خود ارزیابی ابعاد کیفیتی محصول بر اساس مدل اندازه مبتنی بر متغیر کمکی شبکهای
دوره 4، شماره 1، بهار 1393، صفحه 51-63
رضا شیخ، محدثه میرزائی
چکیده سازمانهای موفق جایگاه کیفیت کالا و خدمات شرکت را با سایر رقبا پیوسته مورد ارزیابی قرار دهند اما خود ارزیابی از منظر کیفیت حائز اهمیت بیشتری است. این تحقیق با بکارگیری مدل "اندازه کارایی مبتنی بر متغیرهای کمکی شبکهای" به مدیران کمک می کند تا خودارزیابی کیفی از محصولات داشته باشند. مدل پیشنهادی در این تحقیق در قالب مطالعه موردی (شرکت سیم و کابل مغان) بررسی شده و کارایی کیفی محصولات شرکت در دورههای زمانی مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر اثربخشی مدل پیشنهادی است.
طراحی مدل استقرار و پیادهسازی کیفیت 4.0 با رویکرد تلفیقی مدلسازی ساختاری تفسیری و مدلسازی معادلات ساختاری
دوره 12، شماره 1، بهار 1401، صفحه 51-68
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.164188
حمید رضا طلایی، مهران ضیاییان، پوریا مالکی نژاد
چکیده هدف از انجام پژوهش حاضر طراحی ساختاری است تا بتوان با استفاده از آن محرکهای استقرار مناسب کیفیت 4.0 را در صنایع فولاد کشور بررسی نمود. به منظور انجام پژوهش حاضر در ابتدا ده محرک با استفاده از ادبیات پژوهش شناسایی گردید. سپس با استفاده از تکنیک مدلسازی ساختاری تفسیری، به ساختاربندی این محرکها با استفاده از نظرات 13 خبره اقدام شد. در ادامه به منظور برازش ساختار بدست آمده، از مدلسازی معادلات ساختاری ابزارهای مرتبط با آن شامل برازش مدل اندازهگیری، ساختاری و برازش کلی مدل استفاده گردید. بدین منظور پرسشنامهای حاوی 33 سؤال با طیف پنجگانه لیکرت طراحی گردید و به منظور تکمیل آن از 214 تن از مدیران و کارکنان صنایع فولاد کشور، نظرخواهی گردید. یافتههای حاصل از ساختار برازش شده در پژوهش نشان از ارائه ساختاری 8 سطحی دارد که در آن محرک رهبری به عنوان محرک آغازین شناسایی شده است.
پایش نرخ معیوبی دادههای دودویی خودهمبسته در شرایط بازرسی صددرصد
دوره 2، شماره 1، بهار 1391، صفحه 56-63
پرشنگ دوکوهکی، رسول نورالسنا
چکیده همان طور که میدانیم دادههای مستخرج از فرآیندهای واقعی بهطور معمول همبستهاند و برای پایش این فرآیندها لازم است خودهمبستگی دادهها در نظر گرفته شود. نمودارهای کنترلی که تا به امروز برای پایش نسبت معیوبی(p) توسعه یافتهاند، بر این فرض استوارند که مشاهدات دودویی از هم مستقل هستند که در این صورت واقعیت همبسته بودن دادهها در نظر گرفته نشده است. آن چه که در این مقاله مطرح میشود، نمودار کنترل جمع تجمعی است، بهگونهای که خودهمبستگی بین مشاهدات دودویی را به وسیله مدل زنجیره مارکوف دو وضعیتی مرتبه اول در نظر میگیرد. همچنین با استفاده از شاخص متوسط تعداد مشاهدات تا اولین هشدار ، نشان داده میشود که در شرایط صددرصد بازرسی، این نمودار نسبت به نمودار جمع تجمعی برنولی که مشاهدات را مستقل فرض میکند، عملکرد مناسبتری دارد و یا به عبارت دیگر افزایش در p را سریع تر کشف میکند.
افزایش کیفیت و ایمنی یک سیستم دریایی با استفاده از فرآیند مدیریت الزامات
دوره 13، شماره 1، بهار 1402، صفحه 59-72
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.192561
ام البنین یوسفی، جواد شیخ، ندا حاج حیدری
چکیده الزامات به عنوان یکی از مراحل اولیه از فرآیند توسعه محصول در مهندسی سیستم است که میتواند با یک نگاه جامع و دقیق الزامات را مهندسی نموده و موجب تولید محصولی شود که نیازهای کاربران را برآورده سازد.
هدف از تهیه این پژوهش که در بازه زمانی 1402-1401 انجام شده است، اجرای کلیه فعالیتهای مدیریت الزامات در یک سیستم دریایی است. بدین منظور در ابتدا الزامات اولیه مربوط به این محصول از منابع مختلف استخراج، دسته بندی و سپس فراداده الزامات تهیه شده و برای هر یک از آنها یک یا چند روش تصدیق ارائه شده است. در نهایت نیز رابطه بین الزامات تعیین و پس از رفع تعارضات میان آنها فراداده الزامات بروزرسانی گردیده است. مطابق با نتایج حاصل از این فرآیند تعداد 106 الزام شناسایی شده است. این الزامات به عنوان مبنای شروع فرآیند توسعه و طراحی محصول در نظر گرفته خواهند شد
برآورد پارامتر قابلیت اعتماد برای توزیع نمایی وارون تعمیمیافته براساس نمونههای سانسور فزاینده نوع 2
دوره 10، شماره 1، بهار 1399، صفحه 60-74
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.115127
اکرم کهن سال، رامین کاظمی، ندا فرجی
چکیده هدف این مقاله، بررسی پارامتر قابلیت اعتماد R=P(X<Y) براساس نمونه هایی با سانسور فزاینده نوع 2 است که در آن X و Y متغیرهای تصادفی مستقل با توزیع نمایی وارون تعمیم یافته با پارامترهای شکل متفاوت و پارامتر مقیاس یکسان هستند. برآوردگرماکسیمم درست نمایی (MLE) و برآوردگر نااریب با واریانس به طور یکنواخت مینیمم (UMVUE) پارامترR به دست می آیند و بازه های اطمینان مختلفی ارائه می شوند. همچنین، برآوردگر بیز R و بازه اطمینان HPD با استفاده از روش نمونه گیری گیبز پیشنهاد می شوند. شبیه سازی های مونت کارلو برای مقایسه عملکرد روش های مختلف انجام شده است.
تجزیه و تحلیل قابلیت اطمینان و ارزیابی میزان خرابی (مطالعه موردی: دستگاه مبدل حرارتی)
دوره 11، شماره 1، بهار 1400، صفحه 61-76
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.136224
شهین دباغ، یونس جاوید، فرزاد موحدی سبحانی، عباس سقایی، کیا پارسا
چکیده مطالعات قابلیت اطمینان بخش مهمی از هر برنامهی مدیریت نگهداری تجهیزات است. با پیچیدهتر شدن سیستمها، استراتژیهای نگهداری برای دستیابی به تصمیمات پایدار برای مدیریت ضروری است. خرابیهای ناگهانی در یک سیستم میتواند علت اصلی افت عملکرد ماشینآلات و تجهیزات صنعتی باشد. برای تصمیمگیری حیاتی درباره سیستم، از مکانیسمهای مختلف تحمل خطا استفاده میشود. در مقاله حاضر، یک روش توزیع وایبل دو پارامتری به منظور تجزیه و تحلیل مجموعه دادههای دستگاه مبدل حرارتی در صنایع پتروشیمی با استفاده از نرم افزار Isograph Hazop + v7.0 مورد بررسی قرار گرفته است. از آنجاییکه عملکرد موثر یک سیستم، به برنامهریزی و قابلیت اطمینان آن در شرایط مناسب وابسته است، این مقاله به ارائهی یک روش برای بدست آوردن قابلیت اطمینان برای محاسبه فواصل زمانی نگهداری پیشگیرانه در سیستمهای واقعی پرداخته است. نتایج حاصل منجر به حجم کمتر بازرسی و فعالیتهای تعمیراتی، ایمنی و قابلیت اطمینان واحدهای صنعتی و سود اقتصادی بیشتر میشود.
عارضهیابی و ارایه راهکارهای بهبود فرایندهای صدور ضمانتنامه برای تعاونیها با استفاده از ترکیب روشهای تاپسیس، آنتروپی شانون و تکنیک گروه اسمی
دوره 16، شماره 1، بهار 1405، صفحه 63-79
https://doi.org/10.48313/jqem.2026.567660.1597
محمد جواد ارشادی، البرز محمدی، علی حاجی وند، سمیه سروش، بهار هاشمیه، نگار زنگنه
چکیده هدف: مدیریت اثربخش فرایندهای سازمانی و رویارویی با چالشها، برای دستیابی به اهداف در دنیای رقابتی امروز، برای سازمانهایی نظیر صندوق ضمانت سرمایهگذاری تعاون، حیاتی است. اهمیت این موضوع برای این صندوق، با توجه به طیف وسیع ذینفعان و نقش کلیدی آن در حمایت از بخش تعاون، دوچندان خواهد بود. ازاینرو، پژوهش حاضر با هدف ارایه چالشها و راهکارهای بهبود، در فرایندهای صدور بیمهنامههای اعتباری ضمانت توسعه تعاون صورت پذیرفت.
روششناسی پژوهش: این پژوهش بر پایه اصول مدیریت کیفیت و رویکرد فرایندی بنا نهاده شده تا صحت و اعتبار علمی و کاربردی نتایج تضمین شود. تحلیل عمیق چالشها و اولویتبندی آنها با استفاده از روش آنتروپی شانون، تکنیک تاپسیس (TOPSIS) و رویکرد گروه اسمی (NGT) صورت پذیرفت.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که بیشترین عارضههای صندوق در بخشهای فرایند و استراتژی متمرکز هستند؛ ازاینرو، متناسب با اولویتهای استخراجشده، راهکارهای بهینهسازی ارایه و شاخصهای کلیدی عملکرد (KPIs) برای نظارت مستمر تدوین گردید.
اصالت/ارزشافزوده علمی: نتایج نهایی این پژوهش علاوه بر ایجاد شفافیت فرایندی، با ارایه یک نقشه راه عملیاتی و علمی، مبنایی برای تمرکز منابع بر نقاط کلیدی موفقیت فراهم آورد که گامی محوری در جهت کاهش زمان و هزینه، ارتقا اثربخشی و تحقق اهداف استراتژیک در بخش تعاون محسوب میشود.
شناسایی و دستهبندی مولفههای تعهد مدیریت در پیاده سازی مدلهای تعالی کسب و کار
دوره 4، شماره 1، بهار 1393، صفحه 64-76
وحید برادران، علیرضا اسداللهی، غلامرضا توکلی
چکیده ابتکارات تعالی کسب و کار به سازمان ها در توسعه و افزایش قابلیت های مدیریتی در راستای دستیابی به سطح عملکرد بالا و رقابت پذیری بیشتر کمک می نمایند و تعهد مدیریت برای پیادهسازی مدلهای تعالی و خودارزیابی مبتنی بر آنها، از مراحل مهم اولیه فرآیند تعالی گرایی سازمانی است. تحقیق کاربردی حاضر درصدد است با واکاوی مفهوم تعهد مدیریت، تمامی مولفه های آن ر ا در
پیاده سازی مدلهای تعالی کسب و کار شناسایی و دستهبندی نماید. در این راستا با مرور ادبیات تحقیق و نیز انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته با خبرگان، 92 مولفه شکل دهنده مفهوم تعهد مدیریت شناسایی و احصاء گردیده و با استفاده از یک پرسش نامه اعتبارسنجی شده و اهمیت آنها مورد ارزیابی قرار گرفته است. مبتنی بر اجرای تحلیل عاملی اکتشافی، مولفههای تعهد مدیریت به 4 عامل
اصلی: مالکیت تعالی سازمان، برنامههای بهبود، عضویت در تیمهای خودارزیابی و ایجاد یکپارچگی، ایجاد و توسعه فرهنگ تعالی دسته بندی شده اند. این تحقیق با شناسایی و دسته بندی مولفه های تعهد مدیریت، زمینه ساز ایجاد درک و آگاهی وسیع تری برای مدیران از نقش و وظایف خود در پیاده سازی مدلهای تعالی و افزایش اثربخشی فرآیند تعالی گرایی سازمانی است.
بهبود کیفیت خدمات با بهره گیری از مدل ساختاری تاثیر سواد اطلاعاتی بر مدیریت چابک سازمان مطالعه موردی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران
دوره 5، شماره 1، بهار 1394، صفحه 64-73
غلامعلی طبرسا، محمد علی حقیقی، صدیقه شریفی
چکیده دنیای رقابتی امروز، سازمان ها را با تغییرات محیطی در درون و برون سازمان مواجه ساخته است. از سوی دیگر با پیشرفت روز افزون فناوری اطلاعات بهره گیری کارا و اثربخش از این تکنولوژی، به منظور بهبود کیفیت صنایع تولیدی یا خدماتی پیشرو، امری اجتناب ناپذیر است. ارائه خدمات به صورت الکترونیکی در سازمان ها نقش مهمی در افزایش کیفیت خدمات، رضایتمندی مشتریان و نیز کسب مزیت رقابتی دارد. سواد اطلاعاتی کارکنان عامل مهم و کلیدی در بهره مندی سازمان از این ابزار به شمار می رود. نظر به اهمیت این موضوع مقاله حاضر تاثیر سواد اطلاعاتی را بر مدیریت چابک سازمان مورد مطالعه قرار می دهد. از آنجایی که نوآوری های تکنولوژی و تنوع منابع اطلاعاتی تنها و بدون وجود سواد اطلاعاتی منجر به یادگیری سازمان، سرعت پاسخگویی به تغییرات و انعطاف پذیری و در نهایت کیفیت مطلوب خدمات نمی شود، لذا شکل جدیدی از سازمان ها که از تغییرات محیط کاری به عنوان فرصت استفاده کنند، ضروری خواهد بود. چنین سازمان هایی کارمندانی را طلب می نمایند که بتوانند انبوه اطلاعات را گردآوری کنند، نظم دهند، ارزیابی کنند و پس از تجزیه و تحلیل جهت پیشرفت سازمان استفاده نمایند. بدیهی است فقدان این مهارت ها موجب ناکامی سازمان در عرصه رقابتی حال حاضر می گردد. داشتن سواد اطلاعاتی یعنی بهره مندی از مهارت یادگیری مادام العمر. این مهارت توانایی پرورش فکر را جهت شناسایی نیازهای اطلاعاتی و جستجو و بهره گیری بهینه از آن منابع و نظام ها و نیز ارزیابی فرآیند کار در افراد بوجود آورده و آن ها را به کارکنان اطلاعاتی تبدیل کند. هدف از تحقیق حاضر، بررسی عوامل تاثیر گذار سواد اطلاعاتی کارکنان بر چابکی سازمانی است. جامعه آماری در این تحقیق شامل کارکنان سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران است. براساس نتایج تحقیق تاثیر ابعاد سواد اطلاعاتی بر چابکی سازمانی با استفاده از تحلیل های آماری مورد تائید قرار گرفت.
بررسی اثر خطای اندازه گیری بر متغیر پاسخ پروفایلهای خطی با استفاده از مدل کلاسیک
دوره 2، شماره 2، تابستان 1391، صفحه 65-70
عباس سقایی، سپیده صاحبی
چکیده فرآیند اندازه گیری معمولا با خطا همراه است. خطای اندازه گیری موجب اختلاف میان مقدار حقیقی و مشاهده شدهی یک مشخصه کیفی می گردد و بر عملکرد نمودارهای کنترل اثر گذاشته و توانایی آن ها را در تشخیص تغییر در فرآیند با مشکل همراه می سازد. در برخی فرآیند ها، یک مشخصه کیفی به صورت تابع بیان می شود که به آن پروفایل گویند. در دهه اخیر پروفایل ها و روش های پایش آن ها مورد توجه محققان کنترل کیفیت آماری قرار گرفته است. تاثیر خطای اندازه گیری بر نمودارهای کنترل مختلف و پارامترهای آن ها مورد بررسی قرار گرفته است، با این وجود اطلاعات اندکی در خصوص تاثیر خطای اندازه گیری بر پروفایل ها و روش های پایش آن ها وجود دارد. در این مطالعه، اثر خطای اندازه گیری بر متغیر پاسخ پروفایل های خطی در فاز ii بررسی شده است. نتایج شبیه سازی نشان داد که خطای اندازه گیری بر عملکرد روش های پایش پروفایل ها نیز اثر داشته و موجب کاهش قدرت روش های پایش پروفایل مانند ewma-r و ewma-3 برای کشف تغییر در فرآیند شده است. همچنین در این مطالعه، رویکرد جدیدی برای انتخاب دستگاه اندازه گیری مناسب براساس روش های پایش پروفایل در حضور خطای اندازه گیری پیشنهاد شده است.
ارایه مدل مفهومی از عوامل موثر بر تعیین ضریب ادغامی در برنامهریزی تولید، با استفاده از مدلسازی ساختاری تفسیری فازی
دوره 15، شماره 1، بهار 1404، صفحه 67-82
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.515177.1512
مزدک خدادادی کریموند، هادی شیرویه زاد، فرهاد حسین زاده لطفی
چکیده هدف: با توجه به اینکه یکی از محدودیتها و مسایل در برنامهریزی تولید ادغامی تعیین مقدار ضریب ادغام است، این پژوهش به شناسایی عوامل موثر بر ضریب ادغام در برنامهریزی تولید و تجزیهوتحلیل آنان با استفاده از رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری فازی میپردازد تا تاثیر این عوامل بر یکدیگر موردبررسی قرار گیرد.
روششناسی پژوهش: در این پژوهش پس از شناسایی عوامل موثر در تعیین ضریب ادغام، پرسشنامه مدلسازی ساختاری تفسیری بین خبرگان توزیع و پس از تجمیع آنها مراحل مدلسازی ساختاری تفسیری فازی طی و درنهایت ضمن ترسیم شبکه تعاملات به تجزیهوتحلیل شدت و نفوذ و وابستگی عوامل پرداخته شده است.
یافتهها: مدل ساختاری تفسیری ارایهشده دارای یازده سطح میباشد که پس از تجزیهوتحلیل نفوذپذیری و میزان وابستگی بهصورت فازی هیچیک از عوامل در دسته خودمختار قرار نگرفت که بیانگر ارتباط قوی متغیرها در مدل بهدست آمده میباشد.
اصالت/ارزش افزوده علمی: برنامهریزی تولید برای محصولات متفاوت با منبع یکسان یک مساله پیچیده است و از اینرو تجزیهوتحلیل عوامل موثر بر تعیین مقدار ضریب ادغام در برنامهریزی تولید سبب درک بهتر موضوع جهت اتخاذ تصمیمهای مناسب بهویژه در بهکارگیری منابع مشترک در راستای تعیین سطح تولید بهینه میگردد.
مدل سازی ترکیبی منطق فازی و شبکه عصبی مصنوعی برای پیش بینی خرابی ماشین آلات به منظور افزایش بهره وری
دوره 12، شماره 1، بهار 1401، صفحه 69-86
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166513
پرویز چوپان کاری، امیر عزیزی، محمد جواد ارشادی
چکیده در این پژوهش، یک رویکرد ترکیبی برپایه منطق فازی و شبکه عصبی مصنوعی برای پیش بینی خرابی ماشین آلات در راستای افزایش بهرهوری ارائه می شود. مورد مطالعه این پژوهش یکی از کارخانجات صنعت خودروسازی با نام دیاکو ایده آریا بوده که در حوزه تولید قطعات خودرو فعالیت می کند. برای مدل سازی شبکه فازی-عصبی پرسپترون چند لایه(MLP)، نخست تعداد 100 خرابی و توقف در بازه زمانی 15 ماه جمع آوری شده و سپس در نرم افزار MATLAB وارد شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد پیاده سازی شبکه فازی-عصبی و پیش بینی زمان خرابی ماشین آلات سبب کاهش مدت زمان و هزینه تعمیرات شده است. بنابراین مدت زمان کاری و دسترس پذیری ماشین آلات افزایش یافته و در نهایت سبب افزایش میزان بهره وری به میزان 57 درصد میشود، همچنین، میزان دقت مدل فازی- عصبی توسعه داده شده 94 درصد برآورد شده است.
به کارگیری طراحی آزمایشها و آنالیز گری جهت بهینه سازی کیفیت صافی سطح فولاد AISI4340 در تراشکاری با ابزار TiN
دوره 2، شماره 2، تابستان 1391، صفحه 71-77
سامان خلیل پورآذری، پیام نصیب
چکیده امروزه رقابت در صنایع مختلف بر کاهش میزان ضایعات تولید و بالابردن کیفیت محصول تولیدی متمرکز می باشد. در این مقاله افزایش کیفیت صافی سطح قطعه کارaisi4340 در فرآیند تراشکاری با ابزار کاربایدی tin مورد بررسی قرار گرفته است. به این منظور پارامترهای موثر در بهبود کیفیت سطح قطعه کار شامل سرعت برشی، میزان پیشروی و عمق برش ابزار به عنوان پارامترهای ورودی آزمایشات انتخاب شد. سپس درجات آزادی سیستم و تعداد سطوح مورد نیاز آزمایشات تعیین و آرایه های متعامد معادل محاسبه گردید. به این ترتیب بیست و هفت آزمایش برای اندازه گیری مقادیر صافی سطح قطعه طراحی و به ازا هر آزمایش سه مقدار برای سنجش پارامتر صافی سطح قطعه کار اندازه گیری شد. در ادامه با محاسبه مقادیر نسبت، ضریب و درجه گری توسط روابط به کار رفته، نمودار گری نهایی برای هر سه سطح از آزمایش ترسیم گردید. بر اساس نمودار گری، میزان تاثیر هر یک از پارامترهای ورودی آزمایش برای حصول به صافی سطح مناسب به صورت درصدی محاسبه و بهینه ترین مقادیر عددی برای آنها تعیین شد. مقایسه نتایج آنالیز گری با آزمایشات عملی انجام گرفته نشان دهنده صحت و توانایی این روش در پیش بینی میزان صافی سطح قطعه کار در فرآیند تراشکاری می باشد.
ارائه مدل یکپارچه سازی آمادگی فناورانه، سند بیانیه نیاز و ویژگیهای محصول در مدیریت طراحی سیستمی کلان محصولات هواپایه
دوره 13، شماره 1، بهار 1402، صفحه 73-94
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.192562
مهدی گوگردچیان، محسن اسدی، سید ضیاءالدین قاضی زاده فرد، سهیل امامیان
چکیده هزینه، زمان و کیفیت طراحی محصولات کلان و یکپارچه، از عوامل مهم و ضروری در مدیریت طراحی است.هدف از انجام این پژوهش ارائه مدل یکپارچهسازی آمادگی فناورانه، سند بیانیه نیازو ویژگیهای محصول درمدیریت طراحی سیستمی کلان محصولات هواپایه بومی بوده و به دنبال آن است تا ضمن شناسایی و اولویتبندی نیازهای واقعی و آتی بهرهبردار، زمان تحویل نهایی محصول را با تحویل و تکامل تدریجی کاهش دهد. روش شناسی این پژوهش از نظر اجرا، توصیفی- پیمایشی و رویکرد پیمایشی و تحلیل دادهها به روش کمی و با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی است. نتایج حاصل از ضرایب معناداری بارهای عاملی وضرایب مسیر و نتیجه آزمون متغیرهای تحقیق بیانگر این است که ضریب معناداری 6 مسیر میان متغیرهای مشاهده پذیر و پنهان و مؤلفههای تعیینشده در مدل مفهومی تحقیق، از 1.96 بیشتر بوده و در سطح اطمینان 95 درصد، فرضیههای تحقیق و اعتبار مناسب مدل را تایید می نماید.
قابلیت اطمینان و دسترسی پذیری سیستم های دارای افزونگی با رویکرد مدل مارکوف
دوره 10، شماره 1، بهار 1399، صفحه 75-85
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.115120
قنبر عباس پور اسفدن
چکیده در این پژوهش با استفاده از مدل مارکوف ، فرمول عمومی محاسبه قابلیت اطمینان و MTTF که از عوامل اصلی مهندسی در کیفیت میباشند و ... در سیستم های دارای افزونگی 1 از n، از دو روش حل معادلات دیفرانسیل (حل دستگاه معادلات حالت ، استخراج تابع قابلیت اطمینان و محاسبه MTTF با استفاده از آن) و روش میانبر (محاسبه مستقیم MTTF بدون نیاز به تابع قابلیت اطمینان با استفاده از ماتریس های گذار در مدل مارکوف) بدست آمده که بعضا در مقاله نیز به طور مختصر اشاره شده و امکان برآورد این پارامترها برای هر تعداد n دلخواه، تسهیل گردیده است. همچنین با استفاده از توابع بدست آمده، میزان تاثیر افزایش اقلام افزونه بر ارتقای قابلیت اطمینان، در این سیستم ها (با حالت های آماده به خدمت و فعال و اجزاء تعمیرپذیر و غیرقابل تعمیر) ، جهت انجام محاسبات از نرم افزار Mathematica استفاده شده است .
ارائه مدلی برای تخصیص بهینه منابع انسانی به فرآیندهای عملیاتی با استفاده از مدل مارکویتز: مطالعه موردی در واحد اورولوژی یک مرکز فوقتخصصی کلیه
دوره 11، شماره 1، بهار 1400، صفحه 77-87
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.136306
بختیار استادی، مهناز ابراهیمی صدرآبادی، علی حسین زاده کاشان، محمد مهدی سپهری
چکیده آنالیز فرآیند ارتباط تنگاتنگی با بهینهسازی فرایند دارد ودرآن بحث منابع نقش اصلی دارد. ازآنجا که مجموعهی بهینه منابع به ویژه درشرایط رخداد حوادث غیر منتظره دارای اثرات متغیر در ریسک، عملکرد فرآیند و بازدهی آن است میتواند مشابه مدل انتخاب سبد بهینه سهام تعریف شود. هدف این مقاله، ارائه مدلی ریاضی برای تخصیص منابع انسانی بااستفاده از مدل مارکویتز براساس مهارتها و هزینهها و باهدف مینیمم کردن ریسک و ماکسیمم کردن بازده منابع است. مدل ارائه شده شامل ترکیبی از ارزیابی ریسک وبازده جهت پیدا کردن بهترین سبد ترکیب منابع در شرایط بحرانی است و روش حل محدودیت اپسیلون است. ازجمله نوآوریها، مدل مارکوئیتز برای بهینهسازی تخصیص منابع و تخصیص مبتنی بر ریسک منابع است. مدل پیشنهادی در مطالعه موردی واحد اورولوژی یک مرکز فوقتخصصی کلیه استفاده شده است. نتایج نشاندهنده تخصیص منابع با بازده وریسک بهینه و بیشترین میزان خروجی در شرایط بحرانی باشد.
بهینه سازی طراحی استوار برای شاخصهای کیفی زمان محور با استفاده از تابع مطلوبیت
دوره 2، شماره 2، تابستان 1391، صفحه 78-88
محمدرضا نباتچیان، حمید شهریاری، رسول شفایی
چکیده موضوع زمان و بررسی شاخص های کیفی که مقادیر آن ها با تغییر زمان دستخوش تغییر می گردد (شاخص های کیفی زمان محور)، از مسایل مورد توجه محققان حوزه کیفیت در سال های اخیر بوده است. روش های مختلفی برای این منظور طراحی شده است که یکی از جدیدترین آن ها بررسی پروفایل عملکرد در طی زمان می باشد. همچنین، با افزایش سطح رقابت میان محصولات تولیدی، موضوع طراحی محصول به عنوان اصلی ترین بخش چرخه عمر محصول مورد توجه سازمان های تولیدی قرار گرفته است. یکی از پرکاربردترین این روش ها، روش طراحی استوار می باشد. استفاده از روش سطح پاسخ و ابزارهای بهینه سازی مرتبط با آن در مبحث طراحی نیز از اهمیت بالایی برخوردار گردیده است. در این مقاله، روشی مبتنی بر تابع مطلوبیت برای بهینه سازی طراحی استوار شاخص های کیفی زمان محور ارایه شده است. با توجه به نتایج حاصل از مورد مطالعه شده در حوزه داروسازی، روش پیشنهادی نسبت به دو روش موجود به مراتب بهتر عمل می نماید.
طراحی سازه بدنه فشار زیردریایی بر مبنای عدم قطعیت و روشهای قابلیت اطمینان
دوره 14، شماره 1، بهار 1403، صفحه 79-90
https://doi.org/10.48313/jqem.2024.215015
جواد شیخ هفشجانی، محمد صابر فلاح نژاد، محمدباقر فخرزاد، حسن حسینی نسب
چکیده هدف: هدف این پژوهش ایجاد یک چارچوب طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان برای پوستههای فشاری زیردریایی است، با هدف دستیابی به تعادلی ایدهآل میان یکپارچگی سازهای و قابلیت اطمینان.
روششناسی پژوهش: در ابتدا، یک مدل مکانیکی المان محدودساخته شد و با مقایسه با دادههای تجربی، مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. پس از آن مدلهای جایگزین مختلفی از طریق الگوریتمهای بهینهسازی وزنی طراحی شدند. عدم قطعیتها بهصورت متغیرهای تصادفی مدلسازی شده و ارزیابیهای قابلیت اطمینان برای هر طراحی انجام گرفت.
یافتهها: نتایج نشان میدهد که مدلهای بهینهشده حتی با وزن کاهشیافته میتوانند احتمال خرابی قابل قبولی را فراهم کنند. اولویتبندی حاصل از تحلیل قابلیت اطمینان، دید روشنی برای انتخاب طراحی نهایی ارایه میدهد.
اصالت/ارزش افزوده علمی: نوآوری این مطالعه در کاربرد ترکیبی تحلیل اجزای محدود، مدلسازی عدم قطعیت و روشهای بهینهسازی در طراحی مبتنی بر قابلیت اطمینان پوستههای فشاری نهفته است راهبردی که بهندرت در طراحی سازههای دریایی بهکار گرفته میشود.
ارایه مدل تصمیمگیری دادهمحور بهمنظور ارزیابی بهصورتکنندگان پایدار و تابآور در صنعت خودرو
دوره 15، شماره 1، بهار 1404، صفحه 83-109
https://doi.org/10.48313/jqem.2025.529590.1555
سیده محبوبه سعیدی فر، ایرج مهدوی، علی تاجدین، نیکبخش جوادیان
چکیده هدف: با توجه به چالشهای رو به رشد زنجیرههای بهصورت در دنیای امروز، شامل نوسانات بازار، فشارهای فزاینده زیستمحیطی و اجتماعی و نیز نیاز به افزایش تابآوری در برابر بحرانهای پیشبینینشده (مانند همهگیری کرونا و بحرانهای اقتصادی)، انتخاب بهصورتکنندگانی که بهطور همزمان معیارهای پایداری و تابآوری را برآورده کنند، اهمیتی استراتژیک پیدا کرده است. در این راستا، هدف اصلی این پژوهش ارایه یک مدل تصمیمگیری جامع و دادهمحور با رویکردی آیندهنگر برای ارزیابی و انتخاب بهصورتکنندگان در زنجیرهبهصورت است که بتواند همزمان ابعاد مختلف پایداری و تابآوری را مد نظر قرار دهد.
روششناسی پژوهش: در مدل ارایهشده، ابتدا وزن معیارها و زیرمعیارهای مطرحشده از طریق روش بهترین-بدترین تصادفی محاسبه گردید. سپس ارزیابی عملکرد بهصورتکنندگان با استفاده از روش تصمیمگیری چندمعیاره ویکور تصادفی انجام گرفت. در مرحله بعد، برای پیشبینی عملکرد آتی بهصورتکنندگان از الگوریتم رگرسیون جنگل تصادفی استفاده شد. این مدل در قالب یک مطالعه موردی در شرکت خودروسازی سایپا کاشان و با بهرهگیری از پرسشنامههای تخصصی و نظرات کارشناسان صنعت اجرا شد.
یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که معیارهای مرتبط با پایداری و تابآوری در انتخاب بهصورتکنندگان صنعت خودرو نقش کلیدی دارند. در میان زیرمعیارهای بررسیشده، انتشار گازهای گلخانهای و کاهش مصرف انرژی به دلیل الزامات زیستمحیطی، و هزینه و سطح موجودی ایمنی به علت تاثیر مستقیم بر عملکرد اقتصادی و تداوم عملیات، بیشترین تاثیر را بر کارایی بهصورتکنندگان داشتند. علاوهبر این، بهکارگیری الگوریتم جنگل تصادفی برای پیشبینی عملکرد آینده بهصورتکنندگان نشان داد که این روش از دقت پیشبینی بالایی برخوردار است (RMSE = 0.0976).
اصالت/ارزشافزوده علمی: گرچه هر یک از روشهای بهکاررفته در این پژوهش (بهترین-بدترین تصادفی، ویکور تصادفی، الگوریتم جنگل تصادفی) بهصورت جداگانه در مطالعات پیشین مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما ارایه چارچوبی یکپارچه که این سه روش را با یکدیگر ترکیب کند، نوآوری اصلی این مطالعه محسوب میشود. در واقع، این پژوهش برای نخستین بار با تلفیق روشهای چندمعیاره و الگوریتم یادگیری ماشین، یک مدل تصمیمگیری جامع و دادهمحور ارایه کرده است که علاوهبر ارزیابی عملکرد کنونی بهصورتکنندگان، قابلیت پیشبینی عملکرد آینده آنها را نیز فراهم میکند. چنین ترکیبی، پیش از این در ادبیات انتخاب بهصورتکننده با تمرکز همزمان بر پایداری و تابآوری زنجیرهبهصورت در صنعت خودرو ارایه نشده و از این منظر دارای نوآوری روششناختی مشخص و واضح است.
مطالعه از هم گسیختگی میکرو قطرات در فرآیند تولید پوشش های سطحی با استفاده از مدل قابلیت اطمینان در داده های سانسور شده
دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 86-101
https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122460
سعید اسدی، هانیه پناهی
چکیده میکرو پوششها کاربرد وسیعی در تولیدات صنعتی نوین دارند. از هم پاشیدگی میکرو قطرات در حین برخورد با سطح، باعث کاهش کیفیت پوشش ایجاد شده بر روی سطح می گردد. فشار دستگاه پاشش یکی از مهمترین عوامل از هم گسیختگی میکرو قطرات است. در این تحقیق تاثیر فشار بر روی قطر از هم گسیختگی میکرو ذرات توسط مدل قابلیت اطمینان بر اساس نمونه سانسور شده مطالعه شده است. برای محاسبه مدل قابلیت اطمینان از توزیع رایلی نمایی شده معکوس به عنوان توزیع برازنده دادهها، استفاده گردیده و برآوردگر درستنمایی ماکزیمم پارامترهای مدل، محاسبه شده است. همچنین بر اساس الگوریتم متروپلیس-هاستینگس پارامترهای مجهول برآورد شدهاند. نتایج نشان می دهد که مدل قابلیت اطمینان معرفی شده، عملکرد خوبی در برآورد احتمال از هم گسیختگی میکرو قطرات در فشارهای مختلف پاشش دارد. بر اساس مدل پیشنهادی، مشاهده گردیده است که با افزایش فشار نازل، قطر از هم گسیختگی میکرو قطرات کاهش می یابد.
طراحی آماری- اقتصادی دو هدفهی نمودارهای کنترل X ̅ با توزیع مکانیزم شکست پارتو
دوره 12، شماره 1، بهار 1401، صفحه 87-102
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.164184
سلیمه سادات عقیلی، محسن ترابیان، محمد حسن بهزادی، اصغر سیف
چکیده نمودارهای کنترل در تجزیه و تحلیل و کنترل فرآیندهای تولید کاربرد زیادی دارند تا کیفیتی رضایت بخش، کافی، قابل اعتماد و اقتصادی تولید کنند. تعیین بهینهی پارامترهای نمودار یک موضوع مهم برای مهندسین کیفیت جهت بهبود فرآیندها است. در این مقاله، طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترل X ̅ تحت مدل شوک پارتو بر اساس طراحی دو هدفه ارائه شده، که در آن با اعمال محدودیت بر خطای نوع اول، هزینه به عنوان هدف اقتصادی و خطای نوع دوم به عنوان هدف آماری در نظر گرفته شده و سپس بر اساس جبههی پارتو، جوابهای بهینه انتخاب شدهاست. در نهایت از طریق یک مثال کاربردی، مزایای رویکرد پیشنهادی با تهیه فهرستی از راهحلهای بهینه و نمایشهای گرافیکی نشان داده شدهاست
شناسایی عیوب تابلوهای توزیع برق با نمودارهای کنترل فضایی
دوره 2، شماره 2، تابستان 1391، صفحه 89-96
بهمن جمشیدی عینی، عباس سقایی، سید حسین حسینی، سحر علیمردانی
چکیده در پایش تصویر، اطلاعات عکس با نمودارهای کنترل مورد پایش قرار می گیرد. نمودار کنترل فضایی نوعی نمودار کنترل است که محور افقی آن موقعیت در تصویر را نشان می دهد. از این نمودارها برای پیدا کردن نقاط غیرطبیعی در عکس استفاده می شود. ترموویژن شاخه ای از بینایی ماشین است که به بررسی تصاویر مادون قرمز می پردازد. هرچند دوربینهای مادون قرمز سالهاست که در تعمیرات پیشگیرانه جهت شناسایی تجهیزات معیوب، اضافه بار و اتصالات سست استفاده می شوند، تصاویر تهیه شده با این دوربینها تنها با روشهای تجربی تحلیل می گردد و در تحقیقات کمی هم که در این زمینه صورت گرفته از نمودار کنترل استفاده نشده است. برای شناسایی نقصهای تابلوهای توزیع برق باید تنوع تجهیزات مورد استفاده در تابلوهای برق، نبود داده کافی برای آموزش مدلهای شناسایی الگو، خودهمبستگی و رفتار پیچیده انتقال حرارت از طریق تابش، همرفت و رسانایی گرمایی در نظر گرفته شود. نبود داده کافی برای آموزش مدلهای تشخیص الگو مانند شبکه عصبی باعث شده است تا استفاده از نمودارهای کنترل فضایی نسبت به این روشها مزیت نسبی پیدا کند. در این تحقیق از ترکیب نمودار کنترل فضایی و رگرسیون استوار جهت شناسایی عیوب تابلوی توزیع برق استفاده شده و قدرت تشخیص نمودارهای کنترل مختلف برای شناسایی این عیوب مورد مقایسه قرار گرفته است.
ارزیابی و کنترل عوامل مؤثر بر بهبود قابلیت اطمینان تجهیزات با رویکرد شبیه سازی سیستم های پویا (مورد مطالعه: کارخانه سیمان قاین)
دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 89-106
https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143366
اعظم مدرس، وحیده بافندگان امروزی، زهرا مهمی
چکیده عوامل و متغیرهای بسیار زیادی بر بهبود قابلیت اطمینان تجهیزات سازمانها تأثیر دارند که غفلت از آنها ممکن است ضررات جبران ناپذیری بر سازمانها وارد کند. از آنجا که ارتباط این عوامل با هم دارای پویاییها و بازخوردهای فراوانی است، پویایی شناسی سیستم ابزاری مناسب برای تجزیه و تحلیل قابلیت اطمینان تجهیزات است. هدف از این مطالعه، ایجاد و توسعهی روشی جدید برای ارزیابی و بهبود قابلیت اطمینان تجهیزات یکی از صنایع مهم دنیا با استفاده از رویکرد پویاییشناسی سیستمی در یک افق 5 ساله است. در این راستا ابتدا متغیرهای کلیدی مؤثر بر بهبود قابلیت اطمینان، شناسایی و روابط آنها در قالب نمودار انباشت تکمیل و شبیهسازی شده است. نتایج شبیهسازی بیانگر آن است که با اعمال سیاستهای بهبود آموزش کارکنان، تخصیص منابع به نگهداری پیشگیرانه و.... قابلیت اطمینان تجهیزات به طور قابل توجهی افزایش و مدیران باید توجه بیشتری به این متغیرها کنند.
اصول سازمان با قابلیت اطمینان بالا
دوره 13، شماره 1، بهار 1402، صفحه 95-110
https://doi.org/10.48313/jqem.2022.192563
مهدی مرادی، سید حسین جبل عاملیان
چکیده سازمانها در پیشران رشد اقتصادی نقش دارند تغییرات در فناوری معماری براساس اصول با سازمان قابلیت اطمینان .ماموریت سازمانها محیطی پویا از یک طرف و پیچیدگی فناوریها که در حال تغییر احتمال وقوع چالش غیرمنتظره را در سازمانها بوجود میآورد.سازمانها نیازمند استفاده از اصول سازمان با قابلیت اطمینان بالا، میباشند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و توسعه ای و روش تحقیق آن، به صورت ترکیبی روش آمیخته.دادههای کیفی و در ادامه دادههای کمی جمع آوری شد. جامعه آماری این تحقیق شامل 50 نفر آشنا به مسائل اداره سازمان، مدیریت و قابلیت اطمینان میباشد. ترکیب دادههای کیفی و کمی نیز از نوع اکتشافی ابزار مورد استفاده پرسشنامه برای دستیابی به اصول سازمان با قابلیت اطمینان بالا از رویکردهای کیفی استفاده شده و اصول کشف شده با رویکرد کمی اعتبارسنجی شد.نتایج شامل شش اصل، تابآوری، پذیرش خبرگی، ریسک ادراک شده، حساسیت مجریان اصلی، حساسیت شکستها و اشتباهات و فرهنگ سازمانی میباشند
طراحی بهینه نمودار کنترل علامت با اندازه نمونه متغیر
دوره 2، شماره 2، تابستان 1391، صفحه 97-104
رسول نورالسنا، زهرا صدیقی
چکیده بسیاری از محققان نشان داده اند که نمودارهای کنترل تطابقی نسبت به نمودارهایی با پارامترهای ثابت در تشخیص تغییر در فرایند کاراتر عمل می کنند. نمودارهای تطابقی معرفی شده توسط محققان بر این فرض استوار هستند که توزیع مشاهدات مورد نظر نرمال می باشند ولی در بسیاری از فرایندهایی که در عمل وجود دارند، توزیع مشاهدات غیر نرمال است یا در اغلب اوقات توزیع مشاهدات نامعلوم می باشد. نمودار کنترل پیشنهاد شده در این مقاله نمودار کنترل علامت با اندازه نمونه گیری متغیر برای کنترل کردن میانه فرایند است که دو ویژگی بارز را دارا می باشد، ویژگی اول این است که فرض نرمال بودن مشاهدات دیگر مورد نیاز نیست و ویژگی دوم مربوط به تطابقی بودن این نمودار پیشنهاد شده است که موجب می شود نسبت به نمودارهایی با پارامترهای ثابت در شناسایی تغییر در میانه فرایند سریع تر عمل کنند.ارزیابی این نمودار بر اساس متوسط تعداد نمونه تا هشدار می باشد که بر اساس ویژگی های زنجیره ی مارکوف بدست می آید.
