ارائه یک مدل شبیه‌سازی گسسته ‌پیشامد برای بهبود کیفیت خدمات (مطالعه موردی در واحد اورولوژی یک مرکز فوق‌تخصصی کلیه)

دوره 9، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 244-260

رضا مختاریان دلوئی، بختیار استادی

چکیده زمان انتظار برای دریافت خدمات درمانی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های رضایتمندی بیماران محسوب شده که تاثیر قابل توجهی بر اثربخشی و کیفیت خدمات ارائه شده به بیماران دارد. مطالعه شبیه‌سازی برای بهبود جریان بیمار، کاهش زمان انتظار و افزایش رضایت بیماران به عنوان یک ابزار مؤثر به‌کار می‌رود. مطالعه حاضر به بهبود کیفیت خدمات درمانی در یک واحد اورولوژی واقع در یک مرکز فوق‌تخصصی کلیه در تهران، پرداخته است. هدف از این مطالعه کاهش زمان انتظار، نرخ کنسلی بیماران و نیز افزایش کارایی فرایند‌های روش سنگ‌شکنی برون‌اندامی (ESWL) بوده است. یک مدل شبیه‌سازی گسسته‌پیشامد با استفاده از نرم‌افزار iGrafx توسعه یافته که از آن به همراه نرم‌افزار MATLAB، جهت تشکیل و ارزیابی سناریو‌های بهبود‌‌ دهنده واحد اورولوژی در سه دسته شامل تغییر زمان‌بندی حضور تکنسین‌ها در طی شیفت‌های کاری، تغییر زمان‌بندی مراجعه بیماران و نیز بررسی عوامل کاهش دهنده نرخ کنسلی بیماران، استفاده شده است. نتایج حاصل نشان‌ دهنده بیش‌ترین تفاوت در به‌کارگیری سناریو‌های زمان‌بندی مراجعه بیماران در معیار‌های زمان انتظار و طول مدت اقامت به میزان متوسط 23.33 و 22.81 دقیقه نسبت به وضعیت موجود است. علاوه براین، نتایج بررسی عوامل کاهش دهنده نرخ کنسلی بیماران، نشان‌دهنده کاهش در تعداد موارد کنسلی به میزان متوسط 1.44 مورد در روز می‌باشد. برای هر دسته از سناریو‌های پیشنهادی، اعمال تغییرات بر ‌اساس سناریوی برگزیده، بهبود قابل توجهی در معیار‌های عملکردی واحد اورولوژی ایجاد نموده که در این میان، تاثیر سناریو‌های زمان‌بندی مراجعه‌ بیماران در مقایسه با سایر سناریو‌ها به مراتب بیش‌تر بوده است. 

طراحی مدل برآورد هزینه وارانتی PRW با وجود محدودیت هزینه هر بار خرابی در شرایط تورمی

دوره 9، شماره 1، بهار 1398، صفحه 72-79

مهدی نصرالهی، محمد رضا فتحی

چکیده در این مقاله یک مدل ریاضی برای برآورد هزینه‌های مورد انتظار تولیدکننده و خریدار در سیاست وارانتی تسهیم هزینه تحت شرایط تورمی ارائه شده است. در این مدل هزینه هر ادعای وارانتی برای تولیدکننده تا یک سقف از پیش تعیین شده (CI) محدود شده است؛ به این ترتیب که تولیدکننده تنها موظف به تامین هزینه‌ای حداکثر معادل (CI) در هر بار خرابی محصول است و خریدار می‌بایست برای اصلاح محصول علاوه بر سهم خودش از هزینه اصلاح، مبلغ هزینه مازاد بر  را نیز تقبل نماید. برای آزمون مدل از داده‌های واقعی یک محصول استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که نرخ تورم، طول دوره وارانتی، و پارامترهای توزیع شکست بر هزینه‌های مورد انتظار تولیدکننده و خریدار تاثیر می‌گذارند.

ارائه رویکرد روش‌شناسی مبتنی بر قرارداد سرویس جهت نظارت بر کیفیت خدمت در سیستم‌های ابری

دوره 9، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 172-185

نفیسه فارغ زاده

چکیده امروزه سطح عظیم اشتراک منابع رایانشی و پویائی بارهای کاری در محیط‌های ابری، ضرورت تدوین رویکردی جامع در جهت نظارت بر کیفیت خدمت را ایجاب می­‌نماید. درحال حاضر فقدان بکارگیری دیدگاهی جامع، متدولوژیک و چندمنظوره درجهت پیوند دیدگاه‌های قبلی، موجب ایجاد فضای آشوب در این حوزه تحقیقاتی و درک ناقص از مسئله گشته است. بنابراین در مقایسه با تحقیقات قبلی، هدف این پژوهش گام برداشتن درجهت جبران نواقص مذکور می­‌باشد و مهم­ترین دستاورد آن ارائه دیدگاه متدولوژیک نظارت بر کیفیت خدمت مبتنی بر قرارداد سطح سرویس در سیستم های ابری می باشد. دیدگاه پیشنهادی برخلاف راه‌­حل های موجود، مستقل از عملگرهای محیطی، اهداف کیفی را به­ صورت یکپارچه و خودکار نظارت می‌­نماید تا موثّر واقع گردد. نتایج  ارزیابی ها مبیّن سودمندی و برتری دیدگاه متدولوژیک پیشنهادی نسبت به دیدگاه‌های موجود و مدیریت چندمنظوره کیفیت خدمت در مراکز داده ابری می‌­باشد.

اجرای پایش وضعیت در توربین‌های بادی جهت کاهش هزینه نگهداری و تعمیرات با استفاده از روش تحلیل اطلاعات اسکادا

دوره 9، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 261-270

امین اسکندرزاده ثابت، کامران ترکمان

چکیده توربین­‌های بادی یکی از منابع در حال رشد تولید انرژی در جهان امروز می­‌باشند که پیوسته به کاهش هزینه‌های بهره‌برداری و تعمیر و نگهداری نیاز دارند. پایش وضعیت یک ابزار برای تشخیص زود هنگام در جهت کاهش خرابی و افزایش بهره‌وری می­‌باشد. در این مقاله به بررسی حالت­‌های پایش وضعیت در توربین­‌های بادی، استراتژی نگهداری و تعمیرات، روش‌­های پردازش سیگنال، سیستم اسکادا و طراحی معیار خرابی سیستم تحت پایش وضعیت پرداخته ایم. هدف از این مقاله توسعه­‌ی روش تفسیر اطلاعات جمع‌­آوری شده توربین­‌های بادی از طریق اسکادا با بهره‌­گیری از علم پایش وضعیت که در گذشته به واسطه نبود ابزار تحلیلی مناسب مورد استفاده قرار نمی­‌گرفت، می­‌باشد. در واقع با تلفیق مراقبت وضعیت، تحلیل اطلاعات اسکادا و پردازش سیگنال یک روش جدید ارائه شده است، که به واسطه­‌ی پایش تمامی اجزا مکانیکی و الکتریکی هزینه‌های نگهداری و تعمیرات کاهش می­‌یابد.

شناسایی و رتبه‌بندی عوامل کلیدی موفقیت مدیریت کیفیت جامع با رویکرد دیمتل فازی و تحلیل شبکه‌ای فازی (مورد مطالعه: شرکت تولیدی اخشان)

دوره 9، شماره 1، بهار 1398، صفحه 80-100

اردلان فیلی، علی‌رضا پویا، مصطفی کاظمی، امیر محمد فکور ثقیه

چکیده مدیریت کیفیت جامع تغییر پارادایمی در فلسفه مدیریت برای بهبود اثربخشی و منبعی برای مزیت رقابتی، نوآوری و ایجاد تغییر است. مطالعه حاضر با هدف شناسایی عوامل کلیدی موفقیت مدیریت کیفیت جامع و رتبه بندی آن ها انجام شده است. پژوهش حاضر کاربردی و توصیفی است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه‌های تهیه شده مبتنی بر روش های تصمیم گیری چند شاخصه به کار رفته در این پژوهش استفاده شد که توسط خبرگان شرکت اخشان شیراز تکمیل گردید. داده ها با رویکرد ترکیبی دیمتل فازی و تحلیل شبکه فازی تجزیه و تحلیل شد. با توجه به نتایج در محیط تولیدی، عوامل تعهد مدیریت ارشد و رهبری، مدیریت منابع انسانی و در نهایت آموزش و یادگیری بیشترین و عوامل مدیریت تامین کننده و الگوبرداری کمترین اثر را در موفقیت داشته اند. به طور کلی، عوامل نرم مدیریتی  نسبت به عوامل نرم ارتباطی و سخت تاثیر بیشتری بر موفقیت مدیریت کیفیت جامع دارند.

ترکیب بهینه‌سازی استوار و مدیریت ریسک در طراحی شبکه زنجیره‌تأمین سبزحلقه‌بسته

دوره 9، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 186-201

علیرضا علی نژاد، معصومه ایوزی

چکیده یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در طراحی زنجیره تأمین کارامد، کاهش هزینه‌های اقتصادی می‌باشد. از سوی دیگر با افزایش حجم گازهای گلخانه‌ای و آلاینده‌ها، مدیران سازمان‌ها و محققان در پی طراحی و راه‌اندازی شبکه‌هایی برآمدند که علاوه بر بهینه‌سازی اقتصادی بر عوامل زیست‌محیطی و کاهش آلاینده‌ها در همه بخش‌ها، تمرکزی ویژه داشته باشند علاوه بر این دو مورد، از عوامل تأثیرگذار دیگر در زنجیره‌تأمین می‌توان به زمان تحویل کالا اشاره نمود. در این تحقیق یک مدل یکپارچه لجستیک مستقیم و معکوس با در نظر گرفتن سه تابع هدف کمینه نمودن اثرات زیست محیطی، هزینه‌های اقتصادی و زمان تحویل که از نوآوری های این تحقیق است مورد مطالعه قرار گرفته است.
عدم قطعیت در این مدل از طریق استوار بودن روش حل در نظر گرفته شده است، سناریوهای محتمل نیز بااستفاده از ابزارهای متداول مدیریت ریسک‌ شناسایی وارزیابی گردیده‌اند. سپس با درنظر گرفتن پارامترهای غیرقطعی،مدل استوارسناریو محور مسئله ارائه گردیده است و با جایگذاری خروجی‌های حاصل از ارزیابی ریسک (RPNنرمال شده) در مدل به جای وقوع هر یک از سناریوها مدل تکمیل شده و به کمک نرم افزار GAMS و از طریق روش LP متریک به یک مدل تک هدفه تبدیل و حل گردیده است.در نهایت می‌توان گفت که با ترکیب نمودن ارزیابی ریسک و بهینه‌سازی استوار یک زنجیره تأمین کارامد قابل طراحی می باشد که از نوآوری های دیگر تحقیق می باشد.

مدل‌سازی و تحلیل نقش خصوصی‌سازی بر عملکرد شرکت‌ ملی حفاری ایران با رویکرد پویایی سیستم و براساس مدل تعالی سازمانی EFQM

دوره 9، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 271-283

حمزه امین طهماسبی، حسین عموزاد خلیلی، حسین نصیرزاده

چکیده برای بررسی اثربخشی خصوصی‌سازی لازم است تا پویایی تأثیرات خصوصی‌سازی بر تعالی شرکت در طی زمان، موردمطالعه، بررسی و تحلیل قرار گیرد تا شرکت بتواند با تصمیم‌گیری مناسب، بر روی ابعادی از خصوصی‌سازی سرمایه‌گذاری کند که بیشترین اثربخشی را بر تعالی سازمانی دارند. در این پژوهش، تحلیل و مدل‌سازی نقش خصوصی­سازی بر تعالی شرکت بر اساس مدل تعالی سازمانی EFQM و با استفاده از رویکرد پویایی سیستم‌ها طی پنج مرحله تشریح می‌گردد. ابتدا مسئله تعریف و سپس متغیرهای کلیدی شناسایی و افق زمانی تعیین می‌شود. پس از درک مسئله، فرضیه پویا ارائه و ساختار نمودار علی حلقوی ترسیم می‌گردد. سپس، نقشه سطح و جریان تبیین شده و مدل شبیه‌سازی می‌شود. در گام بعدی، اعتبار مدل ارائه‌شده، بر اساس آزمون‌های اعتبارسنجی موردبررسی قرار می‌گیرد. در نهایت، با اجرای تحلیل حساسیت متغیرهای مدل، به طراحی و ارزیابی سیاست‌ها در شرکت ملی حفاری ایران پرداخته می‌شود.

بررسی عملکرد روشهای پایش پروفایلهای خطی ساده در فرآیندهای دو مرحله ای

دوره 1، شماره 1، زمستان 1390، صفحه 1-13

سید تقی اخوان نیاکی، پریا سلیمانی، معصومه اقبالی قهیازی

چکیده امروزه بسیاری از محصولات، خروجی فرآیندهایی با بیش از یک مرحله می باشند. در چنین فرآیندهایی غالباً مراحل به یکدیگر وابسته هستند به این معنا که کیفیت محصول در یک مرحله خاص نه تنها به کیفیت آن در مرحله جاری بلکه به کیفیت محصول در مراحل پیشین نیز بستگی دارد که از آن به عنوان خاصیت آبشاری فرآیندهای چند مرحله ای یاد می شود. وجود این خاصیت در چنین فرآیندهایی و عدم توجه به آن، سبب بروز خطا در تفسیر نمودارهای کنترل مورد استفاده در مراحل می شود. از این رو در ادبیات موضوع پایش فرآیندهای چندمرحله ای، روش هایی به منظور کاهش و رفع این مشکل ارایه شده است. از سوی دیگر، در برخی از موارد کیفیت یک محصول به وسیله رابطه میان یک متغیر پاسخ و یک یا چند متغیر مستقل به عنوان پروفایل توصیف می-شود که می تواند نتیجه و خروجی فرآیندی با چندین مرحله باشد. از آن جا که مطالعات کمتری در زمینه پایش پروفایل های خروجی از فرآیندهای چند مرحله ای صورت گرفته است، در این مقاله به بررسی اثر آبشاری بر پایش پروفایل های خطی ساده در فرآیندی دو مرحله ای در قالب معیار متوسط طول دنباله با استفاده از شبیه سازی و نیز تاثیر وابستگی مراحل بر تخمین پارامترهای پروفایل مرحله دوم پرداخته شده است.

بررسی تاثیرکاهش پراکندگی بر پایایی محصول با استفاده از توزیع‌‌‏های مقدار مرزی

دوره 2، شماره 1، بهار 1391، صفحه 1-8

فاطمه اعرابی، حمید شهریاری

چکیده پایایی محصول، یک ویژگی مهم در هر زمینه کاربردی است که به صورت احتمال انجام یک کار مشخص تحت شرایط معین و در مدت زمان از پیش تعیین شده، تعریف می شود. در این مقاله از ظرفیت یا مقاومت یک محصول و تنش یا بار تحمیل شده بر آن برای مدلسازی و محاسبه مقدار پایایی، استفاده شده است. در بیشتر موارد کنترل بار در اختیار ما نیست اما با به کار بردن تمهیدات گوناگون می توان ظرفیت محصول تولیدی را بهبود بخشید. در این مقاله اثر کاهش پراکندگی برای هر مشخصه کیفی یک محصول تحت توزیع های مشخص مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحلیلی و عددی نشان می دهد که با کاهش پراکندگی مشخصه کیفی محصول تولید شده، ظرفیت افزایش یافته و پایایی بهبود پیدا می کند.




 




 

تعیین سهم مولفه‌های ناهمبسته تغییرپذیری کیفیت محصولات با استفاده از تابع عملکردی غیرخطی برای اجزا متشکله

دوره 4، شماره 1، بهار 1393، صفحه 1-13

امیربهادر امیرحسینی، صدیق رئیسی

چکیده پراکندگی دشمن کیفیت و جزء ذاتی و لاینفک محصولات تولیدی است از این رو شناسائی مولفه‌های بحرانی و سهم آنها در کل تغییرات یک وظیفه مهم مهندسی به حساب می‌آید و سنجش آن در حالت کلی بدون پیش فرضهای بسیار محدودکننده رایج، از پیچیدگیهای زیادی برخوردار است. مقاله حاضر در ارائه راهکار نظام یافتهای است که بتواند در یک سیستم پیچیده، سهم هر جزء را در تغییرپذیری کل، متناسب با نوع مکانیزم اثرگذاری اجزا شناسائی کند. شاخص معرفی شده در این تحقیق میزان سهم مشارکت اجزاء را تعیین میکند و میتواند به عنوان سنجش درجه بحرانی بودن اجزاء متشکله یک سیستم به کار گرفته شود. به کارگیری روش پیشنهادی در این مقاله نیازمند هیچگونه پیشفرضی در خصوص خطی بودن تابع عملکردی اجزا و یا نرمال بودن توزیع آماری مشخصههای کیفی نمیباشد و تحلیل تمام سیستمها با اجزا ناهمبسته را شامل میشود. راه کار پیشنهادی میتواند به عنوان یک ابزار قوی در فاز تحلیل شش سیگما و شش سیگمای ناب مورد استفاده قرارگیرد و به کمک آن میتوان نسبت به اولویت دهی و سیاستگذاری
استفاده از منابع در جهت کاهش پراکندگیهای فرآیند اقدام کرد. برای درک بیشتر جزئیات روش پیشنهادی، دو مثال شناخته شده در مهندسی صنایع تشریح شده است.

طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترلی EWMA برای پایش میانگین فرایند تحت نمونه-گیری مجموعه‌ی رتبه‌ای

دوره 10، شماره 1، بهار 1399، صفحه 1-15

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.115118

علیا رستمی، سید رحمت شجاعی علی آبادی، محمد بامنی مقدم

چکیده اگر شناسایی تغییرات کوچک در فرایند تولید مد نظر باشد، نمودار کنترلی میانگین متحرک موزون نمایی (EWMA) جایگزین مناسبی برای نمودار کنترلی X ̅ است. در شرایطی که به‌‌علت محدودیت‌های اقتصادی نتوان نمونه بزرگ از جامعه استخراج کرد، طرح نمونه‌گیری تصادفی ساده (SRS) ممکن است از دقت کافی برخوردار نباشد، که در این صورت می‌توان از طرح نمونه‌گیری مجموعه‌ی رتبه‌‌ای (RSS) استفاده نمود. در این مقاله برای اولین بار طراحی اقتصادی و آماری- اقتصادی نمودار کنترلی EWMA تحت طرح RSS بررسی شده است. با ارائه‌ی نتایج‌ عددی، مزایای طراحی آماری-اقتصادی به طراحی اقتصادی نشان داده شده است. نتایج نشان می‌دهد که هزینه‌ها در طراحی آماری-اقتصادی نسبت به طراحی اقتصادی با اندک تغییری افزایش یافته است، اما به‌دلیل پایین بودن نرخ هشدار نادرست با اهداف کنترل کیفیت آماری هم‌راستا بوده و هم‌زمان با کاهش هزینه‌ها، کیفیت محصول را در سطح مطلوبی از خطا و توان بالا، کنترل می‌کند.

ارائه‌ی روشی به منظور محاسبه هزینه های پنهان و فرصت کیفیت با رویکرد آسیب به حسن نیت مشتریان و برند سازمان

دوره 11، شماره 1، بهار 1400، صفحه 1-14

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.136193

مهدی کرباسیان، مریم گنجی، محسن چشم براه

چکیده در پژوهش حاضر روشی جهت اندازه‌گیری هزینه‌ی آسیب به حسن نیت مشتریان و هزینه‌ی آسیب به برند سازمان ارائه گردیده است. در محاسبه‌ی هزینه‌ی آسیب به حسن نیت مشتریان، ابتدا الزامات کیفی و وزن هر یک از الزامات محاسبه گردیده و پس از محاسبه‌ی انطباق سازمان و سازمان رقیب در برآورده کردن الزامات، هزینه‌ی مرتبط با مشتریان ناراضی محاسبه شده است. پس از محاسبه‌ی هزینه‌ی مرتبط با مشتریان ناراضی، نرخ زیان آسیب به حسن نیت مشتریان و در نهایت هزینه‌ی آسیب به حسن نیت مشتریان محاسبه گردیده است. در محاسبه‌ی هزینه‌ی آسیب به برند سازمان، از بین مدل‌های موجود، مدل اکر برای محاسبه هزینه‌ی آسیب به برند سازمان استفاده گردیده است. بر اساس مدل اکر پارامترهای ایجادکننده‌ی هزینه،‌ شناسایی شده و هزینه‌ی آسیب به برند سازمان محاسبه گردیده است. در نهایت، روش‌های ارائه شده در پژوهش حاضر در یکی از صنایع منتخب به اجرا در امده است.

طراحی آماری نمودار کنترلی چندمتغیره ژرفا‏پایه مبتنی بر صدک

دوره 12، شماره 1، بهار 1401، صفحه 1-14

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166506

محمد بامنی مقدم، شادی نصراله‌زاده

چکیده با استفاده از رویکرد مبتنی بر صدک، روشی را برای طراحی آماری نمودار کنترلی ژرفاپایه معرفی می‏کنیم. آماره‏ی نمودار کنترلی پیشنهادی، ناوردای آفین و مجانبأ آزاد-توزیع است. معمولأ عملکرد نمودار کنترلی با معیار متوسط طول اجرا ارزیابی می‏شود. طول اجرا دارای توزیع هندسی و با انحراف استاندارد بزرگی، چوله به سمت راست است و شاید معیار مناسبی برای ارزیابی نمودار کنترلی نباشد. بنابراین از روش طراحی آماری نمودارهای کنترلی با رویکرد مبتنی بر صدک استفاده می‏کنیم که بهبود و توسعه‏ای بر طراحی آماری کلاسیک است. با قرار دادن شرایطی‏‏ روی طول اجراها، با احتمال‏های از پیش تعیین شده طول اجراهای تحت کنترل و خارج از کنترل، تضمین می‏شوند و می‏توان مطمئن بود طول اجرای تحت کنترل بیش از مقدار دلخواه و طول اجرای خارج از کنترل کمتر از مقدار دلخواه است. شبیه‏سازی‏ها نشان می‏دهند نمودار کنترلی با رویکرد مبتنی بر صدک در مقایسه با رویکرد متوسط طول اجرا کاراتر است.

رویکرد جدید آنالیز تخریب سیستم های چندجزئی مبتنی بر روابط تابعی با در نظر گرفتن وابستگی تصادفی

دوره 13، شماره 1، بهار 1402، صفحه 1-16

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.184265

کریم آتشگر، مهدی کرباسیان، مصطفی خزایی، مجید عباسی

چکیده امروزه آنالیز تخریب یکی از رویکردهای بسیار با اهمیت در ارزیابی قابلیت اطمینان سیستم های چندجزئی است. بررسی ادبیات نشان می‌دهد آنالیز تخریب سیستم های چند جزئی در تحقیقات مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است، اما رویکردی که در آن بین فرآیندهای تخریب اجزا سیستم رابطه پروفایلی وجود دارد، تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است. هنگامی که بین فرآیندهای تخریب یک یا چند جزء رابطه تابعی وجود داشته باشد، در ادبیات کنترل فرآیند آماری به آن پروفایل گفته می‌شود. هدف از این مطالعه، ارائه رویکردی کارآمد جهت پیش بینی و ارزیابی تغیییرپذیری فرآیندهای تخریب در شرایط وجود پروفایل چند متغیره تحت شرایط وابستگی تصادفی است. در واقع رویکرد پیشنهادی امکان پیش بینی و ارزیابی تغییرپذیری فرآیندهای تخریب در سطح اجزاء و سیستم را ارائه می نماید. در این مقاله به منظور ارزیابی رویکرد پیشنهادی، از مجموعه داده های یک سیستم چندجزئی با ساختار 2 از 3 استفاده شده است.

مدل‌سازی تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات در مهندسی کیفیت

اولویت‌بندی عوامل موثر بر کیفیت تصمیم‌گیری مدیران

دوره 15، شماره 1، بهار 1404، صفحه 1-19

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.526147.1551

علی بهرامی

چکیده هدف: با توجه به پیچیدگی‌ها و عدم‌قطعیت‌های فزآینده در محیط‌های سازمانی امروزی، اتخاذ تصمیم‌های آگاهانه، به‌موقع و انعطاف‌پذیر برای حفظ پایداری و رشد بلندمدت سازمان‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تمرکز بر شناسایی و اولویت‌بندی عوامل فردی، گروهی، سازمانی، فناورانه و محیطی موثر بر کیفیت تصمیم‌گیری مدیران است تا چارچوبی عملی برای تقویت توان تصمیم‌سازی و افزایش تاب‌آوری سازمان‌ها ارایه شود.
روش‌شناسی پژوهش: مطالعه از نوع کاربردی با رویکرد توصیفی–تحلیلی است. ابتدا از طریق مرور نظام‌مند ادبیات، مجموعه‌ای جامع از عوامل استخراج شد. سپس با تشکیل تیم پنج‌نفره خبرگان، معیارهای ارزیابی شناسایی و داده‌های موردنیاز پژوهش در قالب اعداد فازی شهودی گردآوری گردید. وزن‌های نسبی معیارها با استفاده از روش FUCOM محاسبه و در نهایت، اولویت‌بندی نهایی گزینه‌ها بر مبنای ماتریس تصمیم تجمیعی با روش چندمعیاره WASPAS صورت گرفت.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که دانش تخصصی مهم‌ترین عامل موثر بر کیفیت تصمیم‌گیری مدیران است. پس از آن، تصمیم‌گیری مشارکتی و صحت و دقت داده‌ها در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. در مقابل، عواملی مانند ساختار سازمانی و محیط حقوقی، فرهنگی، اجتماعی کمترین تاثیر را داشته‌اند. این یافته‌ها در مجموع بر اهمیت تمرکز سازمان بر عوامل درونی و قابل‌کنترل به‌منظور افزایش پایداری در محیط‌های متغیر تاکید دارند.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: این تحقیق از نخستین مطالعاتی است که با تلفیق مرور نظام‌مند ادبیات، اعداد فازی شهودی، روش FUCOM و روش WASPAS، اولویت‌بندی جامع عوامل فردی تا محیطی موثر بر کیفیت تصمیمات مدیران را ارایه می‌دهد. چارچوب حاصل، علاوه بر غنای نظری، راهنمای عملی در تخصیص بهینه منابع سیاست‌گذاران و مدیران فراهم می‌آورد.

مدل‌سازی تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات در مهندسی کیفیت

برآورد جدید E2-بیز پارامتر بهره‌دهی سیستم صف‌بندی چند باجه‌ای با ظرفیت نامتناهی

دوره 16، شماره 1، بهار 1405، صفحه 1-14

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.553995.1579

شهرام یعقوب زاده شهرستانی، ایمان مخدوم

چکیده هدف: این پژوهش با هدف توسعه‌ یک رویکرد جدید برآورد بیزی با عنوان روش E2-بیز برای برآورد پارامتر شدت ترافیک در سیستم صف‌بندی چندباجه‌ای /M/M/c انجام شده است. با توجه به اهمیت برآورد دقیق پارامتر بهره‌دهی در بهینه‌سازی سیستم‌های خدماتی، این تحقیق به نیاز موجود برای استنتاج‌های قابل اعتمادتر در شرایط عدم‌قطعیت می‌پردازد.
روش‌شناسی پژوهش: مدل صف‌بندی M/M/c/∞ که شامل c باجه خدمت‌دهنده است، در‌نظر گرفته شد. فواصل زمانی بین ورود مشتریان دارای توزیع نمایی با پارامتر λ و فواصل زمانی خدمت دارای توزیع نمایی با پارامتر μ است. پارامتر شدت ترافیک با استفاده از روش‌های بیز، E-بیز و روش پیشنهادی جدید E2-بیز تحت تابع زیان آنتروپی عمومی برآورد شد. عملکرد برآوردگر پیشنهادی با استفاده از شبیه‌سازی مونت‌کارلو و یک مجموعه‌داده واقعی ارزیابی گردید.
یافتهها: نتایج شبیه‌سازی و تحلیل تجربی نشان داد که برآوردگر پیشنهادی E2-بیز از نظر کارایی و دقت نسبت به برآوردگرهای بیز و E-بیز عملکرد بهتری دارد. برآوردگری که میانگین مدت‌زمان انتظار مشتریان در صف را حداقل می‌کند، به‌عنوان برآوردگر بهینه انتخاب شد.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: این پژوهش یک رویکرد نوین برآورد E2-بیز را معرفی می‌کند که دقت برآورد پارامترها را در مدل‌های صف‌بندی تحت شرایط عدم‌قطعیت بهبود می‌بخشد. به‌کارگیری تابع زیان آنتروپی عمومی چارچوبی انعطاف‌پذیر و مقاوم فراهم می‌کند و گامی موثر در پیشبرد استنتاج بیزی در سیستم‌های تصادفی به‌شمار می‌آید.

بهینه سازی مسیله چند هدفه همبسته: کاربرد جداسازی پریندوپریل

دوره 2، شماره 1، بهار 1391، صفحه 9-14

حسام الدین ذگردی، فاطمه مرندی، علی سلماس نیا

چکیده متغیرهای تصمیم در جهت بهبود عملکرد سیستم یکی از مسایل مهم در بیشتر صنایع محسوب می شود. به این منظور، در طی سال‌های اخیر روش‌های بهینه سازی چند هدفه متعددی برای حل این مسایل ارایه شده است. اما بیشتر این رویکردها، از همبستگی بالقوه بین اهداف غفلت می‌کنند. در این مطالعه یک رویکرد بهینه سازی بر اساس رویکرد تابع مطلوبیت برای حل مسیله جداسازی پریندوپریل )پریندوپریل کاربرد دارویی مفید و موثر برای بیماریهای قلبی و پرفشاری خون دارد( پیشنهاد شده است. رویکرد پیشنهادی نه تنها همه‌ی اهداف را به طور همزمان در یک حداقل سطح مطلوبیت از نقطه نظر تصمیم گیرنده (dm) قرار می دهد، بلکه همبستگی بالقوه بین اهداف و اهمیت نسبی آن‌ها را در نظر می گیرد. مقایسه نتایج حاصل از مثال عددی با رویکرد پیشنهادی نسبت به سایر رویکردهای موجود در ادبیات نشان‏دهنده عملکرد مناسب آن است.

بهینه سازی سیستمهای سری- موازی چندحالته با استفاده از الگوریتم ژنتیک

دوره 5، شماره 1، بهار 1394، صفحه 13-22

سیروان کریمی، مهدی کرباسیان، رضا توکلی مقدم

چکیده نیاز روز افزون به سیستمهایی با دسترسپذیری/ قابلیت اطمینان بالا منجر شده است که در سالهای اخیر، مطالعات بسیاری درزمینه بهینهسازی قابلیتاطمینان )دسترسپذیری در صورتی که سیستم تعمیرپذیر باشد( صورت گیرد . استفاده از انواع سیاستهایافزونگی و افزودن اجزا اضافی، اساساً به عنوان راههای افزایش دسترس پذیری سیستم در نظرگرفته میشوند. در صورتی که سیستم،چندحالته باشد به دلیل پیچیدگی محاسباتی ایجاد شده، روشهایی که برای محاسبه دسترسپذیری سیستم بهکار میروند نقش مهمیدر ارائه یک پاسخ قابل قبول ایفا میکنند.این مقاله قصد دارد برای سیستمهای چندحالته، هزینهها را با این محدودیت که دسترسپذیریسیستم از حد قابل قبولی بیشتر باشد، کمینه نماید. مسئله تخصیص افزونگی، ناهمگن مدلسازی شده است که اجزا در چنین سیستمیمیتوانند متفاوت باشند.هر دو اجزا و سیستم میتوانند حالتهای متفاوتی داشته باشند که برای محاسبه دسترسپذیری سیستم ازالگوریتم تابع مولد عمومی و برای بهینهکردن ساختار سیستم از الگوریتم ژنتیک استفاده میشود.

مدل‌سازی قابلیت اطمینان فازی در سیستم تولید پودر آلومینیوم

دوره 1، شماره 1، زمستان 1390، صفحه 14-20

فریبرز موسوی مدنی، زهره علیپور، زهرا رفیعی مجد، یاسمن چریانی زنجانی

چکیده بشر از آغاز پیدایش سعی در کشف راه های کاهش خطر و تهدیدهای پیرامون خود در محیط زندگی و کار و ایمن سازی هر چه بیشتر آن ها داشته است. حوادثی هم چون سقوط هواپیما و انفجارهای کارخانه ها و حوادثی از این قبیل، که منجر به خسارات جانی و مالی بسیار زیادی شده اند، اهمیت دقت و تمرکز بر راه های کاهش بروز چنین حوادثی را دو چندان نموده است از طرفی با پیشرفت سریع تکنولوژی و افزایش پیچیدگی سیستم ها، شدت و خسارات و پیامدهای ناشی از حوادث افزایش یافته است. بنابراین، افزایش سطح اطمینان دستگاه ها، سیستم ها از سطح ساده تا پیچیده و حتی شبکه های پیچیده بسیار حایز اهمیت می باشد. بحث قابلیت اطمینان نخستین بار در جنگ جهانی دوم در حوزه بالا رفتن اطمینان تجهیزات نظامی مطرح شد. صنعت تولید پودر فلزات به دلیل تولید غبار در معرض انفجار غبار می باشد. بنابراین بررسی سیستم تولید و شناسایی دستگاه های حساس و ارزیابی قابلیت اطمینان سیستم از مهم ترین راه های کاهش احتمال انفجار می باشد. در این مقاله به بررسی قابلیت اطمینان فازی سیستم تولید پودر آلومینیوم براساس داده های آماری پرداخته شده است و نشان داده شده که قابلیت اطمینان فازی بسیار دقیق تر از قابلیت اطمینان کلاسیک می باشد.

توسعه روش‌های پایش ماتریس واریانس-کوواریانس چندمتغیره در فاز

دوره 4، شماره 1، بهار 1393، صفحه 14-22

ثمینه کابلی، رسول نورالسناء

چکیده در کنترل آماری فرایندهای چندمتغیره دو یا چند مشخصه کیفی باید به طور همزمان کنترل شوند. در کنترل چنین فرایندهایی، دستیابی به دو هدف عمده لازم است. هدف اول تشخیص وضعیتهای خارج از کنترل و هدف دوم شناسایی مشخصه های کیفی عامل انحراف، در زمان وقوع یک وضعیت خارج از کنترل میباشد. در این تحقیق راههای دستیابی به هدف اول بررسی شده و روش هایی برای پایش ماتریس واریانس کوواریانس چندمتغیره در فاز 2 ارائه شده است. هدف اصلی فاز 2 کشف سریع شیفت ها می‌باشد. در این مقاله، 2 روش برای پایش ماتریس واریانس کوواریانس چندمتغیره در فاز 2 ارائه شده و شیفت در یکی از مشخصههای کیفی مورد 1 (متوسط طول دنباله) و کشف ARL بررسی قرارگرفته است. نتایج شبیه سازی نشان می دهد که روش های پیشنهادی باعث کاهش سریع تر وضعیت خارج از کنترل می شوند.

تخمین نقطه تغییر در میانگین یک فرآیند دو مشخصه وصفی با توزیع بینم

دوره 2، شماره 1، بهار 1391، صفحه 15-20

سارا افروزان، سید تقی اخوان نیاکی

چکیده نمودارهای کنترل ابزار قدرتمندی هستند که به منظور پایش تغییرات فرآیند مورد استفاده قرار می گیرند. در کنترل فرآیند آماری، موارد بسیار زیادی وجود دارد که مشخصه های کیفی وصفی در محصول یا فرآیند، به صورت همزمان پایش می شوند. اگرچه دریافت اخطار در نمودارهای کنترل بیانگر وجود تغییر در فرآیند است ولی اغلب زمان شروع تغییر مشخص نیست. تشخیص زمان دقیق شروع تغییر به مهندسین فرآیند در شناسایی علل تغییر و همچنین بهبود فرآیند کمک می کند. در این مقاله تکنیک های کنترل فرآیند آماری برای فرآیندی مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرد که مشخصه های کیفی وصفی از نوع منطبق/ نامنطبق به صورت دو متغیره اندازه گیری می شوند، همچنین با استفاده از روش بیشترین درستنمایی تخمین زننده ای برای برآورد زمان شروع تغییر در این فرآیندها پیشنهاد می کنیم. در این مقاله فرض بر این است که دو مشخصه ی کیفی وصفی مختلف در یک محصول دارای همبستگی هستند. نتایج شبیه سازی نشان داده است که روش پیشنهادی برای شناسایی زمان تغییر در بردار میانگین فرآیند از عملکرد خوبی برخوردار است.




 




 

پیش بینی بیزی برای نمونه سانسور شده از توزیع کوماراسوامی بر اساس مدل آزمون طول عمر سریع جزیی و بررسی کاربرد آن در مواد سرامیکی

دوره 11، شماره 1، بهار 1400، صفحه 15-32

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.136199

سعید اسدی، هانیه پناهی

چکیده مدل آزمون طول عمر سریع، یکی از مدل‌های بهینه در کسب اطلاعات مربوط به قابلیت اطمینان محصولات، بر اساس تسریع زمان شکست در مدت زمان کوتاه است. در این تحقیق، فاصله پیش‌بینی بیزی برای مقادیر سانسور شده در مدل آزمون طول عمر سریع جزیی با فشار یکسان بر اساس توزیع کوماراسوامی، مطالعه گردیده است. به دلیل عدم وجود فرم بسته در تابع پیش‌بینی بیزی، از الگوریتم زنجیره مارکوف مونت کارلو برای محاسبه تابع پیش‌بینی تقریبی و ساختن فواصل پیش‌بینی استفاده شده است. شبیه‌سازی و یک مجموعه داده واقعی برای مقایسه فواصل پیش‌بینی‌ بیزی، آورده شده است. نتایج نشان می‌دهد که فواصل پیش‌بینی تحت تمامی حالات سانسور عملکرد خوبی دارند و مقادیر واقعی داده‌ها را در بر می‌گیرند. از نتایج به دست آمده می‌توان برای افزایش کیفیت و کاهش زمان و هزینه مربوط به آزمایش‌های کنترل کیفی محصولات استفاده کرد.

برآورد پارامترهای توزیع نمایی دو پارامتری تحت سانسور شده تصادفی با حضور داده‌ی پرت و تعیین دوره گارانتی مرتبط با کیفیت کالا

دوره 12، شماره 1، بهار 1401، صفحه 15-38

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166507

پرویز نصیری، فاطمه گودرزی معصومی، مسعود یارمحمدی

چکیده توزیع نمایی دو پارامتری با توجه به اینکه نرخ شکست ثابت دارد در بین توزیع‌های آماری از اهمیت خاصی برخوردار است و دارای کاربرد در زمینه‌های پزشکی، مهندسی، اقتصاد، جمعیت‌شناسی، داده‌های طول عمر و قابلیت اعتماد می‌باشد. با توجه به اهمیت داده‌های طول عمر، اخیراً توزیع نمایی دوپارامتری با داده‌های سانسور شده مورد توجه محققان زیادی قرار گرفته، اما تا کنون استنباط درباره پارامتر مکان با داده سانسور تصادفی در حضور داده‌ی پرت مورد بحث قرار نگرفته است. در این مقاله پارامترهای توزیع نمایی دو پارامتری تحت سانسور شده تصادفی با حضور داده‌ی پرت برآورد می‌شوند. با توجه به اهمیت پارامتر مکانی، در زمان سانسور توزیع‌ نمایی دو پارامتری با حضور داده‌های پرت، پارامتر مکانی یکسان ولی پارامتر مقیاس متفاوت در نظر گرفته می‌شود. در انتها با استفاده از شبیه سازی براوردگرهای گشتاوری، ماکسیمم درستنمایی و بیزی تحت تابع زیان مربع خطا برآورد و مقایسه می شوند.

مهندسی کیفیت، پایایی و بهینه‌سازی فرآیندها

بهینه‌سازی دوهدفه تخصیص افزونگی فعال در سیستم توزیع انرژی الکتریکی در یک شناور با در نظرگیری اشتراک بار و تعمیرکار واحد

دوره 16، شماره 1، بهار 1405، صفحه 15-38

https://doi.org/10.48313/jqem.2026.546474.1574

مریم گنجی، مهدی کرباسیان

چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر، یافتن چیدمان مناسب از نوع و تعداد تجهیزات جهت حداکثر نمودن قابلیت دسترسی و کاهش هزینه­‌ها با استفاده از استراتژی تخصیص افزونگی فعال با در نظر گرفتن امکان اشتراک‌گذاری بار و استفاده از نیروی تعمیرکار باسیاست نگهداشت و مرخصی در سیستم توزیع انرژی الکتریکی یک شناور است. در استراتژی فعال، تمام قطعات و اجزای اضافه‌شده به سیستم به‌صورت فعال از زمان شروع به کار سیستم مورداستفاده قرار می­‌گیرند و سیستم زمانی خراب می‌شود که تمام اجزا دچار خرابی شده باشند.
روش‌شناسی پژوهش: در پژوهش حاضر یک مدل دو هدفه برای سیستم توزیع انرژی الکتریکی با افزونگی فعال در یک شناور در نظر گرفته‌شده است که هدف اول آن هزینه کل و هدف دوم آن قابلیت دسترسی است. شبیه‌سازی رفتار سیستم با استفاده از زنجیره­ مارکوف و توزیع فاز نوع صورت گرفته و برای حل آن از الگوریتم ژنتیک چندهدفه NSGA-II) (استفاده گردیده است. خرابی یک تجهیز بر نرخ خرابی سایر تجهیزات زیرسیستم تاثیر می­‌گذارد و باعث افزایش نرخ خرابی می­‌گردد. به‌عبارت‌دیگر، مساله باحالت اشتراک­‌گذاری بار بررسی‌شده است. یک تعمیرکار نیز برای تعمیر تجهیزات در نظر گرفته‌ شده است. سیاست نگهداشت و مرخصی بدین گونه است که اگر در زمان مرخصی تعمیرکار، تجهیزی دچار خرابی شود، مرخصی تعمیرکار پایان‌یافته و تعمیر تجهیز خراب آغاز می­‌گردد. در زمان تعمیر تجهیز خراب نیز اگر تجهیز دیگری دچار خرابی شود، می­‌بایست در صف تعمیر قرار گرفته و تعمیرکار بلافاصله پس از اتمام تعمیر تجهیز خراب پیشین، تعمیر تجهیز خراب بعدی را آغاز نماید. زمانی که تعمیرکار در مرخصی است، اگر هیچ تجهیزی دچار خرابی نشود، تعمیرکار می­‌تواند مجددا به مرخصی برود.
یافتهها: نتایج حاصل از پژوهش، بهترین ترکیب نوع و تعداد تابلوهای توزیع انرژی الکتریکی در هر زیرسیستم از سیستم توزیع انرژی الکتریکی شناور را جهت افزایش قابلیت دسترسی و کاهش هزینه­‌ها با استفاده از افزونگی فعال نشان داده است. همچنین میزان احتمال کار تعمیرکار را جهت اتخاذ تصمیمات مدیریتی در جهت سیاست­‌های نگهداشت و مرخصی نشان داده است.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: با توجه به نوآوری تحقیق، نتایج حاصل از پژوهش می‌­تواند جهت تحلیل­‌های مهندسی به لحاظ بررسی قابلیت دسترسی و جهت تحلیل­‌های مدیریتی در برآورد هزینه­‌ها و تخصیص نیروهای تعمیراتی مفید واقع شود.

ارائه رویکردی برای پایش پارامترهای پروفایلهای‌ خطی ساده در فرآیندهای تولید کوتاه مدت در فاز 2

دوره 10، شماره 1، بهار 1399، صفحه 16-33

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.115119

سید بابک خلیلی دیلمی، امیرحسین امیری، پیمان خسروی

چکیده امروزه به دلیل تنوع تقاضای مشتری و حضور کوتاه محصول در بازار، استراتژی ساخت و تولید به سمت فرایندهای تولید کوتاه مدت سوق یافته است. در این شرایط فاز 1 نمودار کنترل نمی‌‌تواند انجام شود و برآوردهای صحیحی برای پارامترهای فرآیند در دسترس نمی‌باشد، لذا طراحی نمودارهای کنترل جدید برای پایش چنین فرایندهایی ضروری است. همچنین گاهی کیفیت به وسیله رابطه‌ای بین یک متغیر پاسخ و یک متغیر مستقل توصیف می‌شود که به آن پروفایل خطی ساده گفته می‌شود. در این مقاله به منظور پایش پارامترهای پروفایلهای خطی ساده در فرایندهای تولید کوتاه مدت، سه نمودار در فاز 2 طراحی شده است که توانایی پایش پارامترهای پروفایل مذکور را داشته و بروزرسانی آنها را از همان ابتدای فرآیند مدنظر قرار می‌دهد. عملکرد نمودارهای پیشنهادی با نمودار کنترل رقیب بر اساس معیار متوسط طول دنباله مقایسه شده است. نتایج بیانگر عملکرد مناسب نمودارهای کنترل پیشنهادی درکشف تغییرات متوسط و بزرگ می‌باشد.