دوره و شماره: دوره 9، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 202-283 
مقاله پژوهشی

یک رویکرد ساده برای طراحی استوار اقتصادی و اقتصادی-آماری نمودار کنترل X ̅

صفحه 202-211

کامیار چالاکی، سعید ابراهیمی

چکیده نمودارهای کنترل مشهورترین ابزار کنترل فرایند آماری برای کشف سریع تغییر در فرایند هستند. در میان نمودارهای کنترل تک متغیره، نمودار کنترل از محبوبیت بیشتری برخوردار است. در طراحی اقتصادی-‌‌آماری نمودارهای کنترل، اغلب برای پارامترهای ورودی (پارامترهای هزینه و فرایند)، مقدارهای ثابت و معلومی فرض می‌شود. در دنیای واقعی این پارامترها کاملا شناخته شده نیستند و نامعلوم‌اند. در این مقاله،یک مدل ساده بر اساس ادغام سناریوها و تبدیل آنها به یک سناریو برای طراحی استوار اقتصادی و اقتصادی- آماری نمودار کنترل با استفاده از مدل هزینه‌ی لورنزن و وانس تحت چندین سناریو ارائه می‌شود. سپس، مقایسه‌ای جامع بین انواع طرح‌های استوار اقتصادی و اقتصادی-آماری انجام می‌شود. مقادیر بهینه پارامترها با استفاده از الگوریتم ژنتیک به‌دست می‌آیند. مقایسه بین طرح‌های‌ اقتصادی، استوار اقتصادی و استوار اقتصادی-آماری نشان می‌دهد که طرح استوار اقتصادی-آماری موزون عملکرد بهتری نسبت به سایر طرح‌های استوار دارد.

مقاله پژوهشی

ارائه یک مدل بهینه‌سازی چندهدفه به منظور طراحی و برنامه‌ریزی پایدار و تاب‌آور زنجیره‌تأمین تحت ریسک اختلال تأمین

صفحه 212-225

زهرا صادقی، امید بویر حسنی

چکیده امروزه با برنامه‌­ریزی زنجیره­ تأمین پایدار با در نظر گرفتن اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست­ محیطی باعث ایجاد مزیت رقابتی و افزایش قدرت زنجیره تامین شد. با این وجود تأثیرات پیاده‌­سازی اصول پایداری در تاب‌­آوری یک زنجیره­ تأمین و در مواجهه با اختلالات هنوز به صورت عمیق مورد بررسی پژوهشگران قرار نگرفته است. زنجیره­تأمین تاب‌­آور با بهره‌­مندی از سبد تأمین تاب­‌آور، می‌تواند میزان ریسک و آسیب­‌پذیری زنجیره­‌های­ تأمین را در مواجهه با اختلالات کاهش دهد. در این تحقیق به مدل­سازی مسئله برنامه­‌ریزی پایدار و تاب­­‌آور یک شبکه زنجیره ­تأمین چهارسطحی پرداخته می‌­شود. بدین منظور یک مدل ریاضی چندهدفه توسعه داده می‌­شود که در کنار هدف اقتصادی، برای پایداری زنجیره­تأمین به بیشنه­‌سازی نمرات اجتماعی و زیست­محیطی تأمین ­کنندگان و همچنین کمینه­‌سازی تأخیر در تحویل محصولات پرداخته می‌شود، و از دو روش اپسیلون محدودیت تکامل­ یافته و Lp متریک برای موازنه اهداف استفاده می‌­شود. نهایتا، با استفاده از مثال عددی وتحلیل حساسیت کارایی مدل اثبات می‌­شود.

مقاله پژوهشی

بهینه‌سازی مسئله تخصیص افزونگی با اجزاء تعمیرپذیر غیرنمایی با استفاده از روش شبیه‌سازی و شبکه‌های عصبی مصنوعی

صفحه 226-243

مقصود امیری، مجتبی همتی، مصطفی زندیه

چکیده در این مقاله، یک مدل جدید دو هدفه همراه با یک روش حل جدید برای ارائه به مساله تخصیص افزونگی غیرنمایی در سیستم­های سری موازی با اجزای تعمیرپذیر ارائه شده است. روش پیشنهادی بر اساس بهینه‌سازی از طریق روش شبیه‌سازی و تکنیک شبکه عصبی مصنوعیاست. علاوه بر این، برای واقع‌گرایی بیشتر، استراتژی­‌های تخفیف برای خرید اجزاء در طول مدل‌سازی استفاده می­‌شود. هدف اصلی این مدل، بیشینهسازی مینیمم مقدار متوسط زمان ماندگاری زیرسیستم‌­ها و کمینهسازیهزینهکل سیستم بوده و دارای محدودیت­‌هایی مانند حجمکل، وزنکل، وتعداد اجزاء مجاز می‌­باشد. برای حل این مشکل، برخی از الگوریتم‌­های فرا ابتکاری با روش شبیه­‌سازی ادغام شده‌اند. تعدادی مثال عددی برای بررسی رویکرد پیشنهاد شده انجام شد، نتایج نشان می­‌دهد، رویکرد پیشنهادی بسیار واقعی تر از روش‌های پیشین است و همچنین راه حل‌های بهینه مطلوب به دست آمده است.

مقاله پژوهشی

ارائه یک مدل شبیه‌سازی گسسته ‌پیشامد برای بهبود کیفیت خدمات (مطالعه موردی در واحد اورولوژی یک مرکز فوق‌تخصصی کلیه)

صفحه 244-260

رضا مختاریان دلوئی، بختیار استادی

چکیده زمان انتظار برای دریافت خدمات درمانی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های رضایتمندی بیماران محسوب شده که تاثیر قابل توجهی بر اثربخشی و کیفیت خدمات ارائه شده به بیماران دارد. مطالعه شبیه‌سازی برای بهبود جریان بیمار، کاهش زمان انتظار و افزایش رضایت بیماران به عنوان یک ابزار مؤثر به‌کار می‌رود. مطالعه حاضر به بهبود کیفیت خدمات درمانی در یک واحد اورولوژی واقع در یک مرکز فوق‌تخصصی کلیه در تهران، پرداخته است. هدف از این مطالعه کاهش زمان انتظار، نرخ کنسلی بیماران و نیز افزایش کارایی فرایند‌های روش سنگ‌شکنی برون‌اندامی (ESWL) بوده است. یک مدل شبیه‌سازی گسسته‌پیشامد با استفاده از نرم‌افزار iGrafx توسعه یافته که از آن به همراه نرم‌افزار MATLAB، جهت تشکیل و ارزیابی سناریو‌های بهبود‌‌ دهنده واحد اورولوژی در سه دسته شامل تغییر زمان‌بندی حضور تکنسین‌ها در طی شیفت‌های کاری، تغییر زمان‌بندی مراجعه بیماران و نیز بررسی عوامل کاهش دهنده نرخ کنسلی بیماران، استفاده شده است. نتایج حاصل نشان‌ دهنده بیش‌ترین تفاوت در به‌کارگیری سناریو‌های زمان‌بندی مراجعه بیماران در معیار‌های زمان انتظار و طول مدت اقامت به میزان متوسط 23.33 و 22.81 دقیقه نسبت به وضعیت موجود است. علاوه براین، نتایج بررسی عوامل کاهش دهنده نرخ کنسلی بیماران، نشان‌دهنده کاهش در تعداد موارد کنسلی به میزان متوسط 1.44 مورد در روز می‌باشد. برای هر دسته از سناریو‌های پیشنهادی، اعمال تغییرات بر ‌اساس سناریوی برگزیده، بهبود قابل توجهی در معیار‌های عملکردی واحد اورولوژی ایجاد نموده که در این میان، تاثیر سناریو‌های زمان‌بندی مراجعه‌ بیماران در مقایسه با سایر سناریو‌ها به مراتب بیش‌تر بوده است. 

مقاله پژوهشی

اجرای پایش وضعیت در توربین‌های بادی جهت کاهش هزینه نگهداری و تعمیرات با استفاده از روش تحلیل اطلاعات اسکادا

صفحه 261-270

امین اسکندرزاده ثابت، کامران ترکمان

چکیده توربین­‌های بادی یکی از منابع در حال رشد تولید انرژی در جهان امروز می­‌باشند که پیوسته به کاهش هزینه‌های بهره‌برداری و تعمیر و نگهداری نیاز دارند. پایش وضعیت یک ابزار برای تشخیص زود هنگام در جهت کاهش خرابی و افزایش بهره‌وری می­‌باشد. در این مقاله به بررسی حالت­‌های پایش وضعیت در توربین­‌های بادی، استراتژی نگهداری و تعمیرات، روش‌­های پردازش سیگنال، سیستم اسکادا و طراحی معیار خرابی سیستم تحت پایش وضعیت پرداخته ایم. هدف از این مقاله توسعه­‌ی روش تفسیر اطلاعات جمع‌­آوری شده توربین­‌های بادی از طریق اسکادا با بهره‌­گیری از علم پایش وضعیت که در گذشته به واسطه نبود ابزار تحلیلی مناسب مورد استفاده قرار نمی­‌گرفت، می­‌باشد. در واقع با تلفیق مراقبت وضعیت، تحلیل اطلاعات اسکادا و پردازش سیگنال یک روش جدید ارائه شده است، که به واسطه­‌ی پایش تمامی اجزا مکانیکی و الکتریکی هزینه‌های نگهداری و تعمیرات کاهش می­‌یابد.

مقاله پژوهشی

مدل‌سازی و تحلیل نقش خصوصی‌سازی بر عملکرد شرکت‌ ملی حفاری ایران با رویکرد پویایی سیستم و براساس مدل تعالی سازمانی EFQM

صفحه 271-283

حمزه امین طهماسبی، حسین عموزاد خلیلی، حسین نصیرزاده

چکیده برای بررسی اثربخشی خصوصی‌سازی لازم است تا پویایی تأثیرات خصوصی‌سازی بر تعالی شرکت در طی زمان، موردمطالعه، بررسی و تحلیل قرار گیرد تا شرکت بتواند با تصمیم‌گیری مناسب، بر روی ابعادی از خصوصی‌سازی سرمایه‌گذاری کند که بیشترین اثربخشی را بر تعالی سازمانی دارند. در این پژوهش، تحلیل و مدل‌سازی نقش خصوصی­سازی بر تعالی شرکت بر اساس مدل تعالی سازمانی EFQM و با استفاده از رویکرد پویایی سیستم‌ها طی پنج مرحله تشریح می‌گردد. ابتدا مسئله تعریف و سپس متغیرهای کلیدی شناسایی و افق زمانی تعیین می‌شود. پس از درک مسئله، فرضیه پویا ارائه و ساختار نمودار علی حلقوی ترسیم می‌گردد. سپس، نقشه سطح و جریان تبیین شده و مدل شبیه‌سازی می‌شود. در گام بعدی، اعتبار مدل ارائه‌شده، بر اساس آزمون‌های اعتبارسنجی موردبررسی قرار می‌گیرد. در نهایت، با اجرای تحلیل حساسیت متغیرهای مدل، به طراحی و ارزیابی سیاست‌ها در شرکت ملی حفاری ایران پرداخته می‌شود.