دوره و شماره: دوره 9، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 101-201 
مقاله پژوهشی

توسعه یک مدل ریاضی جهت تعیین اندازه بهینه بافر و تخصیص افزونگی در سیستم‌های تولیدی سری-موازی

صفحه 101-123

مجتبی آقایی، مقصود امیری، محمدتقی تقوی فرد، پرهام عظیمی

چکیده مسئله مورد بررسی در این تحقیق، در نظر گرفتن مسائل تخصیص افزونگی و تخصیص بافر به‌صورت هم‌زمان در یک سیستم تولیدی سری-موازی است. هدف از انجام این تحقیق، بهبود دسترس‌پذیری، هزینه‌های کلی سیستم و ظرفیت بافرها از طریق تعیین میزان بهینه بافرهای بین ماشین‌آلات، انتخاب ماشین‌آلات با قابلیت اطمینان بالا و تخصیص آن‌ها و تدوین یک برنامه مناسب تعمیرات و نگهداری است.در این تحقیق از رویکرد ترکیبی شبیه‌سازی، طراحی آزمایش‌ها و شبکه عصبی به‌منظور برآورد اهداف دسترس‌پذیری و هزینه هدف استفاده شد. به‌منظور تحلیل مدل پیشنهادی از یک مثال عددی استفاده شد و بر اساس متدلوژی پیشنهادی مورد تجزیه‌وتحلیل و بررسی قرار گرفت. مدل مربوط به مسئله مورد بررسی، توسط الگوریتم NSGA-II کد نویسی و حل شد و مجموعه جواب‌های پارتو به دست آمد.نتایج حاصل از تحقیق حاکی از اعتبار متدلوژی پیشنهادی برای مسئله مورد بررسی بود.

مقاله پژوهشی

طراحی یک مدل ریاضی جدید چند هدفه برای زمان‌بندی ماشین‌آلات چندکاره با در نظر گرفتن کیفیت قطعات تولیدی

صفحه 124-137

محمد اسفندیار، مصطفی کاظمی، بهمن نادری، علیرضا پویا

چکیده هدف این مقاله طراحی یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی چند هدفه برای زمان‌بندی ماشین‌آلات چندکاره در یک سلول تولیدی است. بدین منظور، یک الگوریتم علف هرز مهاجم چندهدفه ارائه شد و نتایج حل آن با الگوریتم های ازدحام ذرات چندهدفه و ژنتیک مقایسه گردید. با توجه به روش تاگوچی، پارامترهای الگوریتم تنظیم گردید. نوآوری این مقاله از یک‌سو، در اجرای ایده سرعت پردازش ماشین‌آلات در تولید قطعات با کیفیت‌های متفاوت است. به عبارت دیگر، برای تضمین کیفیت، سرعت پردازش و میزان بارگیری در ماشین تنظیم می‌گردد و از سوی دیگر، الگوریتم چندهدفه با ساختار جدید کروموزونی برای بهینه سازی مدل طراحی شد. برای تحلیل عملکرد الگوریتم های حل، سی مسألة نمونه با ابعاد مختلف، طراحی و هریک ده نوبت اجرا شد. تحلیل نتایج نشان داد الگوریتم مبتنی بر علف هرز مهاجم چندهدفه بیش از سایر الگوریتم‌ها قادر به حل و پاسخ‌گویی به مسائل بوده است.

مقاله پژوهشی

یک مدل فضایی-زمانی به منظور پایش و آنالیز رنگ محصول ،مطالعه موردی: محصولات لبنی

صفحه 138-153

ناصر صفایی، یاسر صمیمی، فرزاد خوانچه مهر

چکیده چکیده امروزه همگام با پیشرفت فناوری‌های تصویربرداری همچون سیستم‌های بینایی ماشین و اسکنرهای لیزری سه‌بعدی، پایش عملکرد فرآیندهای تولیدی با استفاده از داده‌های تصویری به شکل چشمگیر رو به افزایش است. هدف این پژوهش به‌کارگیری مشاهدات حاصل از یک سیستم پردازش تصویر به‌منظور پیاده‌سازی کنترل آماری فرآیند و ارزیابی کیفیت محصول بر اساس اندازه-گیری مؤلفه‌های رنگ مربوط به تصویر سطح محصول است. در این تحقیق برای پردازش تصویر، محتوای رنگ هر پیکسل در فرمت L*a*b* تعریف می‌شود. سپس، با به‌کارگیری مدل اتورگرسیو فضایی مجموعۀ پارامترهای مربوط به هر تصویر برآورد می‌شوند. از طریق ترسیم نمودارهای کنترل چند متغیره بردار میانگین و ماتریس کوواریانس ضرایب تحت پایش قرار می‌گیرند. نهایتاً از روش آزمون نسبت درستنمایی تعمیم‌یافته برای تخمین نقطه تغییر استفاده‌شده است. نتایج حاصل از یک مطالعه موردی مربوط به صنایع تولید فرآورده‌های لبنی نحوه کاربرد روش پیشنهادی را نشان می‌دهد.

مقاله پژوهشی

مدلسازی و حل مسئله‌ی تصادفی پوشش حداکثری تسهیلات پیشگیرانه‌ی متعدد با الگوریتم‌های فراابتکاری

صفحه 154-171

زهره خلیل پور، مهدی یوسفی نژاد عطاری

چکیده پژوهش حاضر در مورد مکان‌یابی تسهیلات پیشگیرانه می‌باشد. خدمات موثّر مراقبت‌های بهداشتی پیشگیرانه، نقش مهمی در کاهش هزینه‌های پزشکی و مرگ و میر در همه‌ی جوامع انسانی دارند و سطح دسترسی مشتریان به این خدمات می‌تواند به عنوان مقیاس کارآیی و تاثیرشان بررسی شود. برای اینکه مشکل انتظار و صف حل شود یک مساله‌ی دوهدفه‌ی ریاضی و غیرخطی ارائه شده تا موضوع کاهش حداکثر زمان انتظار مراجعه کنندگان با هدف افزایش حداکثر مقدار پوشش‌دهی بررسی گردد. روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع مدلسازی ریاضی است. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم‌فزار Matlab انجام شده و جواب‌های بدست آمده از الگوریتم‌های متاهیورستیک در نرم‌افزار Minitab مقایسه شده است. از نتایج این تحقیق، می توان به افزایش پوشش توسط تسهیلات پیشگیرانه و افزایش زمان انتظار اشاره نمود. از دیگر نتایج این تحقیق، مقایسه‌ی کارایی هر یک از الگوریتم‌های فرا ابتکاری NSGAII و MOIWO نسبت به شاخص‌های تعریف شده می‌باشد.

مقاله پژوهشی

ارائه رویکرد روش‌شناسی مبتنی بر قرارداد سرویس جهت نظارت بر کیفیت خدمت در سیستم‌های ابری

صفحه 172-185

نفیسه فارغ زاده

چکیده امروزه سطح عظیم اشتراک منابع رایانشی و پویائی بارهای کاری در محیط‌های ابری، ضرورت تدوین رویکردی جامع در جهت نظارت بر کیفیت خدمت را ایجاب می­‌نماید. درحال حاضر فقدان بکارگیری دیدگاهی جامع، متدولوژیک و چندمنظوره درجهت پیوند دیدگاه‌های قبلی، موجب ایجاد فضای آشوب در این حوزه تحقیقاتی و درک ناقص از مسئله گشته است. بنابراین در مقایسه با تحقیقات قبلی، هدف این پژوهش گام برداشتن درجهت جبران نواقص مذکور می­‌باشد و مهم­ترین دستاورد آن ارائه دیدگاه متدولوژیک نظارت بر کیفیت خدمت مبتنی بر قرارداد سطح سرویس در سیستم های ابری می باشد. دیدگاه پیشنهادی برخلاف راه‌­حل های موجود، مستقل از عملگرهای محیطی، اهداف کیفی را به­ صورت یکپارچه و خودکار نظارت می‌­نماید تا موثّر واقع گردد. نتایج  ارزیابی ها مبیّن سودمندی و برتری دیدگاه متدولوژیک پیشنهادی نسبت به دیدگاه‌های موجود و مدیریت چندمنظوره کیفیت خدمت در مراکز داده ابری می‌­باشد.

مقاله پژوهشی

ترکیب بهینه‌سازی استوار و مدیریت ریسک در طراحی شبکه زنجیره‌تأمین سبزحلقه‌بسته

صفحه 186-201

علیرضا علی نژاد، معصومه ایوزی

چکیده یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در طراحی زنجیره تأمین کارامد، کاهش هزینه‌های اقتصادی می‌باشد. از سوی دیگر با افزایش حجم گازهای گلخانه‌ای و آلاینده‌ها، مدیران سازمان‌ها و محققان در پی طراحی و راه‌اندازی شبکه‌هایی برآمدند که علاوه بر بهینه‌سازی اقتصادی بر عوامل زیست‌محیطی و کاهش آلاینده‌ها در همه بخش‌ها، تمرکزی ویژه داشته باشند علاوه بر این دو مورد، از عوامل تأثیرگذار دیگر در زنجیره‌تأمین می‌توان به زمان تحویل کالا اشاره نمود. در این تحقیق یک مدل یکپارچه لجستیک مستقیم و معکوس با در نظر گرفتن سه تابع هدف کمینه نمودن اثرات زیست محیطی، هزینه‌های اقتصادی و زمان تحویل که از نوآوری های این تحقیق است مورد مطالعه قرار گرفته است.
عدم قطعیت در این مدل از طریق استوار بودن روش حل در نظر گرفته شده است، سناریوهای محتمل نیز بااستفاده از ابزارهای متداول مدیریت ریسک‌ شناسایی وارزیابی گردیده‌اند. سپس با درنظر گرفتن پارامترهای غیرقطعی،مدل استوارسناریو محور مسئله ارائه گردیده است و با جایگذاری خروجی‌های حاصل از ارزیابی ریسک (RPNنرمال شده) در مدل به جای وقوع هر یک از سناریوها مدل تکمیل شده و به کمک نرم افزار GAMS و از طریق روش LP متریک به یک مدل تک هدفه تبدیل و حل گردیده است.در نهایت می‌توان گفت که با ترکیب نمودن ارزیابی ریسک و بهینه‌سازی استوار یک زنجیره تأمین کارامد قابل طراحی می باشد که از نوآوری های دیگر تحقیق می باشد.