه بین طرحهای اقتصادی، استوار اقتصادی و استوار اقتصادی-آماری نشان میدهد که طرح استوار اقتصادی-آماری موزون عملکرد بهتری نسبت به سایر طرحهای استوار دارد.
اولویت بندی عوامل کلیدی موفقیت مدیریت کیفیت زنجیره تأمین مبتنی بر وزندهی معیارها با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(مطالعه موردی در یک شرکت تولید کیسه گلبافت)
دوره 9، شماره 1، بهار 1398، صفحه 11-26
بختیار استادی، عادل پورقادر چوبر، رضا مختاریان دلوئی
چکیده مدیریت کیفیت زنجیره تأمین به عنوان یک رویکرد سیستمی، برای بهبود عملکرد سازمانها تعریف میشود که فرصتهای ایجاد شده به وسیله ارتباطات پایین دست و بالادست با تأمین کنندگان و مشتریان را در سازمان، جاری میسازد. در این مقاله، ابتدا با مطالعات بیشینه تحقیق، عوامل کلیدی موفقیت شناسایی شده، سپس 7 عامل کلیدی و 40 زیرعامل با مصاحبه با مجریان و کارشناسان مدیریت زنجیره تامین اصلاح و صحهگذاری گردیده است. بدین طریق، با نظر 30 نفر از خبرگان و اساتید در زمینه زنجیره تامین پرسشنامهای تهیه شده و پایایی پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفته است، سپس اولویت بندی شاخصها بر اساس منطق مقایسات زوجی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی با استفاده از نرم افزار Expert Choice صورت گرفته و وضعیت شرکت مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به نتایج به دست آمده وضعیت شرکت در حوزه SCQM شرایط مطلوبی ندارد و باید دقت بیشتری اعمال شود. هفت عامل کلیدی در این مقاله نشان میدهد که شرکتهای درگیر در زنجیره تامین یک محصول باید برای پیادهسازی مدیریت کیفیت زنجیره تامین محصول، بر هفت حوزه متمرکز شوند و با توجه به همبستگی این حوزهها با یکدیگر، باید این هفت حوزه را همزمان و با مشارکت یکدیگر، توسعه و ارتقا بخشند. 40 زیرمعیار شناسایی شده نیز تحت عنوان نقاط بهبود و یا نقاط بحرانی، به عنوان محور هماهنگیهای اعضای زنجیره در این زمینه محسوب شوند.
طراحی یک مدل ریاضی جدید چند هدفه برای زمانبندی ماشینآلات چندکاره با در نظر گرفتن کیفیت قطعات تولیدی
دوره 9، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 124-137
محمد اسفندیار، مصطفی کاظمی، بهمن نادری، علیرضا پویا
چکیده هدف این مقاله طراحی یک مدل برنامهریزی ریاضی چند هدفه برای زمانبندی ماشینآلات چندکاره در یک سلول تولیدی است. بدین منظور، یک الگوریتم علف هرز مهاجم چندهدفه ارائه شد و نتایج حل آن با الگوریتم های ازدحام ذرات چندهدفه و ژنتیک مقایسه گردید. با توجه به روش تاگوچی، پارامترهای الگوریتم تنظیم گردید. نوآوری این مقاله از یکسو، در اجرای ایده سرعت پردازش ماشینآلات در تولید قطعات با کیفیتهای متفاوت است. به عبارت دیگر، برای تضمین کیفیت، سرعت پردازش و میزان بارگیری در ماشین تنظیم میگردد و از سوی دیگر، الگوریتم چندهدفه با ساختار جدید کروموزونی برای بهینه سازی مدل طراحی شد. برای تحلیل عملکرد الگوریتم های حل، سی مسألة نمونه با ابعاد مختلف، طراحی و هریک ده نوبت اجرا شد. تحلیل نتایج نشان داد الگوریتم مبتنی بر علف هرز مهاجم چندهدفه بیش از سایر الگوریتمها قادر به حل و پاسخگویی به مسائل بوده است.
ارائه یک مدل بهینهسازی چندهدفه به منظور طراحی و برنامهریزی پایدار و تابآور زنجیرهتأمین تحت ریسک اختلال تأمین
دوره 9، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 212-225
زهرا صادقی، امید بویر حسنی
چکیده امروزه با برنامهریزی زنجیره تأمین پایدار با در نظر گرفتن اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی باعث ایجاد مزیت رقابتی و افزایش قدرت زنجیره تامین شد. با این وجود تأثیرات پیادهسازی اصول پایداری در تابآوری یک زنجیره تأمین و در مواجهه با اختلالات هنوز به صورت عمیق مورد بررسی پژوهشگران قرار نگرفته است. زنجیرهتأمین تابآور با بهرهمندی از سبد تأمین تابآور، میتواند میزان ریسک و آسیبپذیری زنجیرههای تأمین را در مواجهه با اختلالات کاهش دهد. در این تحقیق به مدلسازی مسئله برنامهریزی پایدار و تابآور یک شبکه زنجیره تأمین چهارسطحی پرداخته میشود. بدین منظور یک مدل ریاضی چندهدفه توسعه داده میشود که در کنار هدف اقتصادی، برای پایداری زنجیرهتأمین به بیشنهسازی نمرات اجتماعی و زیستمحیطی تأمین کنندگان و همچنین کمینهسازی تأخیر در تحویل محصولات پرداخته میشود، و از دو روش اپسیلون محدودیت تکامل یافته و Lp متریک برای موازنه اهداف استفاده میشود. نهایتا، با استفاده از مثال عددی وتحلیل حساسیت کارایی مدل اثبات میشود.
شناسایی و تحلیل سناریوهای ارزیابی سیستم نگهداری و تعمیرات با استفاده از نظریه برخاسته از دادهها و نگاشت ادراکی فازی
دوره 9، شماره 1، بهار 1398، صفحه 27-49
ابوالفضل شرافت، فرحناز کریمی، سید محمدرضا داودی
چکیده تحقیق حاضر، تحقیقی با رویکرد کیفی است که در آن از نظریه برخاسته از دادهها و نگاشت ادراکی فازی استفاده شده است. با استفاده از این نظریه، زیرسیستمهای سیستم نگهداری و تعمیرات تعیین شد و مدلی با چهار مقوله اصلی شامل؛ بازرسی، سرویس و نگهداری، خرابی مزمن، خرابی حاد و نحوه ارتباط آنها طراحی شده است. سپس برای هر یک از مقولات، خصوصیات و ابعاد آن بیان و با استفاده از الگوی پارادایم در کدگذاری محوری، زیر مقولهها و ارتباطات آنها مشخص شد. این ارتباطات به عنوان ورودی مبحث نگاشت ادراکی فازی مورد استفاده قرار گرفت و از طریق نرم افزار FCMapper میزان تأثیر هریک از شرایط علی، میانجی، راهبرد و پیامد بر یکدیگر و روشهای گوناگون دستیابی به پیامد در هریک از مقولههای بازرسی، سرویس و نگهداری، خربی مزمن و خرابی حاد بررسی و در قالب سناریو ارائه شد.
یک مدل فضایی-زمانی به منظور پایش و آنالیز رنگ محصول ،مطالعه موردی: محصولات لبنی
دوره 9، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 138-153
ناصر صفایی، یاسر صمیمی، فرزاد خوانچه مهر
چکیده چکیده امروزه همگام با پیشرفت فناوریهای تصویربرداری همچون سیستمهای بینایی ماشین و اسکنرهای لیزری سهبعدی، پایش عملکرد فرآیندهای تولیدی با استفاده از دادههای تصویری به شکل چشمگیر رو به افزایش است. هدف این پژوهش بهکارگیری مشاهدات حاصل از یک سیستم پردازش تصویر بهمنظور پیادهسازی کنترل آماری فرآیند و ارزیابی کیفیت محصول بر اساس اندازه-گیری مؤلفههای رنگ مربوط به تصویر سطح محصول است. در این تحقیق برای پردازش تصویر، محتوای رنگ هر پیکسل در فرمت L*a*b* تعریف میشود. سپس، با بهکارگیری مدل اتورگرسیو فضایی مجموعۀ پارامترهای مربوط به هر تصویر برآورد میشوند. از طریق ترسیم نمودارهای کنترل چند متغیره بردار میانگین و ماتریس کوواریانس ضرایب تحت پایش قرار میگیرند. نهایتاً از روش آزمون نسبت درستنمایی تعمیمیافته برای تخمین نقطه تغییر استفادهشده است. نتایج حاصل از یک مطالعه موردی مربوط به صنایع تولید فرآوردههای لبنی نحوه کاربرد روش پیشنهادی را نشان میدهد.
بهینهسازی مسئله تخصیص افزونگی با اجزاء تعمیرپذیر غیرنمایی با استفاده از روش شبیهسازی و شبکههای عصبی مصنوعی
دوره 9، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 226-243
مقصود امیری، مجتبی همتی، مصطفی زندیه
چکیده در این مقاله، یک مدل جدید دو هدفه همراه با یک روش حل جدید برای ارائه به مساله تخصیص افزونگی غیرنمایی در سیستمهای سری موازی با اجزای تعمیرپذیر ارائه شده است. روش پیشنهادی بر اساس بهینهسازی از طریق روش شبیهسازی و تکنیک شبکه عصبی مصنوعیاست. علاوه بر این، برای واقعگرایی بیشتر، استراتژیهای تخفیف برای خرید اجزاء در طول مدلسازی استفاده میشود. هدف اصلی این مدل، بیشینهسازی مینیمم مقدار متوسط زمان ماندگاری زیرسیستمها و کمینهسازیهزینهکل سیستم بوده و دارای محدودیتهایی مانند حجمکل، وزنکل، وتعداد اجزاء مجاز میباشد. برای حل این مشکل، برخی از الگوریتمهای فرا ابتکاری با روش شبیهسازی ادغام شدهاند. تعدادی مثال عددی برای بررسی رویکرد پیشنهاد شده انجام شد، نتایج نشان میدهد، رویکرد پیشنهادی بسیار واقعی تر از روشهای پیشین است و همچنین راه حلهای بهینه مطلوب به دست آمده است.
طراحی الگوی خدمات پس از فروش در کلاس جهانی با رویکرد ترکیبی مدلیابی ساختاری تفسیری- دلفی فازی (مورد مطالعه: صنعت گاز مایع ایران)
دوره 9، شماره 1، بهار 1398، صفحه 50-71
امیر مهدی آبادی، عادل آذر، ابوتراب علیرضایی، قنبر عباسپور اسفندن
چکیده بسیاری از صنایع در مورد ویژگیهای خدمات پس از فروش و تاثیر آن در رابطه با رضایت مشتری آگاهی ندارند. مشتریان ناامید به منظور رقابت بهتر خدمات پس از فروش به رقبا تبدیل شدهاند. به دلیل شرایط خاص صنعت گاز مایع(LPG)(برداشت، تحویل، حمل و نقل، بارگیری، استانداردسازی و ...)، محققین در حوزه خدمت رسانی به مشتریان نظرات متفاوتی دارند. از این حیث، پژوهش حاضر با هدف طراحی یک الگوی مناسب خدمات پس از فروش در صنعت گاز مایع ایران نگارش شده است. از ترکیب روش دلفی فازی و مدل سازی ساختاری- تفسیری با رویکرد محتوایی در طراحی این مدل استفاده شده است. از آنجایی که این روش بر مینای نظر خبرگان می باشد، از نظرات مدیران و کارشناسان درگیر در حوزه صنعت گاز مایع ایران که شامل 10 نفر بودند استفاده شد. در این پژوهش برای غربالگری شاخص ها از روش دلفی فازی استفاده شد که از بین 20 شاخص شناسایی شده، تنها 3 شاخص میانگین دی فازی شده آنها کمتر از 0.7 بود و 17 شاخص اصلی در این صنعت شناسایی شدند. سپس در ادامه برای خوشه بندی مولفه های شناسایی شده از مدل سازی ساختاری- تفسیری (ISM) و تحلیل MICMAC استفاده شد. پس از تحلیل داده ها، متغیرها در شش سطح مختلف طبقه بندی شدند و با توجه به روابط گرافISM ترسیم شد. پس از تحلیلMICMAC متغیرها در سه گروه متغیرهای مستقل یا کلیدی، پیوندی و وابسته قرار گرفتند و هیچ متغیری در گروه متغیرهای خودگردان قرار نگرفت. نتایج پژوهش در تعیین روابط بین متغیرها و نوع متغیرها می تواند به درک بهتر موضوع و اتخاذ تصمیمات مناسب در شناسایی شاخص های خدمات پس از فروش کمک نماید. توجه روی شاخص های قابلیت اطمینان، واکنش پذیری، کیفیت تعاملات، نمایندگیها و زمانبندی بازدیدها با توجه به خروجی مدل ساختاری نشان از اثرگذاری این شاخصها در حوزه خدمات و در صنعت گاز مایع دارند.
مدلسازی و حل مسئلهی تصادفی پوشش حداکثری تسهیلات پیشگیرانهی متعدد با الگوریتمهای فراابتکاری
دوره 9، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 154-171
زهره خلیل پور، مهدی یوسفی نژاد عطاری
چکیده پژوهش حاضر در مورد مکانیابی تسهیلات پیشگیرانه میباشد. خدمات موثّر مراقبتهای بهداشتی پیشگیرانه، نقش مهمی در کاهش هزینههای پزشکی و مرگ و میر در همهی جوامع انسانی دارند و سطح دسترسی مشتریان به این خدمات میتواند به عنوان مقیاس کارآیی و تاثیرشان بررسی شود. برای اینکه مشکل انتظار و صف حل شود یک مسالهی دوهدفهی ریاضی و غیرخطی ارائه شده تا موضوع کاهش حداکثر زمان انتظار مراجعه کنندگان با هدف افزایش حداکثر مقدار پوششدهی بررسی گردد. روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع مدلسازی ریاضی است. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرمفزار Matlab انجام شده و جوابهای بدست آمده از الگوریتمهای متاهیورستیک در نرمافزار Minitab مقایسه شده است. از نتایج این تحقیق، می توان به افزایش پوشش توسط تسهیلات پیشگیرانه و افزایش زمان انتظار اشاره نمود. از دیگر نتایج این تحقیق، مقایسهی کارایی هر یک از الگوریتمهای فرا ابتکاری NSGAII و MOIWO نسبت به شاخصهای تعریف شده میباشد.
