دوره و شماره: دوره 13، شماره 2، تابستان 1402 
مقاله پژوهشی

طراحی آماری-اقتصادی نمودار کنترلی علامت ناپارامتری میانگین متحرک موزون نمایی تعمیم‌یافته

صفحه 111-130

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192566

محمد بامنی مقدم، آذر غیاثی، مرجان شمسی‌پور مقدم

چکیده نمودارهای کنترلی از جمله کارآمدترین ابزار کنترل کیفیت برای پایش مشخصه‌های مختلف کیفیت در فرایند تولید محسوب می‌شوند که هدف کلی آن‌ها بهبود کیفیت محصول است. در نمودارهای کنترلی شوهارتی اغلب، پذیره‌ی نرمال بودن داده‌ها برقرار می‌شود، اما گاهی اطلاعات کافی در مورد توزیع آماری مشاهدات وجود ندارد، به همین دلیل در این شرایط از نمودارهای کنترلی ناپارامتری استفاده می‌شود. در این تحقیق، نمودار کنترلی علامت ناپارامتری برای شرایطی که مشاهدات از توزیع مشخصی پیروی نمی‌کنند، معرفی شده است. نتایج حاصل از طراحی آماری و همچنین طراحی اقتصادی و آماری اقتصادی نشان می‌دهند که این نمودار کنترلی عملکرد خوبی برای کشف تغییرات کوچک در فرایند و در عین حال کاهش هزینه و زمان تولید داشته است.

مقاله پژوهشی

ارتقاء بهره وری از طریق رویکرد کایزن در صنعت لوازم خانگی

صفحه 131-146

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192564

مرضیه اعظمی، علی گهرشناسان

چکیده این تحقیق بر ارتقاء بهره‌وری در صنعت لوازم خانگی از طریق رویکرد کایزن تمرکز دارد. سازمانهای مختلف به ‏منظور پاسخ به چالشهای رقابتی امروزه در پی پیاده سازی تولید ناب میباشند کاربرد تکنیکهای ناب در صنایع ‏تولیدی و حتی خدماتی در نوشته ها و مقالات دیده میشود. تولید ناب از دیدگاه کارکردی و عملیاتی شامل پیاده ‏سازی مجموعه ای از ابزارها و تکنیکهاست که درصدد کاهش ضایعات در شرکت و زنجیره ارزش می گردد.‏
مسئله اصلی شامل شناسایی و کاهش اتلافات و موداهای مرتبط با فرآیند ها در سیستم تولید می‌باشد. پرسش‌های ‏اصلی در این تحقیق بر تعریف و اقدامات اصلاحی جهت بهبود بهره‌وری و تحقق هدف‌های کایزن در حذف و یا ‏کاهش اتلاف هایی همچون تولید اضافی، حمل و نقل و ... تمرکز دارد. از روش‌های گوناگونی چون بررسی مطالعات ‏موردی و تحلیل‌های میدانی همچنین ترسیم نقشه جریان ارزش برای شناسایی موداها و اجرای اقدامات اصلاحی ‏استفاده می‌شود.

مقاله پژوهشی

تخصیص قابلیت اطمینان با رویکرد تاب آوری زیرسیستم ها با روش فو مطالعه موردی : صندلی پران هواپیمای جنگنده

صفحه 147-164

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192565

الهام آقازاده، مهدی کرباسیان، مریم بهرامی، بهاره فتاحی

چکیده تخصیص، یکی از فعالیت های مهم در فرآیند قابلیت اطمینان می باشد که چنانچه به درستی انجام نشود، دستیابی به اهداف قابلیت اطمینان برای کل سیستم امکان پذیر نخواهد بود. برای تخصیص قابلیت اطمینان روش هایی ارائه شده که خالی از نقص نبوده است. در این پژوهش پنج فاکتور پیچیدگی، تکنولوژی جدید، زمان عملکرد، محیط و تاب آوری زیرسیستم ها در نظر گرفته شده و هدف این است که رویکردی جدید در تخصیص قابلیت اطمینان به روش امکان پذیری هدف در نظر گرفته شود تا بتوان قطعات و زیرسیستم های مختلف را براساس قابلیت اطمینان و تاب آوری مورد نظر بررسی و اندازه گیری نمود. نتایج به دست آمده به روش فو با پنج فاکتور مذکور بررسی و اندازه گیری و در نهایت اعتبار سنجی می شود.

مقاله پژوهشی

روش‌هایی برای براورد ﭘﺎراﻣﺘﺮ توزیع نمایی در داده‌های ﺗﺤﺖ ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺑﺎزه‌ای؛ بررسی مقایسه ای

صفحه 165-180

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.194410

نادر اسدیان، محمد حسین پورسعید

چکیده فرض کنید توزیع طول عمر یک نمونه n تایی از واحدهای آزمایشی به صورت نمایی با نرخ خطر θ است و به دلیل صرفه جویی در هزینه و زمان انجام آزمایش از طرح سانسور فاصله ای استفاده می شود. در این تحقیق، بعضی از برآوردگرهای موجود برای پارامتر نمایی در نظر گرفته می شود و مضافا، سه برآوردگر وزنی جدید معرفی می گردد و سپس بر پایه مطالعات شبیه سازی، عملکرد روش های جدید با روش های موجود مقایسه می شوند. برای زمان های نظارت و نمونه تصادفی داده شده از توزیع نمایی و همچنین هر یک از روش های مورد بررسی، اریبی، میانگین مربعات خطا و کارایی نسبی محاسبه می شود و سپس توزیع مجانبی روش کاراتر تعیین می گردد.

مقاله پژوهشی

طراحی مدلی جهت ارزیابی سطح بلوغ سازمان های باقابلیت اطمینان بالا (HROs)

صفحه 181-206

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192578

افشین علی پور پیجانی، مهدی کرباسیان

چکیده علیرغم اهمیت موضوع سازمان های با قابلیت اطمینان بالا، در کشور ما در حدکفایت به آن پرداخته نشده است. طراحی چارچوبهای علمی که امکان درک درست این سازمانها و سنجش و ارزیابی ابعاد گوناگون آنها را فراهم نماید در آگاهی وضعیتی سازمانها تعیین کننده می‌باشد. این تحقیق با هدف پاسخ به این نیاز، چارچوبی جامع برای ارزیابی بلوغ سازمان های با قابلیت اطمینان بالا ارائه می نماید. در این تحقیق از روش فراترکیب استفاده شده است که طی آن بر اساس روش هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو، مدلهای موجود مرتبط مورد بررسی قرار گرفته اند و در نهایت یک مدل پنج سطحی با رویکردی جامع طراحی گردیده است که در هرسطح آن، مشخصه های احراز سطح بلوغ ارائه گردیده است. این مدل می تواند مبنایی برای ارزیابی و تجزیه و تحلیل سطح بلوغ سازمان های با قابلیت اطمینان بالا و همچنین طراحی برنامه بهبود و توسعه این سازمانها باشد.

مقاله پژوهشی

ارزیابی قابلیت هوش مصنوعی در پیش بینی میزان هدایت الکتریکی و نیترات در منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی روش های عصبی مصنوعی ANN و ANFIS)

صفحه 207-230

https://doi.org/10.48313/jqem.2023.192560

نویده نجف پور، نیاز وحدت پور، الهام آقابابایی

چکیده منابع آب زیرزمینی در کشور ایران و بسیاری از کشورهای دیگر که آب و هوایی مشابه دارند، مهم ترین منابع آب مورد استفاده در کشاورزی و شرب به شمار می‌رود. در این مطالعه روش کریجینگ معمول به عنوان یک تخمین گر آماری خطی و دو روش هوشمند شبکه عصبی مصنوعی ANN و سیستم استنتاج تطبیقی عصبی فازی ANFIS ، در پیش بینی مقدار هدیت الکتریکی و نیترات در آب‌های زیرزمینی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد مدل ANFIS نسبت به دو مدل درون یابی دیگر عملکرد بهتری در پیش بینی مقدار هدایت الکتریکی و نیترات به ترتیب با ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و (mg/l) 362/5، با میانگین اریب خطا (MBE)، 365/2 و با ضریب همبستگی (R) و 767/0 داشته است. همچنین مدل ANN به مراتب نتایج بهتری نسبت به روش کریجینگ معمول داشت. بر این اساس مدل ANFIS برای پیش بینی هدایت الکتریکی و نیترات در محدوده مطالعاتی پیشنهاد می‌شود.