توسعه یک روش تصمیم‌گیری چندمعیاره تطبیقی مبتنی بر عملگر تجمیع نوتروسوفیک بازه‌ای پویای گراف‌محور (DG-INFAO) با یادگیری بازخوردی آگاه از عدم‌قطعیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مهندسی صنایع، مؤسسه آموزش عالی آیندگان، تنکابن، ایران.

4 دانشیار گروه مدیریت عملیات و اطلاعات، دانشگاه آستون، بیرمنگام، انگلستان

10.48313/jqem.2026.607372.1626
چکیده
هدف: مدیریت کیفیت در زنجیره تأمین دارویی مستلزم ارزیابی هم‌زمان معیارهای متعارض، وابستگی‌های متقابل و عدم‌قطعیت قضاوت‌های تصمیم‌گیرندگان است. هدف این پژوهش، توسعه چارچوبی تطبیقی برای انتخاب تأمین‌کنندگان دارویی با لحاظ وابستگی میان معیارها و به‌روزرسانی وزن‌ها بر اساس بازخورد عملکردی است.

روش‌شناسی پژوهش: چارچوب تصمیم‌گیری چندمعیاره DG-INFAO بر پایه تجمیع گراف‌محور و یادگیری بازخوردی آگاه از عدم‌قطعیت ارائه می‌شود. در این چارچوب، اعداد نوتروسوفیک ذوزنقه‌ای بازه‌ای برای نمایش ارزیابی‌های نامطمئن، ساختار گرافی برای مدل‌سازی وابستگی معیارها و یادگیری تطبیقی برای به‌روزرسانی وزن‌ها به کار می‌روند. عملکرد روش در انتخاب شش تأمین‌کننده دارویی با داده‌های شبیه‌سازی‌شده، از طریق بررسی همگرایی، مقایسه با روش‌های مرجع، پایداری رتبه‌بندی و تحلیل حساسیت ارزیابی می‌شود.

یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد الگوریتم پس از ۳۵۸ تکرار همگرا شده و مقدار RMSE از ۰٫۰۶۷۴۰۵ به ۰٫۰۶۶۸۹۸ کاهش یافته است. تأمین‌کنندگان سوم و پنجم به‌ترتیب رتبه‌های اول و دوم را کسب کرده‌اند. تحلیل حساسیت نسبت به پارامتر تجمیع گرافی و تغییرات تصادفی ساختار گراف نیز پایداری رتبه این دو تأمین‌کننده را در سناریوهای بررسی‌شده تأیید می‌کند. بااین‌حال، اعتبارسنجی متقابل برتری روش را در همه شاخص‌ها نشان نمی‌دهد و تعمیم نتایج به داده‌های واقعی نیازمند بررسی بیشتر است.

اصالت/ارزش افزوده علمی: نوآوری پژوهش در تلفیق ارزیابی‌های نوتروسوفیک بازه‌ای، مدل‌سازی گراف‌محور وابستگی معیارها و یادگیری بازخوردی آگاه از عدم‌قطعیت در چارچوبی یکپارچه است. ارزش افزوده روش با بررسی به‌روزرسانی تطبیقی وزن‌ها، پایداری رتبه‌بندی و حساسیت نتایج ارزیابی می‌شود. با توجه به استفاده از داده‌های شبیه‌سازی‌شده و محدودبودن تعداد گزینه‌ها، اعتبار تجربی و قابلیت تعمیم چارچوب باید در مطالعات آتی با داده‌های واقعی و مجموعه‌های بزرگ‌تر بررسی شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Development of an Adaptive Multi-Criteria Decision-Making Method Based on a Dynamic Graph-Based Interval Neutrosophic Aggregation Operator (DG-INFAO) with Uncertainty-Aware Feedback Learning

نویسندگان English

Maryam Ghandehari 1
Seyed Esmaeil Najafi 2
Seyed Ahmad, Edalatpanah 3
Seyed Mojtaba Sajadi 4
1 PhD Candidate of Industrial Engineering Department, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran,
2 Associate Professor of Industrial Engineering Department, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Industrial Engineering Department, Ayandegan Institue of Higher Education, Tonekabon, Iran
4 Associate Professor in Operations and Supply Chain Simulation, Operations and Information Management Department, Aston Business School, Aston University, Birmingham, UK
چکیده English

Purpose: Quality management in pharmaceutical supply chains requires the simultaneous evaluation of conflicting criteria, interdependencies among criteria, and uncertainty in decision-makers’ judgments. This study aims to develop an adaptive framework for pharmaceutical supplier selection that accounts for interdependencies among criteria and updates criterion weights based on performance feedback.

Methodology: This study proposes the DG-INFAO multi-criteria decision-making framework, which integrates graph-based aggregation with uncertainty-aware feedback learning. Within this framework, interval-valued trapezoidal neutrosophic numbers are used to represent uncertain evaluations, a graph structure is employed to model interdependencies among criteria, and an adaptive learning mechanism is used to update criterion weights. The framework is evaluated using simulated data for the selection of six pharmaceutical suppliers through convergence analysis, comparison with benchmark methods, ranking stability assessment, and sensitivity analysis.

Findings: The results indicate that the algorithm converges after 358 iterations, with the root mean square error (RMSE) decreasing from 0.067405 to 0.066898. The third and fifth suppliers rank first and second, respectively. Sensitivity analyses involving the graph aggregation parameter and random perturbations of the graph structure confirm the stability of these two suppliers’ rankings across the scenarios examined. However, cross-validation does not demonstrate the superiority of the proposed framework across all evaluation metrics. Therefore, further investigation is required before the findings can be generalized to real-world data.

Originality/Value: The main contribution of this study lies in integrating interval-valued neutrosophic evaluations, graph-based modeling of criterion interdependencies, and uncertainty-aware feedback learning within a unified framework. The framework’s added value is assessed through adaptive criterion-weight updating, ranking stability analysis, and sensitivity analysis of the results. Given the use of simulated data and the limited number of alternatives, the framework’s empirical validity and generalizability should be further examined in future studies using real-world data and larger decision-making sets.

کلیدواژه‌ها English

Interval-valued trapezoidal neutrosophic numbers
Multi-criteria decision-making
Pharmaceutical supply chain
Quality management
Feedback learning

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 مهر 1405