توسعه روشی به منظور تخصیص قابلیت اطمینان به زیرسیستم های یک ماهواره مکعبی با رویکرد سطح آمادگی تأمین کنندگان

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 103-119

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122455

مهدی کرباسیان، زهرا جمالی، کریم اتشگر

چکیده در این پژوهش به منظور تخصیص قابلیت به زیرسیستم های یک ماهواره مکعبی در فاز طراحی مفهومی باهدف دستیابی به قابلیت اطمینان 73درصد؛ روش امکان پذیری هدف، به عنوان روش مبنای پژوهش توسعه داده شده است. در هیچ کدام از پژوهش های انجام شده در حوزه تخصیص قابلیت اطمینان روشی که فاکتور فناوری را توسعه داده باشد و نیز ارتباط تأمین کنندگان را با موضوع تخصیص قابلیت اطمینان در نظر گرفته باشد، یافت نشد از این رو تمرکز مطالعه حاضر بر روی محاسبه دقیق فاکتور فناوری می باشد. به منظور برآورد این فاکتور به مفهومی تحت عنوان ارزیابی آمادگی فناوری ؛ و سطح توانمندی فناورانه تأمین کنندگان پرداخته شد و مدلی به منظور تلفیق دو مفهوم ذکر شده ارائه گردید.نتایج بدست آمده نشان می دهد که تخصیص قابلیت اطمینان اطمینان با این روش به شناسایی زیرسیستم های بحرانی و بهبود آنها در مرحله طراحی کمک می نماید

تعیین براوردگرهای انقباضی پارامترهای کیفیت در مدل‌های خطی بیزی تعمیم‌یافته فوق بالا بعد

دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 103-124

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166816

فرزاد اسکندری، ربابه حسین پور، وحید رضایی تبار

چکیده چکیده: یکی از مسائل اساسی در تجزیه و تحلیل‌ داده‌های فوق بالابعد، برازش مدل بهینه و براورد پارامترهای نامعلوم کیفیت آن به‌گونه‌ای است که بتواند ساختار داده‌های مورد بررسی را به‌درستی تفسیر کند. در این مقاله در انتخاب متغیر به روش‌های انقباضی بیزی برای مدل‌های خطی تعمیم‌یافته فوق بالابعد به مقایسه دو ابرپیشین ناموضعی: گشتاور ضربی و گشتاور وارون ضربی در تعیین مدل بهینه هم‌زمان با براورد پارامترهای مدل می‌پردازیم. به‌منظور محاسبه احتمال‌های پسین، از روش تقریب لاپلاس و جهت انتخاب مدل بهینه در فضای متراکم احتمال‌های پسین، از الگوریتم تکراری جستجوی تصادفی تفنگی ساده شده همراه با غربالگری استفاده شده است. در انتها از طریق مطالعه شبیه‌سازی و تحلیل داده‌‌ی واقعی، کارایی روش‌های انقباضی بیزی فوق با روش درست‌نمایی تاوانیده‌ی اسکاد و لاسو مورد ارزیابی قرار گرفته است و برتری مدل نشان داده شده است .

ارایه مدل ریاضی دقیق برای برنامه ریزی فرآیند و زمان بندی پیشرفته با هدف کاهش هزینه های کیفی

دوره 2، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 105-115

محمد سعیدی مهرآباد، سعید ضرغامی

چکیده    با توجه به پویایی بازار رقابت و تغییر نیاز مشتریان، کیفیت نقش کلیدی در تامین نیازهای مشتریان دارد و تحویل محصولات با کیفیت محصولات نقش اساسی در بقا و رشد مجموعه های تولیدی دارد. در این مقاله برنامه ریزی فرآیند و زمان بندی پیشرفته مورد توجه بوده که بر اساس سفارش‌های دریافتی سیستم، زمان بندی صورت می‌گیرد. سیستم تولیدی دارای ماشین آلات و اپراتورهای منعطف بوده و بایستی سفارش‌ها بر اساس وضعیت موجود ماشین آلات و اپراتورهای موجود، طوری زمان بندی شوند که با تخصیص ماشین آلات و اپراتورهای مناسب هزینه های کیفی مینیمم شوند. برای دست یابی به کیفیت مطلوب، تابع جریمه کیفی تاگوچی با ارتباط دادن مشخصه کیفی عملیات به اپراتور و ماشین تخصیص یافته توسعه داده شده است. با توجه به این که سفارش‌ها دارای عملیات پیش نیازی می‌باشند و از یک جنبه مشابه مسایل فروشنده دوره گرد چندگانه است، ارایه مدل ریاضی دقیق برای این مسایل اغلب پیچیده است. از طرفی وقتی با ماشین آلات و اپراتورهای منعطف سروکار داریم، این پیچیدگی بیشتر می‌شود. در اغلب کارهای مربوط به طراحی فرآیند و زمان بندی یکپارچه، مدل‌های ریاضی ارایه شده با توجه به این که برای عملیات، مجموعه ای از زوج مرتب‌های دوتایی که نشان دهنده پیش نیازی بین عملیات یا عدم پیش نیازی بین عملیات تعریف کرده‌اند، فاقد کارایی برای حل با نرم افزارهای بهینه سازی می‌باشد، لذا در این کار با رویکردی جدید به مدل سازی مسیله پرداخته شده است و با استفاده از نرم افزار gams به حل مسیله پرداخته شده است و برای مسایل با اندازه های بزرگ‌تر با توجه به پیچیدگی‌های موجود از الگوریتم ژنتیک استفاده شده است.

تخمین دسترس پذیری ماشین فرز CNC با استفاده از زنجیره مارکوف

دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 107-126

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143367

حجت اله آدمی، عباس راد، حسین گودرزی، اکبر عالم تبریز

چکیده ماشینکاری دقیق قطعات پیچیده صنعتی به دستگاههای خاصی نیاز دارد که یکی از بهترین این دستگاهها ماشین فرز سی ان سی است.خرابی ماشین ها می تواند باعث توقف خط تولید شود، ضمن اینکه تعمیرات این دستگاهها وقتی بدون احتمال قبلی خراب شوند و تهیه قطعات یدکی با توجه به نیاز به واردات آنها، زمانبر و هزینه بر است. در این مقاله خرابی دستگاه به صورت سالیانه، از خرابی های ثبت شده در برگه های تعمیرات و کنترل دستگاه که توسط پرسنل نگهداری و تعمیرتهیه شده اند، استخراج شده است. سپس با استفاده از زنجیره ی مارکوف، برای تخمین قابلیت اطمینان، قابلیت نگهداری و تعمیرات و دسترس‌پذیری دستگاه فرز سی ان سی چهارمحور در سال1390 استفاده گردید.نتایج پیاده سازی در سال های 1397-1391، با شاخص های سال 1390 مقایسه گردید. نتایج ارزیابی نشان می دهد که دسترس پذیری دستگاه از 96/3%در سال 1390، به 99/28% در سال 1397 افزایش یافته است.

مدل‌سازی تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات در مهندسی کیفیت

طراحی مدل علی بهبود کیفیت نظارت بر بانک‌ها و موسسات اعتباری بر اساس نوع ماموریت

دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 110-136

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.532443.1561

مهدی رامشگ، محمد جواد محقق نیا، مسلم پیمانی، وحید خاشعی ورنامخواستی

چکیده هدف: نظام نظارتی موجود در بسیاری از کشورها، به‌ویژه در ایران، عمدتا از الگوهای کلی و یکپارچه استفاده می‌کند که در آن تفاوت‌های ساختاری، ماموریتی و عملیاتی میان بانک‌ها و موسسات مالی-اعتباری به درستی لحاظ نشده است. این رویکرد یکنواخت، سبب کاهش دقت در شناسایی ریسک‌ها، عدم انطباق با نیازهای خاص هر نهاد مالی و کاهش اثربخشی اقدامات نظارتی شده است. هدف اصلی پژوهش حاضر طراحی مدل علی–معلولی بهبود کیفیت نظارت بر اساس نوع مأموریت بانک­‌ها و مؤسسات مالی-اعتباری با رویکرد آمیخته (فراترکیب–دیمتل فازی) است.
روش‌شناسی پژوهش: تحقیق حاضر به روش میکس متد (کیف–کمی) و به‌صورت اکتشافی صورت پذیرفته است. آنگاه با استفاده از نظر سنجی از 25 خبره صنعت بانکداری با حداقل 10 سال سابقه تجربه اجرایی در حوزه مالی و بانکی و با تحصیلات کارشناسی ارشد و دکترا جهت بررسی روایی و پایایی مدل پیشنهادی استفاده شد. همچنین پرسشنامه­های مقایسات زوجی بین خبرگان توزیع و با تکنیک تصمیم­گیری چند شاخصه دیمتل فازی به بررسی میزان شدت اثرگذاری و اثر پذیری میان ابعاد پژوهش پرداخته شده است.
یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با استفاده از رویکرد فراترکیب تعداد 9 بعد و 40 مولفه منتخب شدند. از بین ابعاد برگزیده شدند. همچنین نتایج تحلیل دیمتل فازی نشان می‌دهد، تاثیرگذارترین بعد پژوهش حاضر در خصوص نظارت بر بانک­‌ها و مؤسسات اعتباری بر اساس مقدار (D+R) بعد نظارت قانونی و مقرارتی از بین ابعاد مستقل و علت با بیشترین مقدار و اثرگذارترین متغیر می‌باشد. همچنین از بین ابعاد وابسته و معلول بر اساس کمترین مقدار (D-R) بعد عملکرد محیط زیستی و اجتماعی اثرپذیرترین متغیر دربهبود کیفیت نظارت بر بانک­‌ها و مؤسسات اعتباری شناخته شد.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: استفاده از رویکرد فرا ترکیب در تحلیل پژوهش‌های پیشین که می‌تواند افق‌های تازه‌ای برای طراحی مدل‌های اثربخش و مبتنی بر بهبود کیفیت نظارت نظام بانکداری فراهم آورد؛ بنابراین، پژوهش حاضر از منظر نوآوری در روش‌شناسی، پاسخ به نیاز روز نظام مالی کشور و ارتقا اثربخشی نظارت بر نهادهای پولی، از اهمیت علمی و کاربردی بالایی برخوردار است. همچنین این تحقیق منجر به شناخت شدت روابط میان ابعاد بهبود کیفیت بر نظارت صنعت بانکداری و توجه بیش از پیش به این مولفه‌ها را فراهم نموده است.

طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترلی علامت ناپارامتری میانگین متحرک موزون نمایی تعمیم‌یافته

دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 111-130

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192566

محمد بامنی مقدم، آذر غیاثی، مرجان شمسی‌پور مقدم

چکیده نمودارهای کنترلی از جمله کارآمدترین ابزار کنترل کیفیت برای پایش مشخصه‌های مختلف کیفیت در فرایند تولید محسوب می‌شوند که هدف کلی آن‌ها بهبود کیفیت محصول است. در نمودارهای کنترلی شوهارتی اغلب، پذیره‌ی نرمال بودن داده‌ها برقرار می‌شود، اما گاهی اطلاعات کافی در مورد توزیع آماری مشاهدات وجود ندارد، به همین دلیل در این شرایط از نمودارهای کنترلی ناپارامتری استفاده می‌شود. در این تحقیق، نمودار کنترلی علامت ناپارامتری برای شرایطی که مشاهدات از توزیع مشخصی پیروی نمی‌کنند، معرفی شده است. نتایج حاصل از طراحی آماری و همچنین طراحی اقتصادی و آماری اقتصادی نشان می‌دهند که این نمودار کنترلی عملکرد خوبی برای کشف تغییرات کوچک در فرایند و در عین حال کاهش هزینه و زمان تولید داشته است.

ارایه مدل کنترل فرآیند آماری جهت پایش عوامل موثر در رفتارهای ناایمن

دوره 2، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 116-122

عباس سقایی، محدثه لوافی

چکیده سلامت نیروی کار یکی از مهم ترین شروط اولیه بهره وری می باشدکه از بیشترین اهمیت در ارتباط با توسعه پایدار اقتصادی اجتماعی برخوردار است. از این رو جلوگیری از وقوع حوادث در محیط های کاری، به عنوان یک نیاز همگانی، همواره مورد توجه متخصصین بوده است. با توجه به نقش کلیدی رفتارهای ناایمن در حادثه، برخی از محققین به پایش رفتارهای ناایمن با استفاده از نمودارهای کنترل فرآیند آماری پرداخته اند. این در حالی است که رفتار افراد تحت تاثیر عوامل مختلفی نظیر فاکتورهای محیطی و ویژگی‏های فردی است. چنین عواملی باعث افزایش واریانس فرآیند می شوند و غالباً از آن ها به عنوان تغییرات عادی یاد می شود. در چنین فرآیندهایی شناسایی مهم ترین عوامل موثر در ایجاد واریانس کمک قابل توجهی در بهبود عملکرد فرآیند می نماید. با این حال در تحقیقات مشابه انجام شده چنین پراکندگی هایی در نظر گرفته نشده است. هدف اصلی این مقاله مدل سازی و پایش سطوح مختلف به وجود آورنده واریانس در رفتارهای ناایمن افراد می باشد. مدل ارایه شده در یک شرکت تولیدی اجرا گردید. پس از تعیین میزان واریانس هر عامل، میزان تغیرپذیری هر یک به تفکیک مورد بررسی قرار گرفت. طرح پیشنهادی که از قابلیت بسیار خوبی در کاهش رفتارهای ناایمن برخوردار است، می تواند به عنوان یک ابزار موثر در مدیریت ایمنی واحدها مورد استفاده قرار گیرد.

طراحی سیستم خبره هوشمند برای شناسایی توان مندی‌های چندگانه زنجیره تامین پایدار

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 121-133

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122457

صادق عابدی، ولی اله اصلانی لیائی، رضا احتشام راثی، علی رضا ایرج پور

چکیده چکیده
بر پایه بررسی‌های انجام شده درباره پژوهش‌های پیشین، بیشتر مطالعات صورت گرفته درباره بررسی توانمندی‌های زنجیره تامین پایدار محدود به چند متغیر می باشد. در این مقاله ابتدا لیستی از توانمندی‌های زنجیره تامین پایدار حاصل از مرور پیشینه پژوهش تهیه شده، این شاخص ها با کمک پنل خبرگان پالایش می شوند تا شاخص های نهایی تهیه شود. برای شناسایی مولفه ها از تکنیک های دلفی فازی استفاده می کنیم.بر پایه خوشه بندی متغیر های تصمیم، در گام بعدی محدوده متغیرهای تصمیم گیری مشخص می شود. سپس با استفاده از تکنیک های کمی و فازی یک رویکردی تحلیل ها ارایه می شود. برای شبیه‌سازی و یکپارچگی سیستم‌های فازی طراحی شده از ابزار سیمولینک استفاده گردید. سطوح توامندی های اندازه گیری شده و در نهایت نتیجه گیری می شود. نتایج این تحقیق بیان نمود، چهارتوانمندی با اولویت شامل رقابتی‌پذیری، عملیاتی، تکنولوژی و تاب‌آوری می‌باشد.

ارایه یک مدل بهینه سازی چند هدفه قابلیت اطمینان فازی و حل آن با استفاده از الگوریتم شبیه سازی تبرید

دوره 2، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 123-131

سید محمدتقی فاطمی قمی، سعید جابری، مجتبی حاجیان حیدری

چکیده امروزه در بازارهای رقابتی، کیفیت یک رکن اساسی جهت بقای سازمان ها می باشد. یکی از ابعاد کیفیت، قابلیت اطمینان است. از این رو بهبود قابلیت اطمینان امری ضروری به نظر می رسد. جهت ارتقای سطح قابلیت اطمینان می توان از راه هایی مثل افزودن قطعات مازاد و کمکی به سیستم استفاده کرد و با استفاده از داده های موجود سیستم، یک طراحی بهینه را انجام داد. گاهی اوقات داده های سیستم از دقت کافی برخوردار نبوده و جهت تحلیل دقیق تر از منطق فازی استفاده می شود. در بسیاری از کاربردهای عملی علاوه بر افزایش پایایی سیستم اهداف دیگری مانند کمینه کردن وزن، حجم یا هزینه سیستم در طراحی بهینه مورد توجه است. از آن جا که این اهداف با یکدیگر در تعارض هستند مسیله طراحی سیستم به یک مسیله چند هدفه تبدیل می شود. در این مقاله یک مدل ریاضی با اهداف بیشینه کردن قابلیت اطمینان و کمینه کردن هزینه برای سیستم چند مرحله ای سری-موازی، جانشینی و k-از-n با محدودیت های سیستمی حجم و وزن ارایه شده است که متغیرهای تصمیم در این مسیله تعداد تخصیص بهینه قطعات مازاد به هر مرحله می باشد. سپس در انتها برای این مدل یک مثال عددی مطرح شده که در آن با در نظر گرفتن قابلیت اطمینان اجزای سیستم در طی چرخه عمر خود و این که پارامترهای هزینه، حجم، وزن و نرخ خرابی اجزا اعداد فازی مثلثی و ذوزنقه ای هستند مدل حاصل توسط الگوریتم فرا ابتکاری شبیه سازی تبرید حل گردیده است و مجموعه جواب های موثر ارایه شده اند. نتایج نشان-دهنده ی بالاتر بودن قابلیت اطمینان برای سیستم های جانشینی نسبت به سایر سیستم ها بود.

تاثیر خرابی علت مشترک در پیش بینی قابلیت اطمینان صنعت ریلی

دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 125-151

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.148841

اکبر عالم تبریز، فرزانه نظری زاده، مصطفی زندیه، عباس راد

چکیده وجود وابستگی در سیستم ها یکی از مشکلات پیش روی قابلیت اطمینان است. وابستگی احتمال خرابی را افزایش می دهد و می تواند بر عملکرد یک سیستم تاثیر بگذارد. بدون در نظر گرفتن وابستگی، قابلیت اطمینان به صورت خوش بینانه برآورد می گردد و سیستم زودتر از پیش بینی های مقرر با شکست مواجه می شود. در صنعت ریلی به دلیل پویایی و پیچیدگی ها ی زیاد، زیرسیستم ها سطح بالایی از وابستگی را نشان می دهند. شناسایی وابستگی ها و خرابی های وابسته بر اساس بلوک دیاگرام قابلیت اطمینان و ساختار سیستم ریلی می تواند بر پیش بینی دقیق تر قابلیت اطمینان اثر بگذارد و از تبعات گاه جبران ناپذیر جلوگیری نماید. این مقاله یک مدل جدید ریاضی برای پیش بینی قابلیت اطمینان در صنعت ریلی با در نظر گرفتن خرابی علت مشترک ارائه نموده است. نتایج، افزایش دقت در پیش بینی قابلیت اطمینان را نشان داده اند.

ساختارسازی طراحی اقتصادی نمودارهای کنترلی X ̅ در فرایندهای پویا (روان) تحت ساز و کار شکست بر 12 با فواصل نمونه گیری نایکنواخت

دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 127-154

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143368

آیتین سعادت‌ملی، محمد بامنی مقدم، اصغر سیف

چکیده ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪی زﻳﺎدی وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻟﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪی آنها روان ﻳﺎ ﻣﺎﻳﻊ اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪی ﻗﺎﺑﻞ تفکیک نیستند. اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎ را ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﭘﻮﻳﺎ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ. تاکنون طراحی اقتصادی روی کالاهای قطعه‏ای انجام شده است و همچنین برای فرایندهای پویا طراحی اقتصادی با نرخ شکست ثابت بررسی شده است. در این مقاله طراحی اقتصادی نمودارهای کنترلی X ̅ را در شرایطی که نرخ شکست ثابت نیست، برای بازه ‏های نمونه ‏گیری نایکنواخت تحت ساز و کار شکست بر 12 مورد بررسی قرار گرفته. همچنین بازه‏ نمونه ‏گیری نایکنواخت را با بازه نمونه ‏گیری یکنواخت مورد مقایسه قرار داده و نتایج نشان می دهد در شرایطی که نرخ شکست ثابت نباشد بازه نمونه ‏گیری نایکنواخت بهتر است.با توجه به اینکه در این مقاله از مدل هزینه متعارف استفاده شده، از مفهوم متوسط زمان تعدیل شده تا صدور هشدار (AATS) استفاده شده، که در فرایندهای روان این روش جدید است.

ارتقاء بهره وری از طریق رویکرد کایزن در صنعت لوازم خانگی

دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 131-146

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192564

مرضیه اعظمی، علی گهرشناسان

چکیده این تحقیق بر ارتقاء بهره‌وری در صنعت لوازم خانگی از طریق رویکرد کایزن تمرکز دارد. سازمانهای مختلف به ‏منظور پاسخ به چالشهای رقابتی امروزه در پی پیاده سازی تولید ناب میباشند کاربرد تکنیکهای ناب در صنایع ‏تولیدی و حتی خدماتی در نوشته ها و مقالات دیده میشود. تولید ناب از دیدگاه کارکردی و عملیاتی شامل پیاده ‏سازی مجموعه ای از ابزارها و تکنیکهاست که درصدد کاهش ضایعات در شرکت و زنجیره ارزش می گردد.‏
مسئله اصلی شامل شناسایی و کاهش اتلافات و موداهای مرتبط با فرآیند ها در سیستم تولید می‌باشد. پرسش‌های ‏اصلی در این تحقیق بر تعریف و اقدامات اصلاحی جهت بهبود بهره‌وری و تحقق هدف‌های کایزن در حذف و یا ‏کاهش اتلاف هایی همچون تولید اضافی، حمل و نقل و ... تمرکز دارد. از روش‌های گوناگونی چون بررسی مطالعات ‏موردی و تحلیل‌های میدانی همچنین ترسیم نقشه جریان ارزش برای شناسایی موداها و اجرای اقدامات اصلاحی ‏استفاده می‌شود.

تجزیه و تحلیل و طراحی مدلی برای پیکربندی سیستم تولید تجدید ساختار پذیر با استفاده از شاخص‌های کیفی و کمی

دوره 2، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 132-141

مهدی کرباسیان، مهران سلمانیان، مهدی امینی

چکیده سیستم تولید تجدید ساختار پذیر، یک سیستم هوشمند و پیشرفته تولیدی می باشد که قادر به تغییر کارکرد و ظرفیت تولید متناسب با تقاضای بازار، به وسیله تنظیمات پیکربندی و یا اضافه کردن قطعات جدید است. هدف سیستم تولید تجدید ساختار پذیر، دستیابی به هزینه اقتصادی مطلوب در کل چرخه حیات آن می‌باشد. بنابراین مطالعه پیکربندی و تکنولوژی سیستم به منظور ارزیابی اقتصادی هزینه و کاهش قیمت تمام شده تولیدات در عین حفظ کیفیت و همچنین پیاده سازی تکنولوژی های rms در سطوح سیستم از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این مقاله، ارایه طراحی سیستماتیک از مدل ساختاری rms به منظور نمایش وضعیت پیکربندی و ارزیابی مشخصه های کمی، کیفی و در نهایت اقتصادی این سیستم است. مدل های پیکربندی rms معرفی شده و کارایی و عملکرد مدل از جنبه های قابلیت اطمینان، تبدیل پذیری، کیفیت، بهره‌وری و نرخ جریان مواد با استفاده از تیوری های مهندسی سیستم، جبر بولی و غیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. مدل ریاضی به منظور برآورد بهره‌وری سیستم ارایه شده است. یک مدل هزینه محصول مورد و یک مدل ارزیابی هزینه سرمایه گذاری بر اساس تیوری اختیار طبیعی (real option) به همراه مطالعه موردی ارایه و بررسی شده است.

طراحی آماری اقتصادی نمودار کنترلی برای مشاهدات انفرادی از توزیع نمایی

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 135-144

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122462

علی اکبر حیدری، مسعود توکلی

چکیده در این مقاله برای مشخصه‌های کیفی انفرادی که دارای توزیع نمایی هستند، یک نمودار کنترلی با طراحی آماری اقتصادی ارائه شده است. بدین منظور ابتدا با استفاده از تقریبی که توسط نلسون پیشنهاد شده است، توزیع نمایی مشاهدات انفرادی را به توزیع نرمال تبدیل کرده‌ایم. سپس با استفاده از مدل اقتصادی کاستا و رحیم یک طرح آماری اقتصادی را برای مشاهدات تبدیل یافته به دست آورده‌ایم. به منظور بهینه‌سازی پارامترهای مدل که بر اساس پارامترهای طرح محاسبه می‌شوند، مقادیر بهینه پارامترهای طرح را با استفاده از الگوریتم زنبور عسل بدست آورده‌ایم. در پایان، نتایج پارامترهای آماری اقتصادی نمودار کنترلی بیان شده با طرح اقتصادی مقایسه شده و عملکرد مثبت طرح آماری اقتصادی در مقایسه با طرح اقتصادی نشان داده شده است. همچنین به‌وسیله داده‌های شبیه‌سازی شده از توزیع نمایی، کارایی و عملکرد نمودار کنترلی معرفی شده در مقایسه با حالتی که توزیع مشخصه کیفی نرمال فرض می‌شود، بررسی شده است

مهندسی کیفیت، پایایی و بهینه‌سازی فرآیندها

تعیین مدل سیاست‌ زمان بهینه وارانتی برای محصولات باحالت‌های خرابی متعدد با در نظر گرفتن توزیع آمیخته در طول دوره وارانتی

دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 137-147

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.522094.1522

مسعود امینی، محمد صابر فلاح نژاد، محمد صالح اولیا، محمد علی وحدت، شهاب الدین خوارزمی

چکیده هدف: این پژوهش با هدف بهینه‌سازی دوره‌های وارانتی در محصولات پیچیده، نقش وارانتی را در حفظ مشتریان و مدیریت هزینه‌ها بررسی می‌کند. مدل پیشنهادی با استفاده از توزیع آماری آمیخته، خرابی‌های جزیی و اساسی را هم‌زمان مدل‌سازی کرده و به دنبال حداقل‌سازی هزینه چرخه‌عمر محصول در کنار حفظ رضایت مشتری است.
روش‌شناسی پژوهش: مدل ریاضی تحقیق شامل تعریف هزینه‌های چرخه‌عمر، تعیین تابع هدف برای حداقل‌سازی هزینه‌ها و محاسبه دوره بهینه وارانتی است. داده‌ها از طریق مثال عددی و تحلیل حساسیت اعتبارسنجی شده و حل مدل با نرم‌افزار Maple 2024 انجام شده است.
یافته‌ها: دوره بهینه وارانتی بین 3.5 تا 4.5 واحد زمانی تعیین شد و مدل نسبت به روش‌های مرسوم %23 کاهش هزینه ایجاد کرد. تحلیل حساسیت نشان داد تغییرات در احتمال خرابی و نرخ خرابی، تاثیر مستقیم بر طول دوره بهینه دارند.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: استفاده از توزیع آماری آمیخته برای مدل‌سازی هم‌زمان خرابی‌ها، رویکردی نوآورانه و واقع‌گرایانه ارایه می‌دهد. این مدل ابزاری کاربردی برای تنظیم سیاست‌های وارانتی و کاهش هزینه‌های چرخه‌عمر است و زمینه توسعه آن با در نظر گرفتن خرابی‌های وابسته و داده‌های واقعی وجود دارد.

ترکیب متدولوژی شش سیگما و شبیه سازی سیستم‌های گسسته پیشامد بمنظور بهبود کیفیت و کاهش حجم مواد سرد در کارخانه ذوب مجتمع مس سرچشمه

دوره 2، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 142-152

رسول نورالسنا، سجاد رضاییان، حسن جهانشاهی، حمیدرضا ایزدبخش، مهدی معمارزاده

چکیده متدلوژی شش سیگما به عنوان یک روش فرآیندگرا و با تاکید بر نتیجه و اثربخشی، پایه گذاری شده و به دنبال ارتقای کیفیت محصولات، خدمات و فرآیندها است. در کشور ما نیز همگام با سایر کشورها، مراکز صنعتی و خدماتی به سرعت و با تبادل اطلاعات با سایر سازمان ها و مراکز صنعتی دنیا از توان بالای این ابزار آگاهی یافته و به اجرای آن ترغیب شده اند. هدف اصلی این متدولوژی اجرای یک استراتژی مبتنی بر اندازه گیری با تمرکز بر بهبود فرآیند و کاهش تغییرپذیری است. مجتمع مس سرچشمه، به عنوان یکی از صنایع مادر و بزرگ کشور، به منظور بهبود فرآیندهای تولید و کاهش حجم ضایعات و افزایش بهره وری تا کنون پروژه های متعددی را در حوزه شش سیگما تعریف و فواید متعدد و بیشماری را از جمله بهبود فرآیندهای تولید، کاهش اتلاف ها و ضایعات و صرفه جویی کلان مالی را کسب نموده است. از آن جایی که یکی از دغدغه های مدیران مجمتع مس سرچشمه کاهش میزان مواد سرد تولیدی در کارخانه ذوب و به طبع آن پیشگیری از هدر رفت بخش قابل توجهی از هزینه های انجام شده است، از این رو پروژه شش سیگما جهت بهبود این موضوع مد نظر قرار گرفت. در این پژوهش همچنین از ابزار شبیه سازی به منظور توسعه مدل یکپارچه ای برای کاهش مواد سرد در فرآیند ذوب استفاده شده است. برای این منظور از رویکرد شبیه سازی سیستم های گسسته پیشامد استفاده شده است. طراحی مدل شبیه سازی و اجرای آن با استفاده از نرم افزار arena و ویژوال بیسک صورت گرفته است.

استفاده از روش‌های آمار فضایی در توسعه بهره‌وری و مدیریت منابع اورژانس به منظور ارتقا رفاه بیماران سکته‌ قلبی و مغزی در کلانشهر تهران

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 145-158

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.122458

مریم شکری، عباس سقایی

چکیده سکته‌‌های مغزی و قلبی از مهم ترین عوامل مرگ و میر در جهان می باشند شناسایی جوامع در معرض خطر سکته مغزی و قلبی گامی مهم در بهبود سیستم های مراقبت از این دو نو ع سکته است. هدف از این مطالعه‌ بهبود عملکرد اورژانس و بهبود کیفیت تخصیص منابع اورژانس و منابع بیمارستانی است. از این رو به بررسی نواحی شهر تهران از جهت خودهمبستگی فضایی رخداد سکته‌های مغزی و قلبی با استفاده از آمار فضایی پرداخته شد و با استفاده از تحلیل نقاط داغ و خود همبستگی محلی موران پراکندگی این دو نوع سکته در نواحی مختلف شناسایی شد و هم چنین با توجه به نتایج حاکی از وجود خودهمبستگی فضایی به مدلسازی داده ها با استفاده از مدل های اتورگرسیو شرطی پرداخته شد و دو عامل آلودگی هوا و رتبه بندی توسعه یافتگی مناطق تهران با کمک مدلهای اتورگرسیو شرطی مورد بررسی قرار داده شده اند .

تخصیص قابلیت اطمینان با رویکرد تاب آوری زیرسیستم ها با روش فو مطالعه موردی : صندلی پران هواپیمای جنگنده

دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 147-164

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192565

الهام آقازاده، مهدی کرباسیان، مریم بهرامی، بهاره فتاحی

چکیده تخصیص، یکی از فعالیت های مهم در فرآیند قابلیت اطمینان می باشد که چنانچه به درستی انجام نشود، دستیابی به اهداف قابلیت اطمینان برای کل سیستم امکان پذیر نخواهد بود. برای تخصیص قابلیت اطمینان روش هایی ارائه شده که خالی از نقص نبوده است. در این پژوهش پنج فاکتور پیچیدگی، تکنولوژی جدید، زمان عملکرد، محیط و تاب آوری زیرسیستم ها در نظر گرفته شده و هدف این است که رویکردی جدید در تخصیص قابلیت اطمینان به روش امکان پذیری هدف در نظر گرفته شود تا بتوان قطعات و زیرسیستم های مختلف را براساس قابلیت اطمینان و تاب آوری مورد نظر بررسی و اندازه گیری نمود. نتایج به دست آمده به روش فو با پنج فاکتور مذکور بررسی و اندازه گیری و در نهایت اعتبار سنجی می شود.

مدیریت کیفیت داده‌محور و سیستم‌های هوشمند

ارایه یک مدل تصمیم‌گیری داده محور به‌منظور انتخاب تامین‌‌کنندگان مدیریت زنجیره‌تامین لارج با تاکید بر بعد فرهنگی

دوره 15، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 148-179

https://doi.org/10.48313/jqem.2025.532486.1563

سید جعفر هاشمی، جواد رضائیان، تورج مجیبی

چکیده هدف: در فضای رقابتی کنونی، انتخاب تامین‌کنندگان مناسب نقشی کلیدی در ارتقای کارایی و پایداری زنجیره‌تامین دارد. مدل زنجیره‌تامین لارج به‌عنوان رویکردی جامع، ابعاد مختلفی را در مدیریت تامین‌کنندگان دربر می‌گیرد. با این‌حال، بعد فرهنگی با وجود نقش موثر در موفقیت تعاملات و انتخاب تامین‌کنندگان، کمتر موردتوجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف ارزیابی تامین‌کنندگان در چارچوب مدل لارج و با در‌نظر گرفتن بعد فرهنگی، به دنبال ارتقای عملکرد زنجیره‌تامین و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار است.
روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش به توسعه یک مدل تصمیم‌گیری داده‌محور و آینده‌نگر برای ارزیابی و انتخاب تامین‌کنندگان می‌پردازد. در ابتدا، با مرور ادبیات و نظرسنجی از خبرگان، معیارهای کلیدی شناسایی و با روش بهترین-بدترین فازی وزن‌دهی شدند. سپس، با تحلیل پوششی داده‌های فازی، کارایی تامین‌کنندگان ارزیابی و رتبه‌بندی شد. در ادامه، الگوریتم جنگل تصادفی برای پیش‌بینی عملکرد آتی تامین‌کنندگان به‌کار گرفته شد و نتایج دقیقی ارایه کرد.
یافته‌ها: نتایج مرحله اول نشان داد که زیرمعیارهایی نظیر کاهش گازهای گلخانه‌ای، مدیریت ریسک، کیفیت و سرعت تحویل از اهمیت بالایی در ارزیابی تامین‌کنندگان برخوردارند. در مرحله دوم، کارایی تامین­کنندگان در α- کات‌های مختلف ارزیابی گردید و در سه گروه با کارایی بالا، متوسط و پایین طبقه‌بندی شدند. مدل جنگل تصادفی نیز توانست عملکرد تامین‌کنندگان را با دقت بالا پیش‌بینی کند. همچنین، نتایج آزمون t جفتی نشان داد که در نظر گرفتن بعد فرهنگی، به‌طور معناداری موجب بهبود فرآیند انتخاب تامین‌کنندگان می‌شود.
اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مدل ارایه‌شده با شناسایی عوامل کلیدی عملکرد، ارزیابی آینده‌نگر و بهره‌گیری از تحلیل‌های دقیق، می‌تواند به بهبود تصمیم‌گیری‌های استراتژیک در انتخاب و مدیریت تامین‌کنندگان کمک کند. این مدل نه‌تنها موجب کاهش ریسک و هزینه‌ها می‌شود، بلکه به‌عنوان الگویی کاربردی برای بهبود عملکرد زنجیره‌تامین در صنایع مشابه نیز قابل استفاده است.

شناسایی و رتبه بندی ابعاد کیفیت در سازمانهای خدماتی، مطالعه موردی: بانک پاسارگاد

دوره 2، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 153-161

داریوش محمدی زنجیرانی، شهلا یوسفی ده بیدی، میثم دسترنج

چکیده رمز موفقیت سازمان های خدماتی را می توان در مشتری مداری و توجه به کیفیت خدمت جستجو کرد. به دلیل اهمیت کیفیت خدمت در صنایع خدماتی و آثار برجسته آن بر خشنودی مشتری، همواره این سوال مطرح می شود که چگونه می توان کیفیت خدمت را مورد سنجش قرار داد. توجه به کیفیت در تمام سازمان هایی که به دنبال سرآمدی در بخش خدمات هستند، به عنوان مهم ترین دغدغه مدیران این سازمان ها قلمداد می شود. همچنین ایجاد کیفیت در سازمان نیازمند توجه به یک سری ابعاد تاثیرگذار می باشد که باید در ارایه خدمات مد نظر قرار بگیرند. با بررسی ادبیات پژوهش، ابعاد و مولفه های سنجش کیفیت خدمت در صنعت بانک داری شناسایی گردید. پس از پالایش ابعاد به دسته بندی آنها اقدام شد و سپس این ابعاد در قالب پرسش نامه ای در اختیار کارکنان و مشتریان بانک قرار گرفت. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که از بین ابعاد مورد اشاره، بعد ادب و نزاکت در بین مشتریان و همچنین کارکنان بانک از بالاترین امتیاز برخوردار می باشد که نشان از اهمیت آن از نقطه نظر مشتریان و کارکنان می-باشد. در بین ابعاد کیفیت، لوازم مشهود در هر دو گروه پاسخ دهندگان از دید مقایسه با دیگر ابعاد دارای کمترین وزن به دست آمده می باشد که نشان از اهمیت کمتر آن از دید مشتریان و کارکنان می باشد.

طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترل بیزی مبتنی بر توزیع پیشگو برای مشاهدات انفرادی با توزیع مشخصه‌ی کیفی نمایی

دوره 12، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 153-169

https://doi.org/10.48313/jqem.2022.166817

راضیه سیرانی، محسن ترابیان، محمد حسن بهزادی، اصغر سیف

چکیده در این مقاله، طراحی آماری- اقتصادی نمودار کنترل بیزی مبتنی بر توزیع پیشگو برای مشاهدات انفرادی از توزیع مشخصه‌ی کیفی نمایی ارائه شده است. در انجام این کار، دو نوع توزیع پیشین مزدوج و توزیع جفریز در نظر گرفته شده و بر اساس توزیع مشاهدات در فاز اول، توزیع پیشگو تعیین شده است. سپس با استفاده از مدل اقتصادی لورنزن و وانس، یک طرح آماری- اقتصادی برای داده‌ها به‌دست‌ آمده است. پارامترهای طراحی بهینه (فاصله‌ی نمونه‌گیری، اندازه‌ی نمونه و حدود کنترل) با استفاده از الگوریتم ژنتیک تعیین شده و تجزیه و تحلیل حساسیت برای مقادیر مختلف پارامترهای مدل انجام گرفته است. نتایج این رویکرد با نتایج مدل کلاسیک مقایسه شده است. بر اساس نتایج، این روش نسبت به روش کلاسیک مؤثرتر است

بهینه سازی فرآیند حذف رنگزای اسیدی آبی-74 از پساب نساجی با نانوزئولیت اصلاح شده

دوره 11، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 155-176

https://doi.org/10.48313/jqem.2021.143369

لیلا قنواتی، امیر هوشنگ حکمتی، ابو سعید رشیدی، عزیز اله شفیع خانی

چکیده در این پژوهش، برای تعیین شرایط بهینه حذف رنگزای اسیدی آبی-74 از جاذب نانوزئولیت در ابعاد کوچک‌تر از 100 نانومتر، از طراحی آزمایش‌هایی به روش سطح پاسخ (RSM) مدل باکس بنکن (BBD) توسط نسخه 19 نرم‌افزار Mini Tab استفاده شد. پارامترهای تاثیرگذار در فرآیند جدب از قبیل pH، دما، غلظت رنگزا، دور همزن و مقدار جاذب، در سیستم تحیل آماری ANOVA برای مطالعه‌ی فرآیند جذب رنگزا، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد که کاهش pH، دما و غلظت رنگزا، تاثیر قابل توجهی در بهبود فرآیند جذب دارد.برای حذف آلاینده‌ها توسط جاذب نانوزئولیت، سطح نانوزئولیت با استفاده از سطح فعال تویین- 60 اصلاح شد.برای اطمینان از انجام اصلاح سطح و مطالعه ساختار،آزمون‌های BET و DLS انجام شد. در نتیجه با افزودن سطح فعال با غلظت 15% به نانوزئولیت به‌دلیل اصلاح سطح، میزان جذب رنگزا افزایش و فرآیند بهبود یافت. همچنین مدل سینتیکی و ایزوترم فرآیند جذب بررسی شد.

استنباط بیزی پارامتر قابلیت اطمینان در توزیع رایلی دو پارامتری تحت نمونه‌های سانسور فزاینده پیوندی

دوره 10، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 159-168

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.107869

اکرم کهن سال، شیرین شعاعی

چکیده در این مقاله براورد بیزی پارامتر قابلیت اطمینان، ، درتوزیع رایلی دو پارامتری، تحت نمونه‌­های سانسور فزاینده پیوندی بررسی می‌گردد. این مسئله در سه حالت مختلف مورد مطالعه قرار می‌گیرد. در حالت اول، با فرض این‌که متغیرهای تنش، X، و مقاومت، Y، هر دو دارای پارامتر مکان مشترک و پارامترهای مقیاس غیرمشترک هستند و تمام این پارامترها نامعلوم‌اند، براورد بیزی  بررسی می­‌شود. از آن‌جا که در این حالت براورد بیز دارای فرم بسته نیست، لذا با دو روش لیندلی و MCMC تقریب زده می­‌شود. در حالت دوم، با فرض این‌که متغیرهای تنش و مقاومت دارای پارامتر مکان مشترک معلوم و پارامترهای مقیاس غیرمشترک و نامعلوم هستند، براورد بیزی دقیق برای  محاسبه می‌گردد. در حالت سوم، با فرض این‌که همه پارامترها متفاوت و نامعلوم هستند، براورد بیزی  به‌روش تقریبی MCMC محاسبه می‌شود. در تمامی روش‌ها فواصل باور بیزی نیز به‌دست آورده می‌شوند. در نهایت، با استفاده از شبیه‌سازی مونت کارلو، عملکرد براوردگرهای مختلف با هم مقایسه می‌گردند.

روش‌هایی برای براورد ﭘﺎراﻣﺘﺮ توزیع نمایی در داده‌های ﺗﺤﺖ ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺑﺎزه‌ای؛ بررسی مقایسه ای

دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 165-180

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.194410

نادر اسدیان، محمد حسین پورسعید

چکیده فرض کنید توزیع طول عمر یک نمونه n تایی از واحدهای آزمایشی به صورت نمایی با نرخ خطر θ است و به دلیل صرفه جویی در هزینه و زمان انجام آزمایش از طرح سانسور فاصله ای استفاده می شود. در این تحقیق، بعضی از برآوردگرهای موجود برای پارامتر نمایی در نظر گرفته می شود و مضافا، سه برآوردگر وزنی جدید معرفی می گردد و سپس بر پایه مطالعات شبیه سازی، عملکرد روش های جدید با روش های موجود مقایسه می شوند. برای زمان های نظارت و نمونه تصادفی داده شده از توزیع نمایی و همچنین هر یک از روش های مورد بررسی، اریبی، میانگین مربعات خطا و کارایی نسبی محاسبه می شود و سپس توزیع مجانبی روش کاراتر تعیین می گردد.

توسعه مدل طراحی محصول با روش طراحی برای هزینه (DFC) در محصول الکترواپتیکی

دوره 10، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 171-188

https://doi.org/10.48313/jqem.2020.131075

مهدی کرباسیان، ام البنین یوسفی، ابوطالب شفقت، لیلا اصغر زاده

چکیده طراحی برای هزینه که در مرحله طراحی مفهومی استفاده می‌شود، شاخه ای از طراحی برای x است که با استفاده از ابزارهای مختلف هزینه چرخه عمر طرح های مختلف یک محصول را قبل از ساخت محصول برآورد می‌کند هدف از این پژوهش، اجرا و پیاده‌سازی روش طراحی برای هزینه در یکی از محصولات الکترواپتیکی است. در پژوهش حاضر برخلاف سایر پژوهش‌ها از روش طراحی بدیهه‌گرا برای تحلیل نیازهای مشتریان و تبدیل آن‌ها به ویژگی‌های طراحی استفاده شده است. در قسمت برآورد هزینه چرخه عمر با مطالعه مدل‌های مختلف با توجه به ساختار هزینه‌ها و اطلاعات در دسترس صنعت مورد مطالعه به توسعه مدلی جهت برآورد پرداخته و ضمن ایجاد پایگاه دانش مناسب و فرمول‌های ریاضی به محاسبه هزینه چرخه عمر طرح‌های A و B محصول پرداخته شده است. نتایج به دست آمده نشان دهنده مقرون به صرفه بودن تولید طرح A محصول ازنظر اقتصادی در طول چرخه عمر آن است.