مروارید درخشان اندیشه مهندسی و مدیریت کیفیت 2322-1305 16 1 2026 06 30 Optimization of a closed-loop viable supply chain network under hybrid uncertainty بهینه‌سازی شبکه زنجیره‌تامین حلقه بسته بادوام تحت عدم قطعیت ترکیبی 39 62 245468 10.48313/jqem.2026.564808.1595 FA فریبرز کالاشی گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، مازندران، ایران. 0009-0006-9283-7482 ایرج مهدوی گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، مازندران، ایران. 0000-0001-5123-6169 علی تاجدین گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، مازندران، ایران. جواد رضائیان گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، مازندران، ایران. 0000-0003-4538-0126 Journal Article Purpose: This study aims to develop a durable closed-loop supply chain network capable of simultaneously addressing sustainability, resilience, agility, and digitalization while incorporating fuzzy–stochastic uncertainties. The significance of this research lies in the limitations of traditional supply chains, which often fail to perform effectively under severe environmental fluctuations, operational disruptions, and demand variability, thereby highlighting the need for intelligent and multidimensional decision-making frameworks. Methodology: To achieve the research objectives, a structured three-phase framework was designed. In the first phase, demand subject to considerable uncertainty was forecast using the SARIMA time-series model to capture market volatility and seasonal patterns. In the second phase, supplier evaluation criteria were identified through a systematic literature review and expert judgment, and subsequently weighted via the Stochastic–Fuzzy Best–Worst Method (SFBWM). Supplier ranking was then performed using the Stochastic–Fuzzy TOPSIS (SFTOPSIS) technique. In the final phase, a multi-objective fuzzy–stochastic mathematical model was developed to design and optimize the supply chain network, while fuzzy–stochastic robust optimization was employed to address data uncertainty. The multi-objective problem was solved using a modified version of the Lexicographic–Chebyshev Multi-Choice Goal Programming Method (LCRMCGP). Findings: A case study conducted in “Ebtakar Tajhiz Teb Yekta,” a company operating in the medical equipment industry, demonstrated that the proposed model effectively supports key strategic decisions, including the selection of primary and backup suppliers, the optimal location of collection and recycling centers, excess capacity allocation, and the choice of information-exchange technologies (traditional systems vs. blockchain-based platforms). The integration of IoT and blockchain technologies increased product return rates, reduced recycling costs, and enhanced transparency and sustainability across the network. Overall, the results confirm that the proposed framework can successfully balance economic, environmental, and social objectives while improving flexibility and resilience under uncertainty. Originality/Value: The novelty of the present study lies in developing an integrated framework for designing a viable closed-loop supply chain under hybrid fuzzy–stochastic uncertainty. Unlike previous studies that mainly focused on isolated dimensions of supply chain management, this research simultaneously incorporates sustainability, resilience, agility, and digitalization within a multi-objective optimization model. Furthermore, the integration of SARIMA, SFBWM, SFTOPSIS, and LCRMCGP methods provides a more accurate and comprehensive decision-making process. Comparative results also demonstrate that the proposed model outperforms conventional approaches in reducing deviations, improving decision consistency, and enhancing overall network sustainability. هدف: این پژوهش با هدف توسعه یک شبکه زنجیره‌تامین حلقه بسته بادوام انجام شده است؛ شبکه‌ای که بتواند به‌طور هم‌زمان ابعاد پایداری، تاب‌آوری، چابکی و دیجیتال‌سازی را با در نظر گرفتن عدم‌قطعیت‌های فازی-تصادفی پوشش دهد. اهمیت این مطالعه ازآن‌جهت است که اغلب زنجیره‌های‌تامین سنتی در مواجهه با نوسانات شدید محیطی، اختلالات عملیاتی و تغییرات تقاضا فاقد کارایی لازم هستند و نیاز به رویکردهای تصمیم‌گیری هوشمند و چندبعدی دارند. روش‌شناسی پژوهش: برای تحقق اهداف پژوهش، یک چارچوب منسجم سه‌ مرحله‌ای طراحی گردید. در گام نخست، به‌منظور لحاظ کردن نوسانات بازار و الگوهای فصلی در ورودی‌های مدل، تقاضا با استفاده از مدل سری‌های زمانیSARIMA پیش‌بینی شد. در مرحله دوم، معیارهای ارزیابی تامین‌کنندگان بر اساس مرور نظام‌مند ادبیات و نظرات متخصصان شناسایی و سپس با روش بهترین-بدترین فازی-تصادفی وزن‌دهی گردید؛ پس‌از آن، رتبه‌بندی تامین‌کنندگان با بهره‌گیری از تکنیک تاپسیس فازی-تصادفی انجام پذیرفت. درنهایت، برای طراحی و بهینه‌سازی شبکه زنجیره‌تامین، یک مدل ریاضی چندهدفه با ماهیت فازی-تصادفی توسعه داده شد و به‌منظور مدیریت عدم قطعیت داده‌ها، رویکرد بهینه‌سازی استوار فازی-تصادفی در فرآیند حل به کار گرفته شد. حل مساله چندهدفه نیز با استفاده از نسخه اصلاح‌شده روش برنامه‌ریزی آرمانی لکسیکوگراف-چبی‌شف چندگزینه‌ای صورت گرفت. یافته‎ها: مطالعه موردی انجام‌شده در شرکت "ابتکار تجهیز طب یکتا" در صنعت تجهیزات پزشکی نشان داد که مدل ارایه‌شده قادر است تصمیمات استراتژیک کلیدی ازجمله انتخاب تامین‌کنندگان اصلی و پشتیبان، تعیین مکان مراکز جمع‌آوری و بازیافت، تخصیص ظرفیت مازاد و انتخاب فناوری تبادل اطلاعات (سنتی یا مبتنی بر بلاک‌چین) را به‌صورت بهینه اتخاذ کند. بهره‌گیری از فناوری‌های اینترنت اشیا و بلاک‌چین منجر به افزایش نرخ بازگشت محصول، کاهش هزینه‌های بازیافت و بهبود شفافیت و پایداری شبکه شد. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی می‌تواند تعادل موثری بین اهداف اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی برقرار کند و درعین‌حال، انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری شبکه را در شرایط عدم قطعیت تقویت نماید. اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نوآوری پژوهش حاضر در توسعه یک چارچوب یکپارچه برای طراحی زنجیره‌تامین حلقه بسته بادوام تحت عدم قطعیت ترکیبی فازی-تصادفی است. برخلاف مطالعات پیشین که هر یک تنها بر بخشی از ابعاد زنجیره‌تامین تمرکز داشته‌اند، این پژوهش ابعاد پایداری، تاب‌آوری، چابکی و دیجیتال‌سازی را به‌صورت هم‌زمان در قالب یک مدل چندهدفه یکپارچه‌سازی می‌کند. همچنین، تلفیق روش‌های SARIMA، SFBWM،SFTOPSIS و LCRMCGP امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر را فراهم ساخته است. نتایج مقایسه‌ای نیز نشان می‌دهد مدل پیشنهادی در کاهش انحرافات، بهبود انسجام تصمیم‌گیری و افزایش پایداری شبکه عملکرد بهتری نسبت به روش‌های مرجع دارد.

https://www.pqprc.ir/article_245468_6f61ce47c4bff268417c6a640f663471.pdf