دوره و شماره: دوره 12، شماره 4، زمستان 1401 
مقاله پژوهشی

نمودار کنترلی علامت GWMA تحت نمونه‌گیری مجموعه‌ی رتبه‌ای برای پایش پارامتر مکان فرایند

صفحه 385-412

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.177204

مهتاب نظری، محمد بامنی مقدم، رحمت شجاعی

چکیده نمودارهای کنترلی به‌صورت گسترده‌ای در شناسایی تغییرات فرایند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرند و زمانی‌که شناسایی تغییرات کوچک در فرایند، مد نظر باشد، نمودارهای کنترلی غیرشوهارتی مانند میانگین متحرک موزون نمایی (EWMA) و میانگین متحرک موزون تعمیم‌یافته (GWMA) جایگزین بهتری برای نمودارهای کنترلی شوهارتی مانند X ̅ هستند. نمودار کنترلی ‎GWMA‎‏ حساسیت بیش‌تری در شناسایی انتقال‌های کوچک در پارامتر مکان فرایند نسبت به نمودار کنترلی ‎EWMA‎‏ و نمودار کنترلی X ̅ دارد. نمودارهای کنترلی ناپارامتری در مواقعی که توزیع مشخصه‌ی کیفیت فرایند نامعلوم است‏، مورد استفاده قرار می‌گیرند. نمودار کنترلی علامت یکی از معروف‌ترین نمودارهای کنترلی ناپارامتری است که ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺩﺭ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﻭ ﻋﺪﻡ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺕ ﻋﺪﺩﯼ ﭘﯿﭽﯿﺪﻩ ﺑﻪ‌ﻃﻮﺭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ‌ﺍﯼ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﺩﺍﺭﺩ. برای اولین بار در این مقاله، نمودار کنترلی علامت میانگین متحرک موزون تعمیم‌یافته با استفاده از طرح نمونه‌گیری مجموعه‌ی رتبه‌ای معرفی شده است.

مقاله پژوهشی

ارائه یک الگوی توسعه یافته به منظور تخمین شاخص سلامت تجهیزات (مطالعه موردی: تجهیز تونل باد)

صفحه 413-438

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.177573

سعید رمضانی، حمزه سلطانعلی، امید بیات

چکیده  شاخص سلامت، ابزاری به منظور ارزیابی وضعیت کارکردی یک تجهیز با هدف بهبود عملکرد عملیاتی آن است. در این تحقیق انواع مدل­های موجود در زمینه تخمین شاخص­های سلامت به همراه چالش­ها و محدودیت­های آن­ها، مورد بررسی قرار گرفت که براساس آن یک الگوی توسعه‌یافته با پنچ گام اصلی شامل مراحل انتخاب تجهیز، ارزیابی اثر عوامل بارگذاری و موقعیت مکانی، محاسبه نرخ پیری، محاسبه شاخص سلامت اولیه، و در نهایت محاسبه و ارزیابی اصلاح­گرهای شاخص سلامت و قابلیت اطمینان پیشنهاد شد. الگوی پیشنهادی در پنج نوع فن مختلف از یک تجهیز تونل باد، با توجه به هزینه­های قابل ­توجه نگهداشت در آن­ها پیاده­سازی شد. نتایج حاصل از شاخص سلامتِ فن­ها در قالب یک طرح گرافیکی نشان داد که امکان تعیین روند سرعت نرخ خرابی­ها و عمر کارکردی تجهیزات وجود دارد. همچنین نتایج حاصل از این تحقیق می­تواند مورد استفاده در انتخاب استراتژی­ مناسب نگهداشت با هدف بهبود عملکرد عملیاتی تجهیزات باشد.

مقاله پژوهشی

پایش فرآیندهای پواسن صفرآماسیده به کمک نمودار کنترل جمع تجمعی مبتنی بر مدل

صفحه 439-460

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.177574

الهام کیوانی، دکتر شروین اسدزاده، یاسر صمیمی

چکیده در این مقاله سه رویکرد به منظور پایش فرآیندهای مبتنی بر توزیع پواسن صفرآماسیده ارائه شده‌است. رویکرد اول بر مبنای توزیع پواسن صفر آماسیده کلاسیک موجود در ادبیات، رویکرد دوم بر مبنای مدل رگرسیونی مخاطره متناسب با هدف تاثیر حضور متغیرهای قابل اندازه‌گیری و رویکرد سوم به منظور لحاظ کردن هم‌زمان تاثیر متغیرهای قابل اندازه‌گیری و متغیرهای غیر قابل اندازه‌گیری با تلفیق مدل رگرسیونی مخاطره متناسب و مدل شکنندگی، می‌باشد. رویکرد های دوم و سوم مبتنی بر مدل مخاطره متناسب و مدل تلفیقی از مهم‌ترین نوآوری‌های مقاله‌ی حاضر می‌باشد که تاکنون به آن پرداخته نشده‌است. عملکرد نمودارهای کنترل با اعمال شیفت به طور جداگانه و هم‌-زمان در دو پارامتر توزیع پواسن صفرآماسیده بررسی شده‌است. مطالعات شبیه‌سازی، دلالت بر برتری نمودار کنترل جمع تجمعی با لحاظ کردن هم‌زمان تاثیر متغیرهای قابل اندازه‌گیری و غیرقابل اندازه‌گیری دارد. همچنین، عملکرد نمودارهای کنترل پیشنهادی در یک مطالعه موردی در کارخانه چاپ لیبل بررسی شده‌است.

مقاله پژوهشی

پایش سن بتن با روش مطالعه ابزار و تحلیل پروفایلها،مطالعه موردی: یک پروژه اجرایی

صفحه 461-480

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.183867

کریم آتشگر، فاطمه ملکائی آشتیانی

چکیده رابطه سن با مقاومت فشاری بتن با استفاده از تحلیل پروفایل‌ها در یک پروژه احداث ساختمان 6طبقه توسط کارشناسان کنترل کیفیت بتن بررسی‌شده است. در این پژوهش، 10 نمونه بتن در شرایط آزمایشگاهی عمل‌آوری شدند و مقاومت فشاری نمونه‌ها توسط 3 کارشناس مورد بررسی قرار گرفت. در فاز صفر با روش مطالعه ابزار، متأثر نبودن داده‌ها از خطای اندازه‌گیری موردبررسی قرارگرفت. در فاز یک با استفاده از نمودار کنترل استور و بریل، پروفایل‌های خارج از کنترل حذف‌شدند و مدلی برای برآورد مقاومت فشاری بتن برحسب سن نمونه ارائه‌شده است. در فاز دو با استفاده از 10000 داده‌ شبیه‌سازی‌شده توسط نرم‌افزار متلب ، عملکرد مدل با استفاده از نمودار (EWMA) موردبررسی قرارگرفت، نتایج نشان می‌دهد که نمودار EWMA قادر به شناسایی سیگنال‌ خارج از کنترل را می باشد، لذا کارشناسان کنترل کیفیت بتن می‌توانند عوامل تخریب بتن را پیش‌بینی کنند و اقداماتی برای ترمیم بتن بدون صرف هزینه‌های زیاد انجام دهند.

مقاله پژوهشی

توسعه یک مدل ریاضی برای هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت مبتنی بر تخصیص منابع ریسک محور

صفحه 481-494

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.184266

بختیار استادی، مینا حسینی، محمد علی رستگار

چکیده در این مقاله به استفاده از رویکرد ABC که بر شناسایی فعالیت‌ها و مراکز هزینه تمرکز دارد، در قالب یک مدل ریاضی که هدف آن به حداقل رساندن ریسک تخصیص منابع به مراکز فعالیت بر پایه محدودیت‌های مورد نظر در هزینه ها و منابع است، پرداخته شده‌است. با توجه به اینکه مقادیر عددی پارامترها در مدل اعم از مبالغ هزینه‌ای و زمان از عدم قطعیت برخوردار هستند در مدل سازی تخصیص منابع ریسک محور مدنظر قرار گرفته‌ است. برای تست مدل فعالیت‌های اصلی مرحله ساخت و نصب احداث یک واحد پتروشیمی در نظر گرفته شده و پس از جمع‌آوری داده‌های لازم، گام‌های مدل تدوین شده جهت تخصیص منابع و مراحل رویکرد هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت، اجرا شده‌است. نتایج حاصل نشان دهنده وجود تفاوت معنی دار میان هزینه‌های محاسبه شده بر اساس تخصیص منابع مدل پیشنهادی برای مراکز فعالیت و هزینه‌های تخمین زده شده باتوجه به داده‌های گذشته می‌باشد.

مقاله پژوهشی

بهبود کیفیت مدل‌سازی و پیش‌بینی سری‌های زمانی با استفاده از تحلیل مجموعه مقادیر تکین چندمتغیره استوار

صفحه 495-520

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.184267

طاهره امینی، مسعود یارمحمدی، علی شادرخ، مهدی کلانتری

چکیده چکیده: در تحلیل سری‌های زمانی نادیده گرفتن نقاط دورافتاده منجر به شناسایی نادرست مدل، برآورد اریب پارامترها و در نتیجه پیش‌بینی‌‌های ضعیف و به عبارتی کاهش کیفیت و دقت مدل‌سازی می‌شود. یکی از روش‌های ناپارامتری معتبر در پیش‌بینی و بهبود کیفیت مدل‌سازی سری‌های زمانی چند متغیره، روش مجموعه مقادیر تکین چند متغیره (MSSA) است که نیازمند هیچ‌گونه فرض اولیه‌ای نیست. از آنجایی که وجود نقاط دورافتاده کارایی روش MSSA را کاهش داده و نُرم ماتریسی فروبنیوس به کار رفته در آن را متأثر ساخته و به عبارتی غیر استوار می‌سازد، در این تحقیق، نسخه‌ی جدیدی از روش MSSA بر اساس نُرم  پیشنهاد می‌شود. در ادامه با استفاده از مطالعات شبیه‌سازی و نیز استفاده از داده‌های واقعی، عملکرد روش تحلیل مجموعه مقادیر تکین چندمتغیره بر اساس هر دو نُرم مورد مقایسه قرار می‌گیرد. معیارهای مورد استفاده شامل ریشه‌ی میانگین توان دوم خطاها و میانگین قدرمطلق خطاها، برتری روش تحلیل مجموعه مقادیر تکین چندمتغیره بر اساس نُرم  را در بازسازی و پیش‌بینی سری زمانی نشان می‌دهند.